Oko Flashcards
1
Q
Warstwy ściany gałki ocznej
A
- Warstwa włóknista:
- twardówka
- rogówka
- Warstwa naczyniowa:
- naczyniówka właściwa
- ciałko rzęskowe
- tęczówka
- Warstwa nerwowa:
* siatkówka (cz. optyczna i “ślepa”)
2
Q
Twardówka
A
- Tkanka łączna zbita:
- wł. kolagenowe
- wł. sprężyste
- fibrocyty
- melanocyty
- słabe unaczynienie
- Funkcje:
- nadaje ścianie gałki ocznej wytrzymałość i elastyczność
- miejsce przyczepu mięśni poruszających gałką oczną
3
Q
Rogówka
A
- Warstwy:
- nabłonek wielowarstwowy płaski
- błona Bowmana (blaszka podstawna i fibryle kolagenowe)
- zrąb nieunaczyniony, regularnie ułożone fibryle kolagenowe, fibrocyty, słabiej uwodniona istota podstawowa
- błona Descementa (kolagen VIII, błona podstawna)
- nabłonek jednowarstwowy płaski
- Funkcje:
* działa jak soczewka (42 D)
4
Q
Naczyniówka właściwa
A
- Budowa:
- wiotka tkanka łączna
- liczne melanocyty
- liczne naczynia krwionośne
- Warstwy:
- w. nadnaczyniowa
- w. naczyniowa
- w. naczyń włosowatych (ściana okienkowa)
- błona Brucha (kolagen - elastyna- kolagen)
- Funkcja:
* odżywianie fotoreceptorów siatkówki
5
Q
Ciałko rzęskowe
A
- Budowa:
- zrąb z naczyniami i mięśniami gładkimi
- wyrostki pokryte nabłonkiem
- więzadełka Zinna (fibrylina)
- Funkcja:
- akomodacja
- produkcja płynu wodnistego
- Akomodacja:
- rozluźnione mięśnie - napięcie więzadełek Zinna, soczewka płaska (dalekie widzenie)
- obkurczone mięśnie - rozluźnienie więzadełek Zinna, soczewka wypukła (bliskie widzenie)
6
Q
Nabłonek ciałka rzęskowego
A
- Dwuwarstwowy sześcienny, przedłużenie siatkówki “ślepej”
- Warstwa powierzchniowa - kom. jasne (wpuklenia bł. kom., liczne mitochodria) - produkcja płynu wodnistego
- Warstwa głęboka - kom. z ziarnami melaniny (przedłużenie nabłonka siatkówki)
- De facto dwa nabłonki jednowarstwowe przylegające powierzchniami szczytowymi, dwie blaszki podstawne
7
Q
Tęczówka
A
- Zrąb łącznotkankowy z licznymi melanocytami i naczyniami
- Przednia pow. - nieciągły nabłonek płaski
- Tylna pow. - nabłonek dwuwarstwowy sześcienny (pigmentowany)
- Zwieracz źrenicy - kom. mięśniowe gładkie
- Rozwieracz źrenicy - kurczliwe wypustki kom. nabłonkowych
- Funkcja - adaptacja
8
Q
Sieć beleczkowa (kąt przesączu, przestrzenie Fontany)
A
- Beleczki łącznotkankowe wyścielone kom. śródbłonka
- Przestrzenie międzybeleczkowe łączą się z kanałem Schlemma
- Funkcja - odprowadzanie płynu wodnistego
9
Q
Soczewka
A
- Budowa (twór nabłonkowy):
- torebka (b. gruba blaszka podstawna)
- nabłonek sześcienny (tylko na przedniej pow.)
- włokna soczewkowe
- Włókna soczewkowe (zmodyfikowane kom. nabłonka):
- brak jądra
- niewiele organelli
- “koralikowe” filamenty pośrednie
- białka krystaliny w cytoplazmie (przejrzystość i załamywanie światła)
- połączenia boczne
- neksusy
- Funkcja:
* element układu optycznego (14 D)
10
Q
Ciało szkliste
A
- Budowa:
- woda, jony, kwas hialuronowy
- fibryle kolagenowe (nieliczne)
- hialocyty (fibroblasty)
- makrofagi
- Funkcja:
* element układu optycznego (kilka D)
11
Q
Siatkówka
A
- Warstwowy układ kom. nerwowych (3 pierwsze neurony drogi wzrokowej)
- Warstwy:
- nabłonek barwnikowy
- warstwa fotoreceptorów
- błona graniczna zewn. (połączenia międzykom.)
- warstwa ziarnista zewn. (perykariony kom. fotoreceptorycznych)
- warstwa siatkowata zewn. (wł. nerwowe i synapisy)
- warstwa ziarnista wewn. (perykariony kom.)
- warstwa siatkowata wewn. (wł. nerwowe i synapsy)
- warstwa kom. zwojowych
- warstwa wł. nerwowych
- błona graniczna wewn. (blaszka podstawna)
12
Q
Budowa komórek fotoreceptorycznych
A
- Dwubiegunowe kom. nerwowe o dendrytach przekształconych w fotoreceptory:
- segment zewn. (dyski błoniaste z barwnikami wzrokowymi)
- szczątkowa migawka
- segment wewn. (elipsoid (mitochondria) i mioid (szorstka siateczka i aparat Golgiego - produkcja białek dysków)
- perykarion
- akson
- synapsa
13
Q
Działanie fotoreceptorów
A
- Fotony aktywują rodopsynę/jodopsynę, uwolnienie opsyny
- Opsyna aktywuje białko G (transducynę)
- Transducyna aktywuje fosfodiesterazę cGMP
- Obnieża się poziom cGMP w cytoplazmie
- Zamknięcie kanałów sodowych, hiperpolaryzacja błony kom.
- Zahamowanie wydzielania neuroprzekaźników w synapsie hamującej - drugi neuron zostaje odblokowany i wysyła sygnały
14
Q
Pręciki i czopki
A
- Pręcik:
- wąski, pałeczkowaty
- dyski błoniaste otoczone błoną komórkową
- szypuła łącząca segment wewn. z perykarionem
- rodopsyna
- wymiana dysków przy udziale kom. nabłonka barwnikowego
- wysoka czułość na światło
- niewrażliwy na barwy
- Czopek:
- szerszy, stożkowaty
- dyski błoniaste są częściowo wpukleniami błony
- brak szypuły łączącej
- jodopsyny (czopki S, M, L)
- wymiana dysków nie zacchodzi z udziałem kom. nabłonka barwnikowego
- niższa czułość na światło
- wrażliwy na barwy
15
Q
Nabłonek barwnikowy
A
- Pochłanianie światła
- Fagocytoza dysków błoniastych pręcików
- Udział w resyntezie barwników wzrokowych
16
Q
Inne warstwy siatkówki
A
- Warstwy ziarniste zawierają perykariony, a siatkowate wypustki i synapsy
- Błona graniczna zewn. - strefy przylegania pomiędzy kom. glejowymi (Mullera) a fotoreceptorami
- W. siatkowata zewn. - synapsy wstążkowe
- W. ziarnista wewn. - perykariony:
- kom. dwubiegunowych
- kom. poziomych (modulują aktywność synaptyczną)
- kom. amakrynowych (sygnalizacja zwrotna)
- kom. Mullera (odmiana astrocytów, “światłowody”)
- W. siatkowata wewn. - synapsy elektryczne
- W. włókien nerwowych - niezmielinizowane aksony kom. zwojowych
17
Q
Szczególne obszary siatkówki
A
- Plamka żółta (macula lutea):
- wyeksponowane fotoreceptory (inne warstwy odsunięte)
- tylko czopki
- brak sumowania sygnałów (neurony jednosynaptyczne)
- największa ostrość widzenia
- Plamka ślepa (tarcza n. wzrokowego):
- brak fotoreceptorów
- włókna nerwowe zbierają się, tworząc n. wzrokowy (ulegają mielinizacji po wyjściu z gałki ocznej)
- miejsce wejścia t. centralnej i wyjścia żył
18
Q
Naczynia odżywiajace siatkówkę
A
- Naczynia włosowate naczyniówki właściwej i kapilary odchodzące od naczyń dna oka
- Bariera krew-siatkówka:
- strefy zamykające między kom. nabłonka barwnikowego
- strefy zamykające między kom. śródbłonka kapilarów na terenie siatkówki
19
Q
KM siatkówki
A
- Nisza - warstwa pigmentowanych kom. w ora serrata
- Kom. macierzyste:
- różnicują się we wszystkie typy kom. siatkówki
- transplantacja in vivo prowadzi do wytworzenia “prototypu” siatkówki, ale nie udało się uzyskać odtworzenia funkcjonującej siatkówki
20
Q
Paradoksy oka
A
- W układzie optycznym największą siłę załamywania ma rogówka, a nie soczewka
- Skurcz mięśni ciałka rzęskowego powoduje rozluźnienie więzadełek Zinna
- Światło musi przejść przez prawie wszystkie warstwy siatkówki by dotrzeć do fotoreceptorów
- Światło powoduje zahamowanie aktywności fotoreceptorów
21
Q
Powieka
A
- Spojówka:
- nabłonek wielowarstwowy walcowaty z kom. kubkowymi
- blaszka właściwa
- Tarczka:
* tkanka łączna zbita z dużymi gruczołami łojowymi (gruczoły tarczkowe, Meiboma)
22
Q
Gruczoł łzowy
A
- Budowa:
- gruczoł surowiczy, budowa zrazikowa
- pęcherzyki surowicze otoczone kom. mioepitelialnymi i blaszką podstawną
- przewody wyprowadzające (nabłonek jednowarstwowy sześcienny/walcowaty)
2, Łzy - woda, jony, lizozym, laktoferya, IgA
- Drogi odpływu łez:
- kanaliki łzowe - nabłonek wielowarstwowy płaski
- woreczek łzowy i przewód nosowo-łzowy - nabłonek wieloszeregowy z migawkami i kom. kubkowymi