1. Regelgeving en veiligheidsregels Flashcards
Arbowet (D+2A)
1.1
Arbeidsomstandighedenwet
1. Wetten waar werkgevers en werknemers zich aan moeten houden wat betreft werkomstandigheden in een bedrijf
2. Deel van V&G wetgeving (veiligheid en gezondheid)
Doel arbowet
1.1
ongevallen en ziekten door werk voorkomen
Verantwoordelijkheid Arbowet ligt bij (+ paar kern verantwoordelijkheden)
1.1
Werkgever en werknemer
werkgever:
1.arbeidsomstandigheden moeten zo goed mogelijk geregeld zijn
* veilige werkomgeving
* goed onderhouden machines en gereedschappen
* beschikbaar stellen persoonlijke beschermingsmiddelen
* geven van instructies)
2.houden van toezicht
3.melden ernstig ongeval bij inspectie SZW
werknemer: aan regels houden
Arbowet geld waar en voor wie?
1.1
waar: alle locaties waar arbeid wordt verricht
wie: werkgevever, werknemers, uitzendkrachten, gelijkgestelde werknemers (stagaires, vrijwilligers, medewerkers van contractor), bezoekers
wie niet: omwonenden
Inspectie SZW: betekenis + wat was het voormalig
1.1
Inspectie van ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Voormalig: arbeidsinspectie + inspectie werk en inkomen + sociale inlichtendiensgt
Doel inspectie SZW
1.1
- houdt toezicht op de veiligheids- en gezondheidswetgeving
- controleert of bedrijven en medewerkers zich aan Arbowet en Arbeidstijd houden
Bevoegdheden inspectie SZW
1.1
- Mogen overal waar gewerkt wordt op bezoek komen
- Onderzoek instellen naar aanleiding van ongeval
- werknemers vragen naar geldige legitimatie
- eis stellen over de manier waarop de V&G wetgeving wordt nageleefd
- waarschuwing geven wanneer werkgever of werknemers bij het uitvoeren van werkzaamheden zich niet houden aan de wet- en regelgeving
- boeterapport (proces-verbaal) opstellen naar aanleiding van overtreding
- werkzaamheden still leggen bij ernstig gevaar voor personen
Maatregelen die inspectie SZW mag nemen als wet is overtreden
1.1
waarom: om herhaling te voorkomen
welke waarschuwing + boete werkgever + boete werknemer
Arbobeleid: doel en inhoud (4A)
1.2
preventiebeleid van bedrijf waarin wordt beschreven hoe ze aan de V&G wetgeving voldoen
Staat hoe dingen worden geregeld omtrent:
* bevorden veiligheid en gezondheid werknemers en derden op de arbeidsplaats
* voorkomen en beheersen van ziekteverzuim
* voorkomen van pesten, sexuele intimidatie, discriminatie, aggressie en geweld op werkvloer
* zorgen van arbowerkoverleg, waarin aanwezig: leidinggevende, werknemers en preventiemedewerker
veiligheidsbeleid: Algemene en specifieke veiligheidsregels, inclusief procedures en instructies
Regels zijn opgenomen in veiligheidshandboek
Arbobeleid: wie helpen waarvoor
1.2
waarvoor: maken, uitvoeren, en controleren van preventiebeleid
wie intern: preventiemedewerker of interne preventiedienst van bedrijf. Werkgever is verplicht preventiemedewerker aan te stellen, kan deze ook functie ook zelf bekleden (klein bedrijf). Als er geen deskundige is moeten ze beroep doen op externe bijstand
wie extern: arbodienst of bedrijfarts
Arbobeleid interne ondersteuning: wie en wat
1.2
wie: preventiemedewerker
wat:
1. adviseert en helpt bedrijf met veiligheid, gezondheid en welzijn
2. aanspreekpunt arbodienst & inspectie SZW
3. beheert arbozorgsysteem
4. geeft interne voorlichting en instructie
5. werkt mee aan opstellen RI&E en daarbij behorende aanpak (risico-inventarisatie en evaluatie)
RI&E: wat + 2A
1.2
wat risico-inventarisatie en evaluatie die schriftelijk wordt vastgelegd. Bevat volgende stappen:
1. identificeren van gevaren
2. inventariseren risico’s
3. evaluaren van risico’s
- moet getoetst worden door intern of extern gecertificeerde deskundige (bijv. veiligheidsdeskundige, arboarts, arbeidshygiënist
- voor sommige branches is een RI&E beschikbaar waarin veelvoorkomende risico’s zijn opgenomen (maken vooral kleine bedrijven gebruik van)
Arbobeleid externe ondersteuning: wie en wat
1.2
wie”: arbodienst & bedrijfsarts
werkgever moet verplicht een contract hebben met een bedrijfsarts (niet in dienst, dat is enkel preventiemedewerker)
wat:
1. begeleiden zieke werknemers
2. uitvoeren van (vrijwillig) periodiek medisch onderzoek (PMO)
3. uitvoeren van aanstellingskeuringen
- verplicht bij bijv. kraanmachinisten, mensen die werken met onafhankelijke adembescherming (perslucht), mensen die werken met gevaarlijke stoffen (radioactiviteit, asbest)
GPO: wat en voor wie
1.2
wat: Gericht Periodisch Onderzoek
wie: werknemers die risicovol werk doen
* zonder aantoonbare medische geschiktheid mogen medewerkers het werk niet uitvoeren
* werknemer beslist of hij resultaten medisch onderzoek met werkgever deelt
* vastgestelde beroepsziekten meldt arbodienst of bedrijfsarts verplicht bij Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (is anoniem)
Arbeidstijd: wat + 4 factoren
1.3
wat: regels omtrent werk- en rusttijden
* hoe vaak je moet rusten
* hoe rustperiode moet zijn
er wordt rekening gehouden met:
* soort werk
* belastende omstandigheden waarin werk wordt uitgevoerd
* aanvullende regels voor werk in besloten ruimtes of extreme temperaturen
* zorgtaken die werknemer heeft voor gezin (ziekte huisgenoten of zwangerschap)
Milieuwetgeving: doel + hoe behalen
1.3
doel:
* mensen en hun omgeving beschermen tegen schadelijke effecten van (bedrijfs-)activiteiten
* beperken uitstoot en afvalstromen
* bevorderen doelmatige en correcte verwijderen afvalstoffen
* bevorderen energiebesparing en hergebruik van grondstoffen
hoe: aanpassing productieprocessen
milieuwetgeving bepaalt welke gevaarlijke stoffen zijn toegestaan en hoe afvalstoffen worden afgevoerd
Europese richtlijnen: wat en wie
1.3
- bepalen in grote lijnen de nationale regelgeving (Arbowet en Milieuwetgeving)
- Lidstaten EU zijn verplicht hun wet- en regelgeving aan te passen aan deze richtlijnen
CE Markering: wat + 2A
1.3
wat: conformité européenne
aangebracht op alle producten die op het gebied van veiligheid voldoen aan europese richtlijnen (verplicht)
alle producten met CE markering mag door EU landen op markt worden gebracht
Arbowet: verplichtingen werkgever
1.4
- zorgen voor veilige werkmethoden en omgeving
- gevaren bestrijden
- doelmatige beschermingsmiddelen verstrekken
- voorlichting en instructie geven aan werknemers over veilig en gezond werken
- toezicht houden op naleving van instructies
- doeltreffende maatregelen nemen voor hulpverlening en evacuatie
- melden van ernstig ongeval bij inspectie SZW
- maken en voeren van arbobeleid / preventiebeleid (inclusief organiseren arbowerkoverleg)
- Opstellen RI&E
Arbowet: plichten werknemers
1.4
- volgen van voorlichting, instructies en scholing (ook als je door bedrijf bent ingehuurd)
- veiligheidsschriften volgen
- zorgen voor eigen veiligheid en die van andere betrokken personen
- dragen van beschikbaar gestelde persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) en voor PBMs zorgen
- juiste manier gebruik maken van machines, gereedschappen, gevaarlijke stoffen, vervoermiddelen, etc.
- aangebrachte beveiligingen niet veranderen of weghalen en gebruiken op juiste wijze
- incidenten en situaties met ernstig gevaar voor veiligheid en gezondheid direct melden bij leidinggevende
- op positieve manier bijdrage aan preventiebeleid
- samenwerken met werkgever en preventiemedewerker/arbodienst om veiligheid en gezondheid te bevorderen
Arbowet: rechten werknemer
1.4
1.recht op werkonderbreking als er direct ernstig gevaar dreigt en inspectie SZW niet op tijd aanwezig kan zijn
* werknemer mag passende maatregelen nemen mits de technische kennis en beschikbare middelen aanwezig zijn
* situatie moet direct gemeld worden bij leidinggevende
2.recht op informatie en opleiding omtrent arbeidsomstandigheden, veiligheid en gezond werk
Werkvergunning: wat en doel
1.5
wat: bedrijfsregels, geen wettelijke verplichting
doel: werkzaamheden in risicovolle omgeving goed organiseren zodat het veilig verloopt
Werkvergunning: 4 functies
1.5
- overleggen met allen die bij het werk betrokken zijn
- maken van bindende afspraken met idereen die bij het werk betrokken is
- vastleggen van voorwaarden waaronder gewerkt wordt
- verlenen van toestemming voor aanvang van werkzaamheden
Aanvullende werkvergunning: wat (+voorbeelden) + 1 specifieke vergunning (+voorbeelden)
1.5
wat: extra vergunning voor werk met meer of grotere risico’s
* betreden van gesloten ruimte
* graven in vervuilde grond
* graven in grond waarin leidingen liggen / openen van vloeren en straten
* werken aan of bij gevaarlijke stralingsbronnen
* hijswerkzaamheden boven of in de omgeving van belangrijke installaties
* werken met gevaarlijke stoffen
* werken op hoogte
heetwerkvergunning: vergunning voor brandgevaarlijke werkzaamheden
* lassen
* branden
* slijpen
Werkvergunning: 4 onderdelen
1.5
1.Welke werkzaamheden worden uitgevoerd
* wat de werkzaamheden inhouden
* hoe de werkzaamheden plaatsvinden
* waar de werkzaamheden plaatsvinden
2.Welke maatregelen worden genomen door de verstrekker van de vergunning
* maatregelen om veilig te kunnen werken
* maatregelen voor het veiligstellen (bijv. elektrisch of mechanische vergrendeling)
* maatregelen voor het meten en detecteren van risico’s
3.Welke maatregelen worden genomen door de operationele medewerkers
* maatregelen om veilig te werken
* welke noodzakelijke persoonslijke beschermingsmiddelen gedragen moeten worden
4.Ondertekening (= bekrachtigen werkvergunning)
* door vergunningsverstrekker en vergunninghouder
* meestal een dag geldig, onder bepaalde voorwaarden langer
Werkvergunning: betrokken personen
1.5
1.Vergunningsverstrekker
verantwoordelijke voor veiligheid op terrein of installatie waar werkzaamheden worden uitgevoerd
2.Vergunninghouder
Leidinggevende van de operationele medewerkers
3. Operationele medewerkers
Ondertekenen vergunning niet maar hebben wel de plichten
Werkvergunning: taken vergunningsverstrekker
1.5
1.Vergunningsverstrekker: verantwoordelijke voor veiligheid op terrein of installatie waar werkzaamheden worden uitgevoerd. Verplicht om:
* controle op de vrijstelling van installatie (voor ondertekenen)
* doorspreken van de aard van werkzaamheden, voorwaarden en maatregelen (voor ondertekenen)
* ondertekening van de vergunning
* indien nodig: noodzakelijke metingen zijn verricht
* zorgen voor coordinatie en afspraken tussen de samenwerkende partijen
Werkvergunning: taken vergunninghouder
1.5
2.Vergunninghouder: Leidinggevende van de operationele medewerkers. Plicht om:
* werkvergunning ondertekenen
* uitleg geven aan de operationele medewerkers
* ervoor zorgen dat werkvergunning op werkplek aanwezig is
* toezien of werkzaamheden volgens voorwaarden verlopen
* controle of noodzakelijke metingen zijn uitgevoerd en afgetekend
Werkvergunning: taken operationele medewerkers
1.5
3. Operationele medewerkers: Ondertekenen vergunning niet maar hebben wel de plichten:
* op de hoogte laten stellen van de inhoud van de werkvergunning
* houden aan voorwaarden voor werkzaamheden zoals omschreven in vergunning
* zich aan veiligigheidsmaatregelen houden die op vergunning zijn vermeld
* uitsluitend werken met geldige werkvergunning en rekening houden met geldigheidsduur
Veiligheidsbeleid:
1.6
Algemene en specifieke veiligheidsregels, inclusief procedures en instructies
Regels zijn opgenomen in veiligheidshandboek
arbobeleid = preventiebeleid van bedrijf waarin wordt beschreven hoe ze aan de V&G wetgeving voldoen
Staat hoe dingen worden geregeld omtrent:
* bevorden veiligheid en gezondheid werknemers en derden op de arbeidsplaats
* voorkomen en beheersen van ziekteverzuim
* voorkomen van pesten, sexuele intimidatie, discriminatie, aggressie en geweld op werkvloer
* zorgen van arbowerkoverleg, waarin aanwezig: leidinggevende, werknemers en preventiemedewerker
Veiligheidsregels: algemeen: wie + 4 voorwaarden + 6 onderwerpen
1.6
wie: voor gehele organisatie (eigen personeel, uitzendkrachten, bezoekers, personeel van aannemers en onderaannemers)
voorwaarden
iedereen moet op de hoogte zijn, dus:
* ze moeten op schrift staan
* kenbaar worden gemaakt aan iedereen die voor het eerst de locatie betreedt
* voldoende duidelijk en eenduidig zijn
* ook door anderstaligen begrepen kunnen worden
onderwerp
* aan- en afmelden
* verkeersregels op terrein
* hoe te handelen bij calamiteiten
* scheiden van afval
* melden van ongevallen
* brand en incidenten
veiligheidsregels: specifiek: wat + 6 voorwaarden
wat: voor taken, functies en werkzaamheden met verhoogd risico. Regels betreffen:
* toezicht
* opleiding
* inspectie
voorwaarden
medewerkers voor wie specifieke veiligheidsmaatregelen van belang zijn moeten op de hoogte zijn, dus:
* ze moeten op schrift staan
* voldoende duidelijk en eenduidig zijn
* beschikbaar zijn voor betrokken werknemers
* toegelicht zijn
* worden getoetst om vast te stellen dat betrokken medewerkers de regels begrepen hebben
* ook door anderstaligen begrepen kunnen worden
Voorbeelden
* betreden besloten ruimten
* werken op hoogte
* warm/heet werk
* werken in explosiegevaarlijke omgeving
* gebruik van vereiste persoonlijke beschermingsmiddelen
* graafwerkzaamheden
* gebruik van specifieke gereedschappen, apparatuur en werktuigen
* afscherming
* ventilatie
* signalering
* markering
veiligheidsregels: procedures: wat + doel + A
1.6
wat: procedures geven een duidelijke en puntsgewijze beschrijving van de taken en werkwijzen
doel: waarborgen van veiligheid en maximele efficientie
- veiligheidsprocedures zijn belangrijk onderdeel bij instructie nieuwe medewerkers en tijdelijke krachten (bezoekers uitgesloten)
VCA: afkorting + doel
1.7
Veiligheid, Gezondheid en Milieu checklist voor Aannemers
VCA = systeem om veilig werk te monitoren
VCA-certificaat = keurmerk om aan te tonen dat bedrijf comform VCA regels aan VGM beheersing doet (=veiligheid gezondheid milieu)
VGM: afkorting
1.7
Veiligheid, gezondheid, milieu
VCA-certificering: wat + 5 voorwaarden + doel + hoe + wie
1.7
VCA-certificaat = keurmerk om aan te tonen dat bedrijf comform VCA regels aan VGM beheersing doet (=veiligheid gezondheid milieu). Moet voldoen aan:
* opstellen van VGM plan
* beoordelen van uitgevoerden werkzaamheden
* het opleiden en instrueren van personeel
* uitvoeren van werkplekinspecties
* opstellen van VGM-inkoopbeleid
Doel: voorkomen van incidenten
Hoe: door invullen van checklist in de vorm van een vragenlijst
voor wie: voor aannemers en bedrijven die hun medewerkers risicovolle werkzaamheden in risicovolle omgevingen laten verrichten
VCA-certificering: drie niveaus en twee bijzondere certificaten
1.7
VCA* (een ster): directe VGM zorg bij activiteiten op werkvloer
VCA ** (twee sterren): bovenop VCA* , veiligheidsstructuren en systemen binnen bedrijf van aannemer
VCA-petrochemie: bovenop VCA** , voor bedrijven die complexe risicovolle werkzaamheden in de petrochemie uitvoeren
VCU: Veiligheid, en Gezondheid-Checklist Uitzendorganisaties: speficifieke eisen voor bedrijven die uitzendkrachten beschikbaar stellen aan ondernemingen
VCO: Veiligheid-, Gezondheid- en Milieu Checklist Opdrachtgevers: specifieke eisen voor opdrachtgevers zodat zij de juiste voorwaarden en omstandigheden VCA-gecertificeerde aannemers en uitzendkrachten volgens VGM laten werken
VCA: vier verplichte diploma’s: wat en wie
1.7
BVCA: basis veiligheid VCA: voor operationele medewerkers
VOL-VCA: Veiligheid operationeel leidinggevende: voor operationeel leidinggevenden
VIL-VCU: voor leidinggevenden en intercedenten (uitzendprofessional, consultant, adviseur, bemiddelaar)
SOG: SSVV opleidingen Gids: voor risicovolle taken
VCA: SSVV opleidingen gids (SOG)
1.7
verplicht in petrochemie om bij risicovolle taken operationele medewerkers een examen te laten afleggen
voorbeelden
* werken met een vorkheftruck
* werken met een verreiker
* werken met een hoogwerker
* werken aan lagedrukflenzen
* werken als buitenwacht
* verplaatsen van lasten
* werken met onafhankelijke ademhalingsbescherming
* gasmeten: explosiegevaarlijke en toxische stoffen en zuurstof
VCA: veiligheidspaspoort
1.7
wat: persoonlijk document van werknemer met belangrijke gegevens over gevolgde opleidingen, trainingen, medische geschiktheden en inentingen
opgenomen in CDR (centraal diploma register)