NSAIDs 2 Teoria Flashcards
Interakcje NSAIDs
- Nie łączy sie NSAIDs ze sobą
- Doustne koagulanty -> ↑ ryzyka krwawień
- NSAIDs osłabiają działanie diuretyków pętlowych i tiazydowych
- Duże dawki NSAIDs zmniejszają skuteczność ACEI i β-blokerów
- NSAIDs -> duży ↑ ryzyka krwawień z GOPP, gdy leczenie GKS lub bisfosfonianami
- Duże dawki NSAIDs mogą nasilać hipoglikemizujace działanie pochodnych sulfonylomocznika
- NSAIDs oprócz ACA powodują ↑ ryzyka drgawek w czasie terapii fluorochinolami przeciwbakteryjnymi
- NSAIDs podczas leczenia aminoglikozydami mogą spowodować zaburzenia czynności nerek
Łączenie NSAIDs
- Nie łączy sie NSAIDs ze sobą
- Oprócz dyskusyjnego ASA z koksybami
- Ibuprofen blokuje miejsce acetylacji COX przez aspirynę
Metamizol (Pyralgina) i Propyfenazon działanie w porównaniu do reszty NSAIDs
- Silne działanie przeciwbólowe
- Słabsze przeciwgorączkowe
- Bardzo slabe przeciwzapalne
- Metamizol -> słabe działanie rozkurczające mięśniówke gładka przewodu pokarmowego
-> często nie są klasyfikowane do NSAIDs
Metamizol i Propyfenazon swoiste działania niepożądane
- Rzadziej powodują uszkodzenia błony śluzowej żołądka niż inne NSAIDs
- Ale inne, swoiste skutki uboczne:
1) mielotoksyczność
2) uszkodzenie wątroby
3) stosunkowo częsta reakcja anafilaktyczna
Metamizol i Propyfenazon dodatkowe wskazania
- Leczenie kolki żółciowej lub moczowej (razem z lekami rozkurczowymi)
Wchłanianie NSAIDs z pp
- Większość dobrze
Krócej działające NSAIDs nazwy
- Kwas acetylosalicylowy
- Diklofenak
- Ibuprofen
- Kwas tiaprofenowy
- Meklofenamat
Dłużej działające NSAIDs nazwy
- Meloksykam
- Piroksykam
- Tenoksykam
- Nabumeton
- Oksaprozyna
Aspiryna -> czas półtrwania i po jakim czasie po podaniu doustnym osiąga największe stężenie w surowicy
- Dla małych stężeń (przeciwpłytkowych): 2-3 h
- Dla dużych stężeń: 15-30 h
- Największe stężenie w surowicy po podaniu doustnym: po 1 h
Paracetamol -> czas półtrwania i po jakim czasie po podaniu doustnym osiąga największe stężenie w surowicy
- Okres półtrwania: 2 h
2. Największe stężenie w surowicy po podaniu doustnym: po 0,5 - 1 h
Ibuprofen -> czas półtrwania i po jakim czasie po podaniu doustnym osiąga największe stężenie w surowicy
- Okres półtrwania: 2-4 h (dorośli)
2. Największe stężenie w surowicy po podaniu doustnym: po 2 h
NSAIDs używane miejscowo cele leczenia
Leczenie:
- Zmian pourazowych
- Zmian przeciążeniowych
- Zapaleń tk. miękkiej
- Zmian zapalnych jamy ustnej
NSAIDs używane miejscowo nazwy
- Ketoprofen
- Fenylbutazon
- Salicylan metylu
NSAIDs używane miejscowo do jamy ustnej
- Salicylan choliny
- Benzydamina
- Flurbiprofen
- Salicylamid
Formy dożylne NSAIDs
- Paracetamol
- Acetylosalicylan lizyny
- Ketoprofen
- Piroksykam
- Metamizol
- Parekoksyb -> przekształcany w wątrobie do Waldekoksybu
NSAIDs w formie czopków anale
- Paracetamol
- Ketoprofen
- Ibuprofen
- Metamizol
- Piroksykam
Najmniej toksyczne dla śluzówki żołądka NSAIDs
- Inhibitory COX-2
- Ibuprofen
- Salsalat
- Diflunisal
Najbardziej toksyczne dla śluzówki żołądka NSAIDs
- Indometacyna
- Ketorolak
- Tolmetyna
NSAIDs u chorych z niewydolnością nerek
- Najlepiej salicylany oprócz Aspiryny
2. Nie powinno sie podawać Fenoprofenu -> ryzyko śródmiąższowego zapalenia nerek
NSAIDs w niewydolności wątroby
Należy unikać:
- Diklofenak
- Sulindak
Zastosowanie wybiórczych inhibitorow COX-2
- Leczenie chorób zapalnych stawów
- Dolegliwości bólowe z układu ruchu
- Po zabiegach chirurgicznych -> nie hamują czynności płytek krwi
Wybiórcze inhibitory COX-2 klinika
- Bezpieczne dla żołądka
2. W PL dostępne jedynie Etorykoksyb (i Celekoksyb -preferencyjny inhibitor COX-2)
Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe nie należące do NSAIDs
- Paracetamol
- Flupirtyna
- Nefopam
- Fenspiryd -> ma działanie przeciwzapalne ale nie hamuje COX
Paracetamol działanie
= Acetaminofen
- Mechanizm działania nieznany
- Brak działania przeciwzapalnego
- Działanie przeciwgorączkowe i przeciwbólowe
- Nie wpływa zbytnio na aktywność izolowanych COX-1 czy COX-2
Paracetamol - różnice z NSAIDs
- Nie wywołuje owrzodzeń śluzówki żołądka
- Nie upośledza czynności płytek krwi
- Nie indukuje napadów duszności u chorych z astma aspirynowa
- Uznawany za bezpieczny w ciąży (oprócz 1 trymestru) i u dzieci
Postulowane mechanizmy działania paracetamolu
- Hamowanie mózgowej COX-3
- Mechanizm oksydoredukcyjny
- Pobudzenie rdzeniowych, zstepujących szlaków tłumiących przewodzenie bólu
- Nasilenie działania anandamidu w strukturach odpowiedzialnych za przewodzenie bólu
Paracetamol - teoria hamowania mózgowej COX-3
- COX-3 -> wykazana u psów, jako wariant cięcia potranskrypcyjnego COX-1
- U ludzi mała ekspresja -> mało prawdopodobne
- Szukanie innych COX-3
Paracetamol - teoria mechanizmu oksydoredukcyjnego
- Paracetamol nie wpływa zbytnio na aktywność izolowanych COX-1 czy COX-2, ale w komórkach in vivo hamuje syntezę PG
- COX do działania wymaga pewnej liczby wolnych rodników i cyklu utleniania-redukcji
- Działanie paracetamolu miałoby polegać na trwałym zredukowaniu COX -> preferencyjnie wtedy gdy nie ma wystarczająco dużego stężenia czynników utleniających w otoczeniu
- Sprzyjające warunki -> w CNS -> w przeciwieństwie do innych tkanek, przeładowanych wolnymi rodnikami
Paracetamol - teoria pobudzania rdzeniowych, zstepujących szlaków tłumiących przewodzenie bólu
- Paracetamol hamuje wychwyt serotoniny -> pobudza rdzeniowe szlaki serotoninergiczne -> tłumienie przewodzenia bólu
- Wykazano, ze jego działanie zależy od:
1) stymulacji endogennych opioidow
2) spadku wytwarzania NO
3) hamowaniu przewodnictwa zależnego od receptorów NMDA i dla SP na rożnych piętrach CNS
Paracetamol - teoria nasilania działania anandamidu w strukturach odpowiedzialnych za przewodzenie bólu
- Paracetamol aktywuje receptory dla kannabinoidow (CB1) i receptory waniloidowe (TRPV1)
- Metabolit paracetamolu -> N-arachinylofenoloamina (AM404)
- > potęguje aktywność anadamidu (endogennego kannabinoidu) przez hamowanie jego wychwytu do komórek
- > też bezpośrednio stymuluje receptory TRPV1 - U szczurów zablokowanie receptorów CB1 całkowicie znosi działanie paracetamolu
Paracetamol działania niepożądane
- Ze strony pp (nudności, biegunka) -> rzadkie, przemijające
- Zmiany skórne
- Przejściowa neutropenia, niedokrwistość i małopłytkowość (bd rzadko)
Paracetamol działania niepożądane - zmiany skórne
- Osutka
- Rumień
- Zaczerwienienie
Wskazania do stosowania Paracetamolu
- Ostre dolegliwości bólowe o małym i średnim nasileniu (u dzieci i dorosłych)
- Ból przewlekły -> pierwszy element drabiny analgetycznej
- Gorączka
Przedawkowanie Paracetamolu
A) Możliwe:
- Uszkodzenie wątroby
- Uszkodzenie nerek
B) Odtrutka: donory GSH -> np.
1. Acetylocysteina - donor grup -SH
Przedawkowanie Paracetamolu uszkodzenie wątroby
- Może wystąpić po 2-3 krotnym przekroczeniu bezpiecznej dawki leku (u dorosłych 3g)
- Za uszkodzenie odpowiada toksyczny metabolit
- Jest on neutralizowany przez GSH -> gdy zostanie zużyty -> gromadzenie się toksycznego metabolitu i uszkodzenie komórek
- Przy stanach z niedoborem GSH (wyniszczenie, niedożywienie) łatwiej jest przedawkować Paracetamol
- W skrajnych przypadkach moze prowadzić do śpiączki wątrobowej
Przedawkowanie Paracetamolu uszkodzenie nerek
- Martwica cewek nerkowych -> rzadkie powikłanie, po długiej terapii dużymi dawkami
Fenacetyna
- Jej metabolit: Paracetamol
- Wykazała o wiele większą nefrotoksyczność
- Wycofana
Flupirtyna działanie
- Przeciwbólowa
- Słabe ośrodkowe działanie zwiotczające mięśnie prążkowane
- Nie ma prawie właściwości przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych
Flupirtyna mechanizm działania
- Mechanizm nie do końca poznany
- Wybiórczo otwiera SNEPCO (selective neuronal potassium chamek opener)
- > kanał potasowy na neuronach związany z białkiem G - Powoduje to hiperpolaryzacje błony komórkowej (antagonizm receptora NMDA)
Flupirtyna wskazania
- > Leczenie dolegliwości bólowych z układu ruchu:
1. Nadmierne napięcie mięśniowe
2. Ze zmianami pourazowymi
3. Z dyskopatia
Flupirtyna uwagi kliniczne
- Nie wywołuje tolerancji
- Można stosować tylko do 2 tygodni przez ryzyko hepatotoksyczności
- Potem trzeba zmienić -> dobrze po 2 tygodniach zbadać poziom aminotransferaz
Flupirtyna działania niepożądane
- Z CNS
1) uczucie zmęczenia
2) zawroty głowy
3) zaburzenia snu - Z pp (nudności, wymioty, zgaga, zaparcia)
- Rzadko uszkodzenie wątroby
Nefopam działanie
- Pochodna benzoksacytyny
- Lek przeciwbólowy -> tylko 3x słabszy od morfiny
- Nie ma działania przeciwgorączkowego ani przeciwzapalniego
Nefopam mechanizm działania
- Niejasny mechanizm działania
- Prawdodpobnie pobudza zstępujące rdzeniowe serotoninergiczne szlaki tłumiące przewodzenie bodźców bólowych
- Wpływa hamująco na wychwyt zwrotny noradrenaliny i serotoniny
- W większych dawkach wykazuje działanie cholinolityczne i przeciwhistaminowe
Nefopam zastosowanie
- Leczenie umiarkowanych i łagodnych, ostrych i przewlekłych stanów bólowych
Nefopam działania niepożądane
- Z CNS
- Objawy działania cholinolitycznego
1) suchość w ustach
2) zatrzymanie moczu
3) zaparcia - Z układu krążenia (nasilanie transmisji noradrenergicznej)
Nefopam działania niepożądane z CNS
- Pobudzenie
- Leki
- Omamy
- Dezorientacja
- Bezsenność
- Zaburzenia widzenia
- Niekiedy sedacja
Nefopam działania niepożądane z układu krążenia
- > przez nasilanie transmisji noradrenergicznej)
1. Tachykardia
2. Zaburzenia rytmu
3. Nadmierna potliwość
Nefopam interakcje lekowe
- Nefopam wchodzi w groźna interakcje z inhibitorami MAO
Fenspiryd działanie
- Działanie PRZECIWZAPALNE -> niejasny mechanizm
- Wpływa hamująco na wytwarzanie wielu mediatorów
- Rozkurcza oskrzela
- Zmniejsza produkcję wydzieliny w drzewie oskrzelowym i górnych drogach oddechowych
Fenspiryd zastosowanie
- > doustny
1. Stany zapalne górnych i dolnych dróg oddechowych
2. Zapalenie ucha środkowego
3. Stany spastyczne oskrzeli (pomocniczo)
Fenspiryd działania niepożądane
-> Db tolerowany, rzadko skutki uboczne:
- Nudności i wymioty
- Senność
- Tachykardia
NSAIDs - kierunki poszukiwania nowych leków
- NSAIDs zawierające podstawniki
- Wykorzystywanie różnic w działaniu enancjomerów
- Połączenie NSAIDs z lekami działającymi ochronnie na śluzówkę żołądka np. Arthrotec
- Proleki NSAIDs
- Poszukiwania nowych leków przeciwbólowych
NSAIDs zawierajace podstawniki w badaniach działanie
- Mogą generować np. NO, czy H2S
- Są one bezpieczniejsze dla śluzówki żołądka
- NO w żołądku działa ochronnie na śluzówkę i przyspiesza gojenie niszy wrzodowej
- H2S wykazuje jeszcze korzystniejsze działanie na śluzówkę żołądka
NSAIDs zawierajace podstawniki w badaniach - przykłady
- NO-ACA (NCX-4016)
- NO-Diklofenak (Nitrofenak)
- NO-Naproksen (Naprokscynod)
- NO-Flurbiprofen
- NO-Ketoprofen
- tez S-nitrozotiolowe pochodne NSAIDs
- tez połączenie NSAIDs z H2S
NSAIDs różnice w działaniu enancjomerów
- Ibuprofen S(+) jest silniejszym inhibitorem COX niz R(-)
- Deksibuprofen - zsystetyzowany czysty enancjomer S(+) Ibuprofenu
- Ma prostszy, bezpieczniejszy metabolizm niż Ibuprofen
Arthrotec
- Mieszanina Diklofenaku i Mizoprostolu (analog PGE1)
Proleki NSAIDs w badaniach
- NSAIDs to w większości słabe kwasy -> niezjonizowane w środowisku żołądka i działające na jego ścianę
- Proleki NSAIDs nie są kwasami -> są przekształcane w wątrobie do aktywnych substancji -> zmiejszenie wpływu na śluzówkę żołądka
- Np. Nabumeton -> sam słabo hamuje COX, ale przekształcany w wątrobie do aktywnego metabolitu - silnego inhibitora COX-2
Nowe leki przeciwbólowe w badaniach
- Antagonisci receptorów waniloidowych (TRPV1)
2. Antagonisci receptorów dla glicyny, neurokinin czy CGRP