W9HC1: De oorsprong van aangeboren afwijkingen Flashcards
Teratologie
Alle kennis over alle agentia die schade kunnen aanrichten aan de foetus tijdens de zwangerschap
Fetal Alcohol Syndrome (FAS)
- variabel fenotype
- aangeboren hartafwijkingen
- groeiachterstand
- nier-, hersen- en skeletafwijkingen
- faciale dysmorfie soms subtiel: korte oogspleten, lang en vlak philtrum
- abnormale cognitieve functie
- gedragsproblemen tot op volwassen leeftijd
Principes van Wilson
Het teratogeen effect is afhankelijk van:
- structuur en werkingsmechanisme van de stof
- dosis en duur van de blootstelling
- maternale modificatie vd dosis
- mogelijkheid de foetus te bereiken
- embryonale periode
- de capaciteit van verschillende organen om de stof te metaboliseren
- genetisch bepaalde gevoeligheid van het organisme
-> eindpunten zijn dood, malformatie, groeiretardatie en functionele afwijkingen
Teratogene blootstellingen
- Geneesmiddelen
- Intoxicaties
- Genotsmiddelen
- Maternale ziektes
- Straling
- Beroepsblootstellingen
- Infecties
- Voeding
Gevolgen geneesmiddelen
- valproaat: anti-epilepticum, zorgt voor subtiele gelaatsafwijkingen, hartafwijkingen, ontwikkelingsachterstanden
- thalidomide (softenon); ernstige ledemaatsafwijkingen, afwijkingen MD stelsel, hart, nieren, afwezigheid oren
Gevolgen infecties
- TORCHES
- toxoplasmose: parasiet die de placenta kan passeren, via de kattenbak, infectie kan resulteren in hydrocefalie, microphtalmie, chorioretinitis, hersenbeschadiging, multipele overige orgaanschade en disfunctie
- Congenitale rubella: glaucoom, microphtalmie, cataract, hartafwijkingen, mentale retardatie, slechthorendheid
Mechanismen: door directe virale (virus remt celdeling) of schade van immuunrespons (weefseldestructie, lysis, vaatwandschade)
Gevolgen overmaat vitamine A
Crandiofaciale afwijkingen, schisis, neurale buisdefecten, CVZ, psychologische beperkingen
Syndroom
Herkenbaar patroon van aangeboren afwijkingen waarbije de combinatie van kenmerken een onderscheid maakt van een ander patroon
Malformatie
Een afwijking van een orgaan of lichaamsdeel tgv een reeds van het begin afwijkend ontwikkelingsproces. Kan erfelijk, niet-erfelijk of een combinatie.
Disruptie
Afwijkende vorm door ernstige schade van extrinsieke factoren aan een aanvankelijk normale structuur. De schade beperkt zich niet tot de grenzen die bij normale embryogenese ontstaan en spontane correctie is niet mogelijk. Door extrinsieke factoren als ischemie, bloeding, teratogenen, traumata.
Deformatie
Afwijkende vorm of positie agv mechanische krachten die hebben gewerkt op een aanvankelijk normale structuur. Als de krachten verdwijnen kan er spontane correctie optreden.
Dysplasie
Abnormale histogenese (organisatie van cellen naar weefsels) en de morfologische effecten hiervan. Een weefseltype is aangedaan