HC. 3 - Verwerking suiker, vet en aminozuren Flashcards
Wat is de route van de meeste wateroplosbare componenten vd vertering?
Darmen –> Vena porta –> lever (en worden daar grotendeels opgenomen) –> hierna kan de niet opgenomen gedeelte door naar de spiercellen/vetcellen
Wat is de route van triglyceride en wat bypassen die?
Via lymfebaan, en bypassen het first pass effect van de lever
Waar moet de bloedsuikerspiegel tussen zijn?
5 - 6 mM
Hoeveel gram glucose nodig per dag? en wat gebeurt er als er meer dan de benodigde gram binnen komt?
180 gram, bij te veel wordt deze glucose omgezet naar vetzuren
Hoe kunnen vetzuren (terug)omgezet worden in glucose?
Niet, vetzuren kunnen niet worden omgezet in glucose, het is dus niet omkeerbaar
Wat gebeurt er bij te weinig glucose binnen?
Dan worden andere manieren gebruikt om glucose te maken, zoals gebruiken van eiwitten (voor hersenen en erytrocyten
Wat gebeurt er als je weinig koolhydraten hebt, maar veel eiwit ten behoefte van glucose?
eiwitafbraak voor glucose maken
Wat gebeurt er als je weinig koolhydraten hebt en ook weinig eiwit ten behoefte van glucose?
Spierafbraak
Wat zijn de energievoorraden van het lichaam (in KCAL)?
KH (glucose):
KH (glycogeen): (spierglyco vs leverglyco)
Vet:
Eiwit:
KH (glucose): 60 kcal
KH (glycogeen): 1600 kcal, 1200 spier, 400 lever
Vet: 135.000
Eiwit: 24.000
Wat is de gemiddelde intake van KH, vet en eiwit per dag?
KH 1000 kcal
Vet 900 kcal
Eiwit 400 kcal
via welke stof communiceren de leverglycogeen en bloedsuikerspiegel?
Insuline
Wat moet er gebeuren in je lichaam bij lage insuline?
belangrijk om te zorgen dat de lever glycogeen weer glucose aanlevert en dat de levercel weer glucose aan de bloedbaan afgeeft. De lever is dus heel erg centraal in de glucose homeostase.
door wat wordt insuline uitgescheiden?
de eilandjes van langerhans (de bètacellen, endocriene pancreas)
Wat nu als lever glycogeen op is, en er nog geen maaltijd aankomt, m.a.w, als we langer dan overnacht vasten?
Lichaam moet overgaan naar andere energievorm, naar aminozuren, om daarmee glucose te maken. Echter om vanuit aminozuren glucose te kunnen maken kost enorm veel energie, deze energie wordt gecreëerd door de vetopslag die de vetzuren moet vrijgeven voor energie.
Welke 2 voedingstoestanden kennen we?
- storage mode (well-fed state, early-refed state)
- productie mode (post-absorptive, early-fasting, late-fasting, starvation)
Wat is de early-refed state van de storage mode?
lang vasten en dan weer eten, waardoor je meer spierglycogeen maakt, dan leverglycogeen
Uit welke voedingstoestanden bestaat de productie mode?
- Post-absorptive
- Leverglycogeen - Early fasting (12-36 uur)
- Functionele eiwitten gebruiken voor glucose en vetzuren oxideren voor energie hiervan. Ook glycerol en lactaat - Late fasting (>36 uur)
- Starvation
Zoveel vetzuren dat er ketonlichamen worden gemaakt.
Welke hormoon is betrokken bij een stijgende bloedsuikerspiegel?
Insuline
Welke hormonen zijn betrokken bij een dalende bloedsuikerspiegel?
Glucagon, cortisol, adrenaline/noradrenaline
Wat wordt gebruikt om glucose te maken als er geen glucose beschikbaar is uit voedsel?
- Leverglucogeen
- Vetzuren
- Spierglucogeen
Wanneer maakt het lichaam netto extra eiwitten aan?
Direct na een maaltijd
Wat is de lipolyse?
Afbreken van triglyceriden tot vrije vetzuren en glycerol, om hiermee energie op te wekken en voor de gluconeogenese
[De lipolyse is een metabole pathway die betrokken is bij het afbreken van vetten (triglyceriden) tot vrije vetzuren en glycerol. Het proces van lipolyse vindt voornamelijk plaats in adipocyten, de vetcellen in het lichaam]
Welke mechanismes (/syntheses/kinases) horen bij de storage mode?
- Glycogenese
- Lipogenese en TG synthese
- Netto eiwitsynthese
- Meer glycolyse, minder vetzuuroxidatie
Welke mechanismes (/syntheses/kinases) horen bij de productie mode?
- Glucogenolyse
- Gluconeogenese
- Lipolyse (TG afbraak)
- Ketogenese
- Netto eiwit afbraak
- Minder glycolyse, meer vetzuuroxydatie
Wat zijn snelle (0 - 30min) regulatie mechanismes voor actitieit metabole paden?
- Defosfolorysering
- Substraataanbod
- allosterie
- Rekrutering transporteiwit
Wat zijn langzame (030 min tot enkele uren) regulatie mechanismes voor actitieit metabole paden?
- inductie/ repressie
- Substraataanbod
Wat is de metabole pad van glucolyse?
Glucose –> pyruvaat
Wat is de metabole pad van gluconeogenese
Pyruvaat –> glucose
Wat is de metabole pad van glycogenese
Glucose naar glycogeen
Wat is de metabole pad van glycogenolyse?
Glycogeen naar glucose
Wat is de metabole pad van lipolyse
Triglyceriden –> glycerol en vetzuren
Wat is de metabole pad van lipogenese?
Overtollig KH en eiwitten worden omgezet in triglyceriden voor opslag in vetcellen
Wat is de metabole pad van ketogenese
Omzettig van vetzuren of (ketogene) aminozuren in ketonlichamen