Infecties Flashcards
opname van infectie
- inhalatie van virulent kiem
- onderdrukt of niet funcitoneel verdedigingsmechanisme
- kiemen uit een andere haard die uitgezaaid worden vb: vanuit ontstoken gewricht = zeldzaam
tracheobronchitis
- kliniek
- infectie van proximale luchtwegen long
- hoesten -> begint als niet productief (slijm of niet)
- weinig koorts gedurende 1-2 dagen - therapie
- eigen immuunsysteem = zelflimiterend
- symptomatisch behandelen = hoestwerende middelen - bij COPD patienten = aanvoelen als exacerbatie
griep
- algemeen
- acuut optreden van symptomen
- 3-4, max 7 dagen klachten - acute symptomen
- hoofdpijn & spierpijn
- hoge koorts & rillingen
- malaise & anorexie - latere symptomen
- hoesten & keelpijn
- verstopte neus
- zwakte tot 14 dagen - therapie
- preventie = vaccinatie voor 50% effectief & maatregelen tegen verspreiding
- therapie = symptomatisch koorts & hoestwerend - complicatie
- pneumonie = longonsteking vooral bij influenza
- 25% van alle overlijdens door griep
oplopen van COVID-19
- infectie
- virale aandoening = RNA-virus
- vele variante, omicron is belangerijst
- incubatie tijd = 4-5 max 14dagen
- besmettelijkheid = 2dagen voor begin symptomen tot 7-10 dagen na
–> assymptomatische overdracht is mogelijk - effectieve overdracht
- via neus, ogen & mond
- ook door lucht of handen die deze aanraken - overdracht afh van
- afstand
- duur
- plaats: binnen > buiten
- ventilatie van ruimte: goede > slechte
- spreken > zwijgen
- mondmasker
- handhygiene
kliniek COVID-19
- 30-50% asymptomatisch
als symptomatisch dan:
algemeen beeld veel minder geworden door vaccinatie
- milde symptomen = 80%
- hoesten & keelpijn
- koorts > 38°C
- spierpijn & hoofdpijn
- dyspneu & neusloop
- diaree & verlies van smaak of reuk - erstige = 15%
- evolutie naar uitgesproken dyspneu & respiratoire insufficientie
- complicatie = toenemde longinfiltraten met ARDS beeld
–> veralgemeend inflammatoir beeld
- verhoogde trombotische processen
- secundaire infecties komen zelden voor - kritisch ziek = 5%
- verwijzing noodzakelijk
- intensieve zorgen of respiratoire midcare voor O2therapie - overlijden = 3%
preventie van COVID-19
- mondmaskers
- procedure masker = in normale omstandigheden
–> vooral verspreiding van
- FFP2 masker in medische & paramedische handelingen
- FFP2 masker + schort bij medische interventies - vaccinatie
- voorkomt COVID 19 niet
- voorkomen van ersntige vormen & daling van hospitalisatie
–> enkel bij ersntige co-mobirteiten
- daling doorgave virus
- volledige collaps van gezondheidssysteem vermijden - revalidatie
- langdurig motorisch
- soms noodzaak aan logopedie & cognitieve revalidatie
CAP
- definitie
- community acquired pneumonia = pneumonie buiten ziekenhuis
- infectie van luchtholten en/of intersitium van de long - respiratoire symptomen
- atypische pneumonie = gelijkend op griep of bronchitis met droge hoest
- productieve hoest & roestkleurig sputum
- pleurale pijn indien bacterieel
- tachypneu - systeem symtomen
- bradycardie
- braken, diarree & verward
- rilkoorts
diagnose van CAP
- sputum staal
- gramkleuring van staal
- RO rechtstreeks onderzoek = microscopisch onderzoek van kiemen
- kweek & anti-biogram - contaminatie
- moeilijke interpretatie door contaminatie mond & keel
- epitheelcellen aanwezig = mond of keelholte
- neutrofielen aanwezig = diepere luchtwegen - indicatie
- longonsteking
- exacerbatie van COPD vooral als geen reactie op antibiotica - kweek
- enkel bij bacteriën, gisten & schimmels
- virussen is erg moeilijk
therapie van CAP
- algemeen
- mild = antibiotica
- mild/ernstig = symptomatisch & O2
- ernstig = ziekenhuis
- kine niet nodig = hoogstens voor hoestassistentie - zeer ernstige gevallen
- tachypneu & hypoxie < 90%
- shock
- radiologische afwijkingen
- nood aan kunstmatige beademing op ICU - preventie
- vaccin voor pneumococcen
- geen besmetting voorkomen
- ernstige cases wel = abces, emfyseem, sepsis & shock
- voor mensen met ernstige co-morb
definitie ernstige gevallen CAP
- fysiologisch
- tachypneu: AF > 30/min
- tachycardie: pols > 125BPM
- hypotensie: SBD<90mmHg
- hypothermie: T<35 of hyperthermie: T>40 - andere
- mentale confusie
- intolerantie voor orale medicatie - risicofactoren
- 50j+
- diabetes
- hartfalen
- leverfalen
- cerebrovasculair lijden
- nierlijden
algemeen radiografie
- kleuren
- zwart = lucht
- wit = geen lucht - toepassen
- longen moeten zwart zien
–> wit = infectie, bacterie, slijm, …
- hart ziet wit
nosocomiale pneumonie
- namen
- algemeen: nosocomiale infectie = infectie opgelopen in ziekenhuis
–> kan voor alle types infectie
- tegenwoordig = zorggerelateerde infectie
- HAI = health-care associated infections in thuiszorg - definitie
- pneuomonie bij gehospitaliseerde patient
- nog geen infectie voor hospitalisatie
- onstaan meer dan 48u na opname - reden van onderverdeling
- grotere ernst & hogere mortaliteit
- oorzakelijk agens duidelijk verschillend
–> virulentere & moeilijk bestandigere kiemen in ziekenhuizen - bevorderende factoren
- intubatie & tracheostomie
- verblijf op intensieve zorgen = veel zware kiemen geslecteerd door antibiotica
- gebruik van antibiotica = weiziging in flora
- heelkunde
- chronische longziektes, ouderdom & onderdrukking afweer systeem
overdracht tuberculose
- agens
- myobacterium tuberculosis = Bacil van Koch
- mildere vormen = andere & atypische myobacterien - overdracht
- zeer besmettelijk
- via lucht = hoesten, preken, niezen, …
- geen overdracht via voorwerpen
- groot effect van mondmasker
- enkele dagen overleven in donkere & slecht geventileerde ruimtes
- na 2-4 weken therapie is patiënt niet meer infectieus
pathogenese tuberculose
- algemeen
- enkel letsels in verbinding met luchtwegen
- geen transmissie bij pleuravocht uitstorting
- inademing van TBC = 4 mogelijkheden
- I & II ≠ besmettelijk - mogelijkheden
- I = onmiddelijke klaring
- II = latente infectie
- III = primaire TBC = onmiddelijke ontwikkeling tot actieve TBC
- IV post-primaire TBC = reactivatie van latente infectie
–> jaren na eerste blootstelling
primaire TBC
- oplopen
- zelden
- te zwakke lichaamsverdediging
- ontwikkeling van longonsteking
- ontwikkeling van klinisch beeld 2 mogelijkeden - controle = 90%
- na enige tijd controle door immuniteit
- migratie naar longtoppen
- geen/minimale radiografische afwijkingen - klinische tekenen = 10%
- binnen 2-5j
- wordt gezien als post-primaire TBC
- als onvoldoende verdediging = via lymfe & bloed verspreiden
latentie infectie
- oplopen
- meest frequent
- TBC komt in alveolen
- fagocytose door macrofagen maar niet gedood
- macrofagen besmet met TBC - verloop
- controle door monocyten, macrofagen & neutrofielen
- mogelijke verspreiding naar longtoppen
–> 90% voorkomen
post-primaire TBC
- oplopen
- 10% = van primaire TBC scenario 2
- vaak migratie naar longtoppen = secundaire tuberculose - risicofactoren voor reactivatie medsich
- verminderde immuniteit
- lymfoom
- immuunsupressie
- HIV
- nierinsuffiëntie
- cortisone gebruik
- TNF alfa-blokker gebruik - risicofactoren voor reactivatie algemeen
- genetische factoren
- diabetes
- ondervoeding
- hoge leeftijd
post-primaire TBC klinisch
- symptomen
- in begin niet productief -> later purulent
- hemoptoe
- algemene symptomen = koorts, nachtzweten, vermagering, malaise
- dyspneu = bij pleuravochtuitsorting of pneumothorax - opmerking
- aantasting van andere organen = primaire TBC
–> met specifieke klachten
diagnose van postprimaire TBC
- sputum onderzoek
- best op ochtend stalen
- 3 opeenvolgende dagen
- bewaren in koelkast - verkrijgen van sputumstalen
- spontaan
- inhalatie van hypertone zoutoplossing
- bronchoalveolaire levage via bronchoscopie - ondere onderzoeken
- radiologie
- bacteriologie
- biopsies vb: huid
- biologie = aspecfieke tekenen van onstekening
- Mantoux test
diagnose van latente TBC
- indicatie
- immuosupressieve therapie
- voor rheumatoïde arhritis & andere systeem aandoeningen
- 3-4% kans op ontwikkeling van post-primaire TBC bij latentie TBC patient - gevolg
- screening voor latente TBC met Mantoux of Igra-test
- profylacis met nicotibine gedurende 9maand = 90% lagere kans
therapie van TBC
- medicamenteus
- 4 tuberculostatica bij postprimaire TBC
- gedurende 6 maand - preventief
- isolatie
- mondmasker
- tot niet meer besmettelijk
- contact onderzoek ≈ corona - profylactische therapie
- binnen het jaar positieve mantoux = 9maand INH
–> secundaire TBC te voorkomen
- erg aanbevolen onder 35jaar
- jaarlijkse mantoux test aanbevolen bij gezondheids werkers
bronchus deformaties
= bronchiectasieën
- kenmerken
- chronische aandoening
- irriversibel & permanente
- brochusverwijdingen van bronchus boom
- zichtbaar op hoge resolutie CT = lokaal vs diffuus - factoren = versterken elkaar
- chronisch luchtweginfectie of -inflammatie
- gestoorde mucociliaire klaring
- structurele longbeschadiging = dilataties, bronchuswandverdikking, mucus plugging & kleine obstructies
oorzaken van bronchusdeformaties
= complicatie van onderliggende aandoening
- infectie
- vreemd lichaam
- tuberculose
- ernstige respiratoire infectie in kinderjaren = mazelen & kinkhoest
- doorgemaakte pneumonie door bacteriën of virussen - andere
- recidiverende aspiratie van maaginhoud
- COPD
- bindweefselzielen zoals RA - aangeboren
- mucoviscidose
- immuun deficiënties = verlaagde IgA, IgG, IgM spiegels
–> ook niet-aangeboren: HIV, beenmerg transplantatie & immunotherapie
- PCD primaire ciliaire dyskinesie
symptomen van bronchusdeformaties
- minimale letsel
- ophoesten & opgeven van etterige geel/groene sputa
–> vooral door verkoudheid
- hoesten bij houdingsveranderingen - uitgebreide afwijkingen
- sochtend ophoesten van grote hoeveelheden purulente sputa
- recindieve & moeilijk te behandelen infecties
- hemoptoe
- toenemende dyspnoe
- daling in levenskwaliteit & deconditionering
diagnose van bronchusdeformaties
- hoge resolutie CT-scan
- bronchuswandverdikking: intern lumen > begeleidend bloedvat
- onregelmatige bronchuswand
- geen kaliber vermindering naar perifeer toe
–> over verschillende luchtweggeneraties
- mucus & mucusplugging - radiologie
- zelfde aandachtspunten
+ uitgebreide distructie
therapie van bronchusdeformaties
- algemeen
- opsporen & behandelen van onderliggende oorzaak
- expectoratie kinesitherapie - infectie
- antibiotica tijdens infectieuze opstoten van 14dagen
- herstel van conditie na exacerbatie
- medicamenteus - heelkundig
- zo weinig mogelijk
- enkel indien lokaal
- spaarzame resectie van longweefsel = lob- of segmentectomie
expectoratie kinesitherapie voor bronchusdeformaties
- drainage aanleren
- houdingsdrainage
- autogene drainage
- afh van lokalisatie: 1-3c per dag - aandacht
- therapie trouw erg van belang
- vervolledigen met aerosolen van hypertoon zout of sterielwater als muco
- inspanning
medicamenteuze therapie voor bronchusdeformaties
- chronische infecties & kolonisatie
- pseudomonas in sputum voor eerste keer = eradicatie = uitroeien
- door intraveneuze therapie gevolgd met chronische inhalatie van antibiotica = 3 maand - andere
- inhalatiesteroïden enkel zinvol indien ook astma
- CTFR modulatoiren = herstellen van functie ionenkanalen bij muco
- elastase blokkers = experimenteel
- macroliden = azitromycine voor minstens 3 maand
centrale pijlers van infectiepreventie
- reductie van antibiotica gebruik door artsen = richtlijnen
- identificatie van dragers = screening & isolatie
- eliminatie van reservoirs = positieve patiënten behandelen
- stoppen van overdracht = handhygiëne zeer belangerijk voor kinesitherapeuten
overdracht van micro-organismen
bron = patiënt & alles wat patiënt heeft aangeraakt
transmissie
1. contact met micro-organisme
- direct contact = patiënt zelf
- indirect contact = voorwepen van patiënt
2. druppel contact
- partikels > 5micrometer
- hecten op speekseldruppels
- pneumococcen
3. aandezigheid in lucht
- partikels < 5micrometer
- kunnen uren in lucht zweven
- TBC
gastheer = patiënt/medewerker in ziekenhuis of iemand anders
dubbele richtlijn van preventie
- standaard voorzorgen
- bij alle patiënten = elke patiënt is potentieel besmet
- ter bescherming van patiënt & gezondheidswerkeer
- ongeacht van kennis microbiologische status patiënt - overdracht gebonden voorzorgen
- bij patiënten met gekende microbiologische status
- syndromale presentatie = acute respiratoire infectie, diaree, huidrash, …
standaar voorzorgen
- doelen
- voorkomen van overdracht
- gekende of niet-gekende micro-organismen
- via bloed, lichaamsvloeistoffen, execreties/secreties, wonden & slijmvliezen - onderdelen
- handhygiëne
- kledij & persoonlijke hygiëne
handhygiëne
- bare below the elbows
- korte mouwen
- propere handen
- propere, korte & niet gelakte nagels
- geen ringen, horloge & armbanden - wassen met water & zeep
- voor aanvang van werk of pauze
- na toilet
- na snuiten, niezen & hoesten
- weinig plaats in zorg buiten erg vuile handen & alcohol-resistente micro-organismen
handen ontsmetten met handalcohol
= gouden standaard
- voordelen
- snel & sterke werking
- hoge beschikbaarheid
- minder uitdrogend voor huid
- niet werkzaam indien handen vuil zijn
- niet werkzaam bij sommige micro-organismen vb: CL. defficile - wanneer
- voor, tijdens & na contact patient
- zuivere of aseptische behandeling
- omgeving van patient & lichaamsvochten
kledij & persoonlijke hygiëne
- handschoenen
- enkel bij nat contact = alle vochten van patiënt
- voor droog contact niet nodig = kine
- tenzijn aspireren = zweet
- nog steeds handen wassen & tijdig uitdoen - kledij
- kort haar of samengebonden
- plastiek niet steriele spatschort = risico op spatten of contact met lichaamvochten
- spatbril of masker = risico op spatten of aerosolen - materiaal
- kledij = voorgeschreven werkkledij die in ziekenhuis wordt gewassen
- aandacht voor linnen = speciale zakken
- niet reinigbaar = disposable of patient gebonden
- medische toestellen = 70% ethanol doekjes
overdrachts-gebonden voorzorgen
- doelstelling
- voorkomen van epidemiologische belangerijke micro-organismen
- die via lucht, speekseldruppels of rechtstreeks contact kunnen worden overgedragen
- vb: TBC & MRSA - voorzorgen
- droplet
- airborne
- contact
bron-isolatie
- bij wie
- open long TBC
- geen immuniteit op mazelen, windpokken & uitgebreide herpes zoster
- bacteriele & virale pneumonie
- erstige virale infecties = groep, bof, rubella & COVID
- details staan aan kamer op isolatiekaart - algemeen
- aanvullend op standaard zorgen