Przysadka i podwzgórze Flashcards
z czego powstaje podwzgórze i tylny płat przysadki
z ektodermy, dolnego zachyłka 3 komory
Jak łączy się podwzgórze i tylny płat przysadki
przez szypułę
co wytwarza tylny płat przysadki
oksytocynę i wazopresynę (adiuretynę)
z czego powstaje przedni płat przysadki
z kieszonki ratkhego - ektoderma
Co wydziela ACTH
przedni płat przysadki
co pobudza wydzielanie ACTH
CRH i wazopresyna
Przyczyny niedoboru acth
Nowotwory OUN, zatory, krwawienia do przysadki,
przerost lub nowotwór nadnerczy.
ektopowe wydzielanie acth
Stosowanie sterydów
Zespół Nelsona
Na skutek braku hamowania zwrotnego z nadnerczy dochodzi do rozrostu gruczolaków przysadki które mogą niszczyć strukturę kostna siodła tureckiego
co wydziela GH
przedni płat przysadki
Co pobudza wydzielanie GH
GHRH i grelina, najwięcej w nocy
Co robi GH
lipoliza w adipocytach
zwiększa wydzielanie igf1 w wątrobie
Przyczyny niskiego wzrostu
Wielohormonalna niedoczynność przysadki
somatotropinowa niedoczynnosć przysadki
nowotwory
promieniowanie jonizujące
karłowatość larona - oporność wątroby na GH więc mało igf1
Implikacje niskorosłości
Niski wzrost
Opóźnione dojrzewanie płciowe
w wieku dziecięcym wygląd “lalki”
napady hipoglikemii
zaniki masy mięśniowej
rozwój tkanki tłuszczowej i miażdżyca
Rozpoznanie somatotropinowej niedoczynności przysadki
Stwierdzenie niedoboru wzrostu przekraczający 2 odchylenia standardowe
GH poniżej 10ng/ml
Co najczęściej jest przyczyną nadmiaru GH
Gruczolak kwasochłonny przysadki
gigantyzm
U dzieci.
nadmierny wzrost z nieproporcjonalnie długimi kończynami
akromegalia
U dorosłych
powiększenie żuchwy, dłoni, stóp
powiększenie narządów wewnętrznych
nadciśnienie
cukrzyca
jaki jest prohormon prolaktyny
makroprolaktyna
Co wydziela prolaktynę
przedni płat przysadki ale też inne miejsca np komórki immunologiczne
Co zwiększa wydzielanie prolaktyny
TRH
prawidłowe stężenie prolaktyny
poniżej 20ng/ml
Co robi prolaktyna
przygotowanie i stymulacja laktacji i hamowanie GnRH przez co nie ma owulacji
Zespół sheehana
Masywny krwotok poporodowy prowadzący do uszkodzenia przysadki i jej niewydolności.
Brak laktacji
Brak powrotu miesiączki po porodzie
hiperprolaktynemia
głownie przez gruczolaka przysadki
u obu płci daje objawy hipogonadyzmu
zatrzymanie miesiączki
mlekotok
zmniejszenie libido i impotencja
budowa tsh
2 podjednostki alfa i beta
co wydziela tsh
przedni płat przysadki
norma tsh
0,4 - 4 mUI/ml
wtórna i trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy
wtórna - niedobór TSH
trzeciorzędowa - niedobór tyreoliberyny
Budowa fsh i lh
2 podjednostki alfa i beta
alfa taka sama jak w tsh
Wydzielanie jakich hormonów stymuluje fsh i lh u kobiet
fsh - estradiol
lh - progesteron
fsh i lh u mężczyzn
fsh - spermatogeneza
lh - produkcja testosteronu
co można oznaczać zamiast wazopresyny
kopeptynę bo powstaje razem z wazopresyną w stechiometrycznej ilości
co wydziela wazopresynę
Jądra nadwzrokowe podwzgórza
Jak działa wazopresyna
W odpowiedzi na wzrost stężenia sodu w osoczu zwiększa wchłanianie zwrotne wody w dystalnych kanalikach nerkowych
dodatkowo kurczy naczynia krwionośne co zwiększa ciśnienie
Moczówka prosta centralna
Wydalanie ponad 10l niezagęszczonego moczu na dobę z ciągłym uczuciem pragnienia spowodowane niedoborem wazopresyny. Brak podawania płynów prowadzi do zapaści. U dzieci najczęściej jej przyczyną jest czaszkogardlak uciskający podwzgórze
Moczówka prosta nerkopochodna
Wydalanie ponad 10l niezagęszczonego moczu na dobę z ciągłym uczuciem pragnienia z prawidłowym poziomem wazopresyny we krwi
Przyczyny moczówki centralnej
resekcja przysadki
idiopatyczna
rodzinna
guzy torbiele
zakażenia
ziarniniaki
zaburzenia ukrwienia
przyczyny moczówki nerkopochodnej
PCHN
hipoglikemia
głodzenie białkowe
hiperkalcemia
z. Sjorgena
leki np sole litu
Anemia sierpowata
Co ektopowo wydziela wazopresynę
drobnokomórkowy rak płuca
SIADH
zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny inaczej Schwarza Barttera. Najczęściej przez uszkodzenia podwzgórza lub ektopowej syntezy ADH. Dochodzi do wydalania małych objętości zagęszczonego moczu co prowadzi do hiponatremii. Szybko postępująca prowadzi do obrzęku mózgu.
Co pobudza wydzielanie oksytocyny
drażnienie szyjki macicy i pochw i brodawek sutkowych.
Co hamuje wydzielanie oksytocyny
katecholaminy czyli stres