H11.9: Pathologie van schildklieraandoeningen Flashcards
Schildklier bestanddelen
- Endoderm
- Neuro-ectoderm
- Twee symmetrische kwabben
- Verbonden door isthmus
Lobus pyramidalis
- Centrale uitloper
- Overblijfsel embryogenese
Waaruit bestaat de schildklier?
- Folliculaire epitheelcellen die thyreoglobuline, T3 en T4 produceren
- Parafolliculaire cellen/C-cellen die calcitonine produceren
Gevolg meer TSH productie
Meer T4/T3
Wat gebeurt er om te voldoen aan de vergrote T4/T3 behoefte?
- Follikel epitheelcellen worden groter
- Resorptie vacuoles worden groter
Gevolg overstimulatie en groei schildklier
- Hyperthyreoïdie
- Thyreotoxicose
Door barsten van follikels komen T3 en T4 direct in bloedbaan terecht
Vormafwijkingen bij hyperthyreoïdie
- Diffuse toxische hyperplasie (ZvG)
- Toxisch multinodulair struma
- Iodine geïnduceerd
- Zeldzaam: hypofyse adenoom
- Morbus Graves
Hoe hypothyreoïdie
- Congenitaal
- Auto-immuunziekte
- Ontsteking
- Na bestraling
- Resectie
- Geneesmiddelengebruik
- Jodiumdeficiëntie
Uitval hypofyse (panhypopit) of hypothalamus
Oorzaak diffuus en multinodulair goiter
Vergroting van schildklier door langer bestaand te weinig SKH productie leidend tot toename TSH
Adenoom
- Solitair
- Bindweefselkapsel
- Moeilijk te onderscheiden van dominante nodules
Hyperactief adenoom
- Toxisch
- 50% mutatie in TSHR of G-proteïne
Adenomen met metaplasie
Apart soort cel maken
Hurthle cellen/oxyfiele cellen/oncocytaire cellen
Cellen richten zelf geen schade aan!
Papillair carcinoom herkennen
Soort mutatie
- Kernbeeld met ophelderingen
- Groeven
- Psammoom lichaampjes
- Crowding Orphan Annies
RET-mutaties of BRAF-mutaties
Kenmerk papillair carcinoom
Beeldvorming
Lymfogene metastaseringen dus met echo kijken naar lymfeknopen
Onderscheid folliculair en papillair carcinoom
- Moeilijk
- O.b.v. kapseldoorbraak en vaso-invasie
- Kernen folliculair rond en niet helder
- Hematogene metastasering
Medullair carcinoom
- Uit C-cellen die calcitonine produceren
- 5% van schildkliercarcinomen
- 25% erfelijk door MEN 2 syndromen
- Amyloïd deposities in tumor
- C-cel hyperplasie
- 10-jaars overleving is 65%
- Hematogene en lymfogene metastaseringen
Niet behandelen met radioactief jodium, omdat C-cellen geen jodiumantiporter hebben
Anaplastisch carconoom
- Ontstaat uit goed gedifferentieerde carcinomen maar verliest kenmerken
- Zeer snel groeiende en agressieve tumor met veel celdelingen, necrose en veel grote bizarre delingen
- Mutaties in P53-gen die normaal de ongecontroleerde celdeling stopt
- Overleving is enkele maanden door lokale doorgroei
Folliculair carcinoom
- 10%
- 10-jaars overleving >90%