HC 1 - Boek HS 1/2 Flashcards
waarom wetenschap?
om gefundeerde uitspraken over menselijk gedrag te kunnen maken
ipv meningen
wat zijn de 4 doelen van wetenschap?
- beschrijven
- begrijpen
- voorspellen
- controleren
uitleg 4 doelen van wetenschap:
3 elementen van “beschrijven”
- definieer het fenomeen
- differentieer tussen fenomenen
- beschrijf de relatie tussen fenomenen
uitleg 4 doelen van wetenschap:
begrijpen
> bepalen waarom iets gebeurt
> begint vaak met hypothese
> causaliteit
3 bedingingen voor causaliteit
> wie heeft deze voor het eerst opgesteld?
- covariatie
- toepasselijke tijdsvolgorde
- geen alternatieve verklaring
> eerstmals opgesteld van John Stuart Mill (1806-1873)
uitleg 4 doelen van wetenschap:
2 manieren van voorspellen
- toegepast, bv. voorspel succes (sollicitant, student etc)
- onderzoek, bv. hypothese
uitleg 4 doelen van wetenschap:
controleren:
> 2 vragen
- kun je gedrag controleren?
- mag/wil je gedrag controleren?
4 waarden van wetenschap
- empirisch
- sceptisch
- voorlopig
- openbaar
uitleg 4 waarden van wetenschap
> empirisch
empirisch:
> gebaseerd op feiten
> niet gebaseerd op ideologie
uitleg 4 waarden van wetenschap
> sceptisch
sceptisch
> bevraag bestaande kennis
> neem niets voor waar aan
uitleg 4 waarden van wetenschap
> voorlopig
voorlopig:
> alle kennis verandert
> wat is “waar”?
uitleg 4 waarden van wetenschap
> openbaar
openbaar:
> uitkomsten van onderzoek
> methoden van onderzoek; iedereen moet het onderzoek kunnen repliceren!
wat is logisch positivisme?
5 kenmerken
wetenschappelijke houding:
- persoonlijke geloof en waarden moeten geen effect hebben op wetenschap
- kennis vergaderen om meer te weten
- kennis verwerven die op alle mensen toepasbaar is
- wetenschap moet een gecontroleerd proces zijn
- er is maar een correcte interpretatie van data
wat is humanisme?
5 kenmerken
wetenschappelijke houding: humanisme
- persoonlijke geloof en waarden beinvloeden wetenschap
- kennis verwerven die toegepast kan worden
- het doel van wetenschap is om mensen te helpen
- wetenschap moet naturalistisch zijn
- er zijn verschillende juiste interpretaties van data
definitie van een theorie
theorie:
verzameling uitspraken over relaties tussen variabelen
onderdelen van een theorie:
4 elementen
onderdelen van een theorie:
- aannames
- hypothetische constructen
- definities
- proposities (stellingen)
2 kenmerken van aannames
aannames:
- vaak impliciet
- vaak paradigmatisch
paradigmatisch: bv binnen psychoanalyse ga je ervan uit dat het über-ich, het ich, en het es bestaan
2 kenmerken van hypothetische constructen
hypothetische constructen:
- niet direct observerbaar
- abstract bv angst, agressie
2 soorten definities
definities:
- narratief: zoals in het woordenboek
- operationeel: concreet maken
2 kenmerken proposities
proposities:
- beschrijven abstracte relaties
- worden niet direkt getoetst
> wat toets je dan? -> hypothesen omtrent operationele definities
2 kenmerken van een theorie
theorie:
- scope - in wel bereik is de theorie toepasbaar?
- specificiteit - hoe precise is de theorie?
> deze twee sluiten elkaar uit, een theorie met een hoge preciese kan je niet op een breede bereik toepassen, en andersom
3 doelen van een theorie
doelen van een theorie:
- organiseren van kennis
- vergroten van kennis
- sturen van gedrag/oplossingen
4 essentiele criteria van een theorie
essentiele criteria van een theorie:
- logisch consistent
- falsifieerbaar
- in overeenstemming met data
- clear (ondubbelzinnig)
4 niet essentiele criteria van een theorie
( die wel een goede theorie uitmaken)
niet essentiele criteria van een theorie:
- parsimonious (zuinig)
- consistent met anderen theorien
- bruikbaar
- vruchtbaar
2 soorten onderzoek
- theoretisch - literatuur (bv meta analyse)
- empirisch - data verzamelen
4 criteria van een empirisch onderzoek
criteria van empirisch onderzoek:
- construct validiteit
> meet je wat je wilt meten
- interne validiteit
> hoe dwingend is conclusie?
- statistische validiteit
> deugt de toets?
- externe validiteit
> zijn de uitkomsten generaliseerbaar?
2 eigenschappen van experimenteel onderzoek
experimenteel onderzoek:
- controle, causaliteit
- kunstmatig
2 eigenschappen case study
case study
- naturalisme, in depth
- geen controle, geen causaliteit
4 eigenschappen van correlationeel onderzoek
correlationeel onderzoek
- observatie van veel cases
- geen manipulatie
- covariatie - kan theorie ontkrachten
- geen causaliteit
wat is actuarial prediction?
actuarial prediciton?
> het voorspellen mbv een regressielijn