Praktijk soft-tissue Flashcards
soft-tissue hoofdgrepen
- effleurage
- kneden
- fricties
- hakken & klappen
- vibreren & schudden
massage ontspannend
- parameters
- traag
- zacht
- lengte
- langdurig - begin effleurage = 2 min
- 1 hand
- 2 handen gelijktijdig
- 2 handen afwisselend - kneden = 2min
- gewoon = 1 hand, 2 handen gelijk & 2 handen afwisselend
- wisselkneden
- kneden met verwrining
- dwarsrekkend kneden
- diepgaand kneden - andere
- fricties = enkel indien indicatie
- schudden - eind effleurage = 2min
massage stimulerend
- parameters
- kort
- intens
- dwars
- kortdurend - begin effleurage = 1 min
- 1 hand
- 2 handen gelijktijdig
- 2 handen afwisselend - kneden = 4min
- gewoon = 1 hand, 2 handen gelijk & 2 handen afwisselend
- wisselkneden
- kneden met verwrining
- dwarsrekkend kneden
- diepgaand kneden
- losmakend kneden - andere
- fricties = enkel indien indicatie
- hakken
- klappen - eind effleurage = 1min
massage rug
- parameters
- traag
- zacht
- lengte
- langdurig - effleurage = 2 min
- driedelige strijkgreep
- zijdelinkse strijkgreep
- dwarse strijkgreep - kneden = 2min
- kneden met verwrining = lateraal
- dwarsrekkend kneden = paravertebraal - effleurage = 2min
massage nek
- parameters
- traag
- zacht
- lengte
- langdurig - effleurage = 2 min
- driedelige strijkgreep
- zijdelinkse strijkgreep
- dwarse strijkgreep - kneden = 2min
- op trapezius
- kneden
- wisselkneden
- kneden met verwrining
- dwarsrekkend kneden - effleurage = 2min
massage nek & schouder
- parameters
- nek = ontspannend
- schouder = stimulerend - effleurage = 1:30
- 1 hand
- 2 handen gelijktijdig
- 2 handen afwisselend - kneden = 2:30
- kneden
- wisselkneden
- kneden met verwrining
- dwarsrekkend kneden
- enkel op schouder = diepgaand & losmakend kneden - uitrekkingen = 0:30
- effleurage = 1:30
emulsies
= 2 niet mengbare vloeistoffen mengen door emulgator
- olie in water = O/W-emulsie
- minder vettig
- makkelijke reiniging met minder zeep
- hoge indringbaarheid = hoger verhuik - water in olie = W/O-emulsie
- lagere indringbaarheid
- moeilkere reiniging
- betere wrijving & temperatuur
parameters voor bepaald doel
- ontspannend
- snelheid: traag
- kracht: afh van indicatie
- effleurage = langer
- kneden = meeste tijd in lengte richting & traag - stimulerend
- snelheidsnel
- kracht: meer
- effleurage = kort & intensief
- kneden = meeste tijd in dwarse richting & intensief maar kort - shudden, hakken & klappen
- schudden = enkel ontspannend
- hakken & klappen = enkel stimulerend
doelen van effleurage
= altijd bij start & einde van massage
- ontspannend effect
- bevorderen van veneuze & lymfatische circulatie
- ook gevolg op arteriele drainage
- in richting van hart masseren
- intersitieel vocht & losliggende stofwisselingsproducten worden ook gemobiliseerd = snellere afvoer - hyperemie van huid
- roodheid
- enkel bij krachtig strijken - ontschilferende werking op huid
- vrijmaken van poriën (talg & zweet) & functie verbetering hiervan
- onderliggende huidcellen worden gestimuleerd voor proliferatie
- goed voor gedwongen inactiviteit
–> veel dode huidcellen die normaal door beweging afschilferen
uitvoering van effleurage
- algemeen
- vlakke hand & geabduceerde duim
- lichaamsdeel proberen omvatten
- met hogere druk strijken in richting van hart
- met licht contact terug gaan
- distaal insertie -> proximaal oorsprong - soorten grepen
- kleine spieren = 1 hand
- grote spieren = 2 handen gelijktijdig of afwisselend
–> kan ook met eerste hand wacht halverwege spierbuik & met 2 naar proximaal - aandachtspunten
- hand niet loodrecht op huid maar schuin
- contact behouden over gewrichten
- vooral druk tussen duim & wijsvinger
- focus leggen op bepaalde delen van spierbuik
- na effleurage handen & lichaamsdeel afdrogen = niet te vet voor andere technieken
soorten kneden
- kneden = normaal
- wisselkneden = hak
- kneden met verwrining = S-vorm
- dwarsrekkend kneden = duim & vingers wisselen af
- diepgaand kneden = walken
- losmakend kneden
kneden
-
doelstelling
- verschillende delen van spier veranderen van vorm
- uitpersen & bewegen van vezels
- zacht maken van ophopingen
- losmaken van verkleefd bindweefsel
- verhoogde doorbloeding
- verminderde spierpijn
- tonus regulatie = verhogend of verlagend afh van handgreep - uitvoering
- kneden met geabduceerde duim = kneden, kneden met verwringing, wisselkneden & dwarsrekkend kneden
- kneden met geadduceerde duim = diepgaand & losmakend kneden
–> enkel mogelijk bij grote spieren
- altijd op spierbuik & niet op pezen
–> na spierbuik = effleurage op pees tot voorbij O/I - soorten grepen
- kleine spieren = 1 hand
- grote spieren = eerst naar halvewege effleurage en dan samen of afwisselend
- beide handen altijd op zelfde lijn
fases van kneden
- open tang
- abductie duim & hand openen
- handpalm loodrecht op spier
- spier naar beneden drukken
–> vezels plat & verder uitelkaar duwen - gesloten tang
- oppositie duim & flexie van enkel MCP
- vezels samen duwen
- in andere richting
- geen holte onder hand - terug open tang
- effleurage enkele cm naar proximaa
–> afvalstoffen vastnemen & meepakken
wisselkneden
- algemeen = verschillende techniek in beide handen
- ene hand = kneden van distaal naar proximaal
- andere hand = hak proximaal op spier
–> spier die je omhoog trekt naar beneden duwen
- hak = duim/vinger toppen of ulnaire zijde hand
–> afh van grootte spier
- opschuiven tot tegen proximale hak -
voordelen
- bewerking van spier met weinig kracht
- fijne dosring van intensiteit mogelijk
- hele spier goed bereikt = ook spierranden & aanhechting
- ook bruikbaar voor kleinste spieren = tang met vinger toppen
kneden met verwrining
- algemeen
- 2 handen afwisselend
- dwars op spier
- ene hand trekken = met gestrekte vingersvingers
- andere hand duwen = met duim & handpalm
- gesloten/open tang - aandachtspunten
- S-vorm van spier maken
- volledig contact houden = grotere inwendige verschuivingen in lengte richting
- beide handen op zelfde manier
- niet gelijden op spier
dwarsrekkend kneden
- algemeen
- beide handen vormen hak die aangehouden wordt
- met duimen & vingers tegelijk trekken & duwen
- doel = rek op spier dus traag wereken
–> vb: 4sec trekken & 4sec duwen - voordelen
- zeer gelokaliseerd & gedoseerd
- geschikt voor kleine spieren
kneden met geadduceerde duim
- diepgaand kneden = walken
- distale fixatie gewricht
- met geadduceerde duim dorsi & palmair flexies
- op & neer wandelen
- niet gelijden met vingers
- vooral grote spiergroepen - losmakend kneden
- enkel stimulerend = snelle bewegingen
- zelfde beweging maar erg snel & oppervlakkig
- geen beweging in pols
- niet gelijden over spier
- vooral voor globale soft tissue
–> grote spieren in verschillende richtingen bewegen
doelen van fricties
- doelen
- pijn vermindering door afname hypertonie & pijnpoort
- beter bevloeiing = pijn afname, anti-inflammatoir & stimulatie BW-herstel
- verkleefd bindweefsel losmaken - algemeen
- voelend te werk gaan
- specifieke lokatie met pijn = enkel bij duidelijke indicatie
- continu intensiteit aanpassen
- spieren moeten ontspannen zijn vb: oppervlakkig om diep te werken - gebruik
- spier moeilijk op te heffen vb: rug & bil
uitvoering van fricties
- houding
- spier ontspannen zijn
- O/I passief dichter bij elkaar brengen door houding
- lig. & pezen mogen wel op spanning staan - uitvoering
- hand palm heeft altijd steun
- met 2 vingers in C-vorm op elkaar of duim rustig circulerend weren
- niet glijden met vingers
- dwarse fricties niet in curcus = mobiliteit verbeteren - pijn
- communicatie met patiënt
- het zal pijn doen -> zeg mij wanneer de pijn veranderd
- intensiteit aanpassen
–> doel = erg hard & diep duwen
hakken
- effecten
- spiertonus verhogen = stimulerend
- hyperemiserend
- effecten werken door tot diepe weefsels - uitvoering
- snel opvolgende slagen
- constant ritme
- ulnaire kant van vingers of hand - intensiteit
- afh van sterkte spier
- zwakke spier = lage intensiteit, lage frequentie, lengte richting & lange tijdsduur
- omgekeerd bij sterke spier
varianten van hakken
- ulnaire rand van pink
- enkel pink raakt aan
- vingers toe is harder dan vingers open - ulnaire rand van alle vingers
- ulnaire rand pink neerslaan
- supinatie = afrollen met andere vingers
- vingers blijven gespreid - vingertoppen
- 1 of meerdere vingers
- kleine spieren zijn vaak te klein voor hand
- pianoteren = afwisselend met vinger toppen en is zachter
- alle vinger toppen = harder
klappen
- gebruik
- stimulatie van spieren
- battre a l’air comprimé = tapotage = sputum in thorax losmaken
- tapotage op blaad - uitvoering
- kommetje maken met handen
- erg snel
- afwisselend op huid slaan = beweging in elleboog & pols
- enkel vingertoppen & hiel van hand maken contact
- lucht in holte doet intensiteit dalen
schudden
- doelen
- pijstillend
- ontspannend
- snelle controle van ontspanning vb: voor frictie - uitvoering
- direct schudden = hand in lengte richting & heen-weer bewegen
- indirect schudden = hand distaal op lidmaat & hele lidmaat schudden
- lokaal vs globaal schudden
–> meest veilige voor gewrichten is direct & lokaal
massage van de onderbeen
- algemeen
- kuit, quadriceps & hamstrings appart
- zowel stimulerend als relaxerend
- naast of achter patiënt staan
- alle technieken worden uitgevoerd
- fricties = enkel indien indicatie - specifiek kuit
- buiklig met rolkussen onder enkels
- losmakend kneden = 45° knieflexie - specifiek quadriceps
- ruglig met rolkussen onder knieën
- effleurage = lateraal naast trochanter major eindigen
- schudden = ook heupadductoren & kniebuigers meepakken - specifiek hamstrings
- buiklig met rolkussen onder enkels
- dwarsrekken kneden = vooral distale 1/3 spierbuik
- bicepsfemoris = heterolateraal staan
massage van rug
- algemeen
- altijd relaxerend werken
- buiklig met rolkussens onder enkels
- heterolateraal naast patient staan - specifiek
- 3 effleurage technieken
- 2 kneed technieken
- hakken, klappen & schudden niet toegepast
effleurage voor rug
-
bilaterale driedelige strijkgreep
- met handpalm, vingers & geabduceerde duim
- van sacrum naar occiput
- tractie van trapezius randen naar schouder top
- vlakke handen zonder druk terug naar sacrum -
zijdelinkse strijkgreep
- unilateraal & heterolateraal staan
- achterste hand: sacrum -> schouders
- voorste hand: occiput -> sacrum
- tractie van trapezius wordt door beide handen uitgevoerd -
dwarse strijkgreep
- volle hand met geadduceerde duim
- tussen crista & bovenste trapezius rand heen & weer bewegen
- niet over scapula = enkel randen volgen - eind effleurage
- omgekeerde volgorde
- bilateraal eindigen = mogelijkheid van overschakelen naar andere kant
kneden voor rug
- kneden met verwrining
- lateraal voor vlakke rugspieren
- handpalmen & geabduceerde handen - dwarsrekkend kneden
- met duim wegduwen
- met vingers trekken
- paravertebraal
massage van de nek
- algemeen
- enkel relaxerend
- zone = acromion tot occiput
- in zit met hoofd op tafel & handen onder voorhoofd
- in buiklig met handen in endorotatie of over tafelrand of onderhoofd - specifiek
- hakken, klappen en schudden niet
- fricties enkel bij indicatie
–> vaak rond bosse de bison C7
- kneden = groot deel trapezius met hand & klein deel met vingers - effleurage
- alleen driedelige strijkgreep
- niet tot sacrum maar tot onderrand scapula
massage van nek & schouder regio
- algemeen
- zone = tuberositas deltoideus -> occiput
- zelfde houding als enkel nek
- altijd relaxerend voor nek, kan gecombineerd worden met stimulerend voor deltoideus - specifiek
- hakken, klappen en schudden niet
- effleurage over hele deltoid of appart bij grote spier
- diepgaand & losmakend kneden enkel op deltoideus
- fricties vaak aan aanhecting deltoideus & rond bosse de bison
- uitrekkende grepen
uitrekkende grepen van schouder
= uitvoering voor fricties
- trapezius pars descendens
- met vingers van beide handen trapezius trekken
- met vingers & duimen naar buiten duwen - pectoralis major
- zelfde techniek - latissimus dorsi
- zelfde techniek
modaliteiten foamrollen
- richting
- eerst lengte richting
- triggerpunten = dwars of circulair mogelijk - intensiteit
- zo hoog mogelijke druk die verdraagbaar is
- VAS 6-8
- indien druk afneemt = terug verhogen
- progressie van druk door uitgangshouding & materiaal - duur
- snelheid = traag
- 8x lente + 8x dwars/circulair
- 1-2min
- tot pijn daalt
- 2-5x per dag, afh van irriteerbaarheid
aandachtpunten foamrollen
- pijn
- pijn mag voelen maar moet afnemen door rollen
- indien pijn afneemt moet druk verhoogd worden - uitvoering
- spier proberen ontspannen tijdens rollen
- grote spieren opdelen in delen om appart te rollen
- bilateraal of unilateraal kan
- eindigen met 3x30sec statische stretch
- nooit op bos, pees, lig of neurogeen weefsel rollen
foamrolling van kuit
- uitgangshouding
- klassieke foamroller
- hele spier meepakken = exo of endorotatie
- combinatie met actieve DF of PF & supinatie of pronatie kan - progressie van druk
- druk meer op kuiten leggen
- andere breen kruisen over kuit
foamrolling van epicondylus lateralis spieren
- uitgangshouding
- bal
- in zit
- contract relax mogelijk - technieken
- lengte
- circulair rond trigger point
- zelf druk toedienen of bal klemmen tussen tafel
foamrolling van gluteus medius & piriformis
- medius
- klassieke rol
- langzit/zijlig
- zone tussen trochanter major & crista iliaca
- op elleboog steunen & voet van grond = meer druk - piriformis
- beter met balletje = opgelet niet te intensief
- cijfer 4 houding
- naar lateraal rollen
- zone tussen trochanter major & sacrum - opmerkingen
- opletten voor neurogene structuren in bilregio
- opletten op tekenen van verhoogde sensitatie & uitstraling
foamrolling van thoracale extensoren
- uitgangshouding
- ruglig met armen gekruist = protractie van schouder
- van proximaal naar distaal rollen
- van lateraal naar mediaal ook mogelijk
- beide angulus costae meehebben
- niet naar lumbaal gaan - druk
- liggen
- tussen muur
- peanut of klassieke roller
- gewicht vastnemen
foamrolling van quadriceps
- uitgangshouding
- buiklig
- beweging toevogen kan
- door endo of exorotatie focus leggen - druk
- op grond
- tegen muur
- onderbeend gesteund of in flexie
- andere been gekruist
technieken van litteken massage
- doel
- litteken = meer paralelle collageen vezels
- verstoring fibreus litteken
- collageen heroriënteren
- verbeterde plooibaarheid = piability & dikte - klassieke effleurage techniek
- zonder hyperemie
- gebruik van hydraterende lotion
- voordelen = verbeterde plooibaarheid, minder jeuk, pijn & angst
- nadelen = irritatie door wrijving, contact dermatitis & tijdverlies - GAF-technieken
- glissement
- allongement
- fractionement
GAF-techniek
- glissement = glijden
- gestrekte vingers op huid
- enkel huid bewegen = alle richtingen
- na beweging 10sec aanhouden
- 10min/cm2 - allongement
- progressie indien cappilairy refill test geslaagd is
–> langer dan 2sec voor bloed terug is
- huid stevig pastpakken & uit elkaar trekken - fractionnement = S-vorm maken
modaliteiten litteken massage
- effect
- meer effect postoperatief dan na brandwonde of traumatisch
- massage voor volledig gesloten
- vaak starten = 10-14d
- geen consensus over andere modaliteiten - evaluatie van litteken
- gebruik maken van POSAS patient and observer scar assessment scale
- rekening houden met psychosociale & cosmetische problemen
- niet alleen naar uitzicht kijken