les 4. Oncologie

Question 1

kanker ontstaat door :

Answer 1

genetische veranderingen in lichaamscellen

Question 2

chemopreventie=

Answer 2

= toediening v geneesmiddelen om ontwikkeling van kanker te remmen

• > beperkt schade van kankerverwekkende stoffen
• > gaan ontwikkeling v voorstadia tot kwaadaardige tumor tegen

Question 3

risicofactoren kanker (10)

Answer 3

. roken

2. voeding
3. lichaamsbeweging
4. alcohol
5. zonlicht
6. overgewicht
7. ioniserende straling
8. beroepsrisico
9. geneesmiddelen
10. milieu

Question 4

virale veroorzaker baarmoederhalskanker =

Answer 4

HPV, Humilaan papillomavirus

Question 5

virale veroorzaker nasofaryngeale kanker:

Answer 5

EBV, Epstein-Barr Virus

Question 6

virale veroorzaker maagkanker =

Answer 6

H. Pylori

Question 7

verschillende fases celding =

Answer 7

S-fase
M-fase
G1-fase
G2-fase

Question 8

kanker=

Answer 8

= verstoring van evenwicht tussen celgroei & celdood

• > ongecontroleerde celdeling door mutaties in genen
• > ‘exponentiele groei’

Question 9

gen=

Answer 9

deel vh DNA dat voor specifiek eiwit codeert

Question 10

wat gebeurt er bij celdeling?

Answer 10

• > 2 DNA strengen ontwinden
• > basenparen gaan uit elkaar
• > worden weer aangevuld met losse DNA-bouwstenen tot dubbele strengen

Question 11

genen verantwoordelijk voor celdeling (4)

Answer 11

1. proto-oncogenen
2. tumor-suppressorgenen (TSG)
3. zelfmoordgenen
4. DNA-reparatiegenen

Question 12

functie proto-oncogenen =

Answer 12

stimuleren celgroei & celdeling (gaspedaal)

Question 13

functie tumor-suppressorgenen =

Answer 13

remmen celgroei & celdeling (rempedaal)

Question 14

functie zelfmoordgenen =

Answer 14

reguleren apoptose (=geprogrammeerde celdood)

Question 15

functie DNA-reparatiegenen=

Answer 15

herstellen fouten

Question 16

wat gebeurt er bij mutaties (2)

Answer 16

1. ongeremde celdeling

2. geen herstel van fouten & geen apoptose

Question 17

carcinogenese =

Answer 17

proces van ontwikkelen van kwaadaardige tumoren

Question 18

hoeveel procent vd mutaties wordt erfelijk overgedragen?

Answer 18

5-10% (resterende percentage is gevolg van omgevingsfactoren en levensstijl!)

Question 19

andere woord mutatie =

Answer 19

frameshift

Question 20

neoplasie =

Answer 20

nieuwvorming v onafhankelijk groeiende tumor (dor mutatie in oncogenen/TSG)

Question 21

kenmerken goedaardige neoplasie (6)=

Answer 21

1. groeit traag
2. is ingekapseld
3. respecteert anatomische begrenzingen
4. normale & goed gedifferentieerde cellen
5. meestal niet dodelijk
6. zelden recidief

Question 22

kenmerken kwaadaarrdige neoplasie (6) =

Answer 22

1. groeit sneller
2. niet ingekapseld
3. respecteert anatomische begrenzingen niet (infiltratie in weefsels en vaten)
4. gestoorde celdifferentiatie (andere weefselstructuur)
5. vaak nog algemene verschijnselen (anemie, zwakte, slechte eetlust, gewichtsverlies)
6. onbehandeld –> altijd dodelijk!!

Question 23

carcinoma in situ =

Answer 23

= voorstadium v e carcinoom

• > omliggende weefsels nog niet geinfiltreerd
• > als carcinoma in situ volledig verwijderd wordt is er geen risico op metastasen op afstand

Question 24

metastasen =

Answer 24

uitzaaiingen

Question 25

benigne tumoren =

Answer 25

= goedaardige tumoren (?meeste eindigen op -oom?)

Question 26

poliep =

Answer 26

=tumor die uitsteekt boven oppervlaktelaag | -> meestal benigne

Question 27

maligne tumoren =

Answer 27

= kwaadaardige tumoren

Question 28

uit wat voor weefsel ontstaan carcinomen?

Answer 28

uit epitheelweefsel

Question 29

uit wat voor weefsel ontstaan sarcomen?

Answer 29

uit steun-en bindweefsel

Question 30

vz kliercellen =

Answer 30

adeno-

Question 31

vz vaten=

Answer 31

angio-

Question 32

vz kraakbeencellen =

Answer 32

chondro-

Question 33

vz bindweefselcellen =

Answer 33

fibro-

Question 34

vz bloedvaten =

Answer 34

hemangio-

Question 35

vz lymfevaten=

Answer 35

lymfangio-

Question 36

vz vetcellen =

Answer 36

lipo-

Question 37

vz spiercellen =

Answer 37

myo-

Question 38

vz zenuwcellen =

Answer 38

neuro-

Question 39

vz botcellen =

Answer 39

osteo-

Question 40

belangrijkste subgroepen carcinomen (2)

Answer 40

1. plaveiselcelcarcinoom | 2. adenocarcinoom

Question 41

oorsprong v hematologische maligniteiten=

Answer 41

ontstaan in bloedvormende organen & lymfeklieren

Question 42

soorten hematologische maligniteiten (2)

Answer 42

1. multipel myeloom (plasmacellen in beenmerg) 2. maligne lymfoon + verschillende soorten leukemie

Question 43

stadiëring + belang =

Answer 43

geeft uitgebreidheid van kanker aan. Belangrijk voor diagnose en behandeling

Question 44

verspreiding vd kankercellen door (3) ;

Answer 44

1. ingroei in omliggende structuren 2. lymfogene metastasering naar regionale lymfkeliern 3. hematogene metastasering

Question 45

TNM/G classificatie + functie?

Answer 45

--> duidt kankerstadium aan T= tumorgrootte N= node (mate v aantasting v regionale lymfekl.0 M= metastase via de bloedbaan (op afstand) G= graad van differentiatie

Question 46

Tx =

Answer 46

primaire tumor niet te beoordelen

Question 47

T0 =

Answer 47

primaire tumor niet aantoonbaar

Question 48

Tis=

Answer 48

carcinoma in situ

Question 49

T1-4 =

Answer 49

toenemende mate v diameter vd tumor EN/OF mate van doorgroei in de omgeving

Question 50

Nx =

Answer 50

lymfeklierstatus niet te beoordelen

Question 51

N0=

Answer 51

geen lymfekliermetastasen aanwezig

Question 52

N1-3 =

Answer 52

toenemende diameter EN/OF aantal lymfekliermetastasen

Question 53

Mx=

Answer 53

metastasen op afstand niet te beoordelen

Question 54

M0=

Answer 54

geen metastasen op afstand aanwezig

Question 55

M1=

Answer 55

metastasen op afstand aanwezig

Question 56

Gx =

Answer 56

gradering kan niet worden vastgesteld

Question 57

G1=

Answer 57

goed gedifferentieerd

Question 58

G2 =

Answer 58

matig gedifferentieerd

Question 59

G3 =

Answer 59

slecht gedifferentieerd

Question 60

G4 =

Answer 60

ongedifferentieerd

Question 61

diagnostische onderzoeken (4)

Answer 61

1. pathologisch oz 2. radiologische diagnostiek 3. nucleair geneeskundig oz 4. klinisch-chemisch oz

Question 62

cytologisch oz=

Answer 62

microscopisch oz van alles losse cellen

Question 63

cellen kan men op verschillende manieren verkrijgen (5)

Answer 63

1. cytologie v vocht 2. exfoliatieve cytologie (bv uitstrijkje) 3. dunnenaaldpunctie 4. beenmergpunctie 5. lichaamsexcreten

Question 64

pathologische onderzoeken (3)

Answer 64

1. cytologisch oz 2. histologisch oz v biopten 3. histologisch oz v operatiepreparaten

Question 65

meest voorkomende vormen radiologische diagnostiek (5)

Answer 65

1. röntgenopname 2. röntgenopname na inbrengen v contrast 3. CT-scan 4. MRI 5. Echgrafie

Question 66

CT=

Answer 66

computorized tomography

Question 67

MRI=

Answer 67

magnetic resonance imagine | magnetische eigenschappen v atoomkernen

Question 68

cave MRI =

Answer 68

geen metalen voorwerpen ivm sterk magneetveld

Question 69

nucleair geneeskundig oz=

Answer 69

m.b.v. radioactief gelabelde stoffen en y-cameras opnames maken om te kijken waar radioactief materiaal zich heeft opgehoopt

Question 70

technetium =

Answer 70

radioactief issotoop (halfwaardetijd 6u)

Question 71

PET scan=

Answer 71

positronemissietomografie (stofwisselingsprocessen)

Question 72

klinisch-chemisch oz =

Answer 72

analyse van bloed, serum (en andere lichaamsvochten)

Question 73

4 vormen van klinisch-chemisch oz

Answer 73

1. algemeen bloedoz 2. tumormarkers 3. enzymen 4. tumorgeassocieerde antigenen

Question 74

een verhoogd gehalte LDH kan wijzen op (2)

Answer 74

1. lymfoom | 2. acute leukemie

Question 75

verhoogd gehalte fosfatase is een aanwijzing voor:

Answer 75

bot- / levermetastasen