mocz Flashcards
pierwsza próbka poranna na…
białko
azotyny
cytologia -sole mogą jednak precypitować
najczęstsza próbka moczu
losowa
do badań cytologicznych jak próbka
poranna albo
losowa ze środka po nawodnieniu
na białkomocz ortostatyczny
poranna
jaka próbka na urobilinogen
okresowa 14-16
nakłucie nadłonowe kiedy?
zak. beztlenowcami
niemowlęta
pH i azotyny w moczu niekonserwowanym
⬆️
⬆️
urochrom
nadaje żółty kolor
ciemnieje pod wpływem UV
w niewydolności nerek zażółca skórę
pomarańczowobrązowy mocz
urobilina
różowy mocz
uroerytryna
ceglany pył
uroerytryna
kryształy moczanów
ciemnobursztynowy mocz
z żółtą pianą- bilirubina
bez żółtej piany- urobilina, biliwerdyna
czerwony mocz
Hb
mioglobina
buraki
fuscyna
brązowy mocz
Hb
mioglobina
metHb
kw homogentyzynowy
czarny mocz
melanina
kw homogentyzynowy
zielony/niebieski mocz
indykan-zak j cienkiego
chlorofil
infekcja Pseudomonas
kiedy rozpad erytrocytów szybszy w moczu
⬆️pH
krew z nefronów
brązowy mocz
porfobilina
z porfobilinogenu
różowy mocz
ocena fizyczna moczu
1 kolor 2 przejrzystość 3 woń 4 ciężar właściwy 5 osmolalność
biały osad w moczu zasadowym
fosforany
węglany
skala przejrzystości moczu
1 klarowny
2 lekko mętny (druk czytelny) -moczany, fosf.
3 lekko mętny (druk nieczytelny) -krwinki
4 mętny (druk niewidoczny) -bakterie, grzyby, plemniki, tłuszcze
ciężar właściwy moczu
gęstość moczy/gęstość wody
minimalny c.w. moczu
1.002
max c.w. moczu
1.040
⬆️ciś osmotycznego w części rdzennej nerek
dobowa obj. moczu
600-1800mL
<400mL w nocy
c.w. moczu 1.010
taki sam jak przesącz z osocza
niewydolność nerek
poliuria
> 3L/dobę
oliguria
<400mL/dobę
paski na krew
pseudoperoksydazowa aktyw. Hb
paski na leukocyty
esteraza leukocytowa
paski na białko
błąd wskaźników
paski na glukozę glukozę
oksydaza glukozy
paski na ketony
nitroprusydek
izostenuria
c.w. moczu=1.010
hipostenuria
c.w. moczu< 1.010
hiperstenuria
c.w. moczu >1.010
b. wysoki c.w. moczu
wydalanie kontrastu
wydalanie mannitolu
fala zasadowa
⬆️pH moczu po posiłku na skutek zwiększonego wydzielania kw. w żołądku
kwasica metab.
zasadowy mocz
kwasica nerkowo-kanalikowa
kiedy łatwa liza krwinek w moczu
⬆️pH
hipostenuria
wałeczki erytrocytarne
krew z kłębuszków/ kanalików
hemosyderyna w moczu
żółto-brązowe ziarenka, wałeczki
2-3dni po hemolizie
nieurazowa mioglobinuria
ostra niewydolność nerek
alkoholizm
kokainizm
heroinizm
różnicowanie hemoglobinurii i mioglobinurii
hemoliza w osoczu
Hb+
Mb-
CK w osoczu
Hb <10x ggr
Mb >40x ggr
haptoglobina w osoczu
Hb ⬇️
Mb ↔️
proces chorobowy na podst. leu w moczu
> 20
esteraza lekukocytowa jakie kom
neutrofile
ropomocz bez bakteriurii
chlamydia grzyby rzęsistek gruźlica wirusy mykoplazma
azotyny
zredukowane azotany
ZUM
prrzyczyny białkomoczu
- wzmożona ilość białek odfiltrowanych z osocza
2. upośledzenie wchłaniania zwrotnego białek z ultraprzesączu
rodzaje białkomoczu
- z nadmiernego przepływu
- kłębuszkowy
- kanalikowy
- zanerkowy
białkomocz z wzmożonego przepływu- nadmiar białek ulegających filtracji w osoczu
- sepsa BOF
- Hb-uria po epizodzie hemolitycznym
- Mb-uria po uszkodzeniu mięśni
- szpiczak, makroglob. Waldenströma
białkomocz nerkowy
1 kłębuszkowy
2 kanalikowy
3 mieszany
białkomocz kłębuszkowy
uszkodzenie bariery filtracyjnej kłębuszka
np elektroujemności błony podst. =albuminuria
białkomocz kanalikowy
podwyższone stęż białek ulegających wchłanianiu zwrotnemu: β2-M białko wiążące retinol RBP lizozym α-mikroglobuliny
zespół nerczycowy
białkomocz >3.5g/dobę hipoalbuminuria hiperlipidemia lipiduria obrzęki
mikroalbuminuria w cukczycy
30-300mg/dobę
białkomocz czynnościowy
stres gorączka wysiłek odwodnienie zast. niewyd. krążenia <1.0g/ dobę
białkomocz ortostatyczny
rodzaj czynnościowego może przejść w trwały białkomocz
proteinuria w toksemii przedrzucawkowej
3g/dobę
białkomocz w prawidłowej ciaży
do 300mg/dobę
zesp. Fanconiego
upośledzenie funkcji kanalika bliższego aminoacyduria proteinuria glukozuria fosfaturia
przyczyny zesp. Fanconiego
zatrucie met. ciężkimi
cystynoza
białkomocz zanerkowy
bialko dostało sie do moczu za nerką
próg nerkowy dla gluk.
160-180mg/dL
przyczyny glikozurii
- hiperglikemia
2. upośledzone wchłanianie zwrotne
hiperglikemia bez glikozurii
⬇️eGFR w
stwardnienie naczyń nerkowych
mały rzut serca
test na subst. redukujące w moczu
rutynowo poniżej 2 r.ż.
wykrywa inne cukry niż gluk.
wykrywa też kwasy homigentyzynowy, askorbinowy, salicylanowy
cukry patologiczne w moczu
glukoza
galaktoza
ketony
kw. acetooctowy
kw. β-hydroksymasłowy -najwięcej
aceton -najmniej
próg nerkowy dla ketonów
70mg/dL
przyczyny ketonemii
- niezdolność zużywania węglowodanów
- niedostateczna podaż węglowodanów
- utrata węglowodanów
testy paskowe na ketony co wykrywają?
acetooctan
poziom bilirubiny powodujący żółtaczkę
2-3 mg/dl
żótaczka przedwątrobowa
⬆️hemoliza
sprzęganie upośledzone lub nadmiar bilirubiny
w jelicie powstaje urobilinogen
dużo wchłoniętego urobilinogenu trafia do moczu
bilirubina w moczu (-)
urobilinogen w moczu ⬆️
żółtaczka wewnątrzwątrobowa
⬆️bilirubina w moczu
⬆️urobilinogen w moczu
żółtaczka zawątrobowa
⬆️bilirubina w moczu
⬇️urobilinogen w moczu
porfobilinogen w moczu
zaburzenia syntezy hemu
inteterferencje askorbinianu
krew
glukoza
azotyny
bilirubinę
białko Toma Horsfalla
uromodulina
komórki jeżowe
nabł. płaskie otoczone bakteriami
zak. pochwy
kom. nabł płaskie
wyściółka cewki♀️
dystalnego odc. cewki♂️
kom. kanalików zbiorczych
sześcienne z dużym jądrem
bliżej kielichów bardziej walcowate
komorki kanalików krętych
owalne z małym jądrem
kom. nabłonka przejściowego
okrągłe
gruszkowate
owalne ciała tłuszczowe
kom z wtrętami lipidowymi
reakcja z błękitem pruskim Rousa
na Fe
uromodulina
wytwarzana przez ramię wstępujące pętli Henlego i kanaliki dystalne
wzorzec krzyża maltańskiego
cholesterol
skrobia
konwersja liczby elementów
liczba elementów/pole widzenia*liczba pól widzenia/ml moczu
prwidłowe elementy morfotyczne w moczu
krw. czerw.
krw. białe
kom. nabł.
wałeczki szkliste
krwiomocz przyczyny
choroby zapalne
choroby z uszkodzeniem naczyń kłębuszka
leukocyturia przyczyny
zakażenia
wałeczki z eozynofilów
ostre śródmiąższowe zap nerek
limfocyturia
ostre odmiedniczkowe zap. nerek
odrzucanie przesczepu
najliczniejsze kom. nabł. w moczu
płaskie
odróżnienie kom kanalików kretych od innych
mają ziarnistości
kom kanalików kretych rozróżnienie
bliższy -cygara, wałeczkowe
dalszy- owalne
odróżnienie kom kanalików zbiorczych od urotelialnych
kanaliki zbiorcze duże jądro
urotelialne małe jądro
rozpoznawanie kom płaskich
największe
nabłonek płaski w moczu
zanieczyszczenie
komórki urotelialne w moczu
ZUM
skupiska, płaty: cewnikowanie/nowotwór
komórki kanalików krętych
⬆️u noworodków
⬆️uszkodzenie kanalików tox, niedokrwienne
komórki kanalików zbiorczych w moczu
zapalenia nerek
odrzucanie przeszczepu
zatrucie salicylanami
fragmenty kanalika zbiorczego
uraz
posocznica
niedokrwienie kanalikowe
owalne ciała tluszczowe
martwica kanalików
upośledzona funkcja kłębuszków
(szerokie) wałeczki woskowe w moczu
zastój moczu w
przewlekłej niewydolności nerek
ostre kłębuszkowe zap.
z. nerczycowy
⬆️wałeczki szkliste >2 w polu, małe powięk.
powysiłkowo
wałeczki erytrocytarne
zabarwione ziarniste wałeczki
erytrocyty zdegenerowały w zastoju
uszkodzenie kłębuszków
wałeczki z krwinek białych +erytrocytarne
kłębuszkowe zap.
wałeczki z krwinek białych + bakteriuria
odmiedniczkowe zap. nerek
bakteriuria bez leukocyturii
bez znaczenia wyjątki: 1. ciężarne 2. przed zabiegiem 3. niedobory odp.
wałeczki tłuszczowe + proteinuria
z. nerczycowy
wałeczki z kryształami sulfonamidów i szawianu
powodują krwiomocz
bezpostaciowe kryształy w moczu kwaśnym
moczany bez znaczenia klinicznego
kryształy kwasy moczowego
diamenty baryłki rozety bez znaczenia
duże- dna moczanowa
kryształy bilirubiny
igły
bezpostaciowe kryształy mocz zasadowy
fosforany bez znaczeni klinicz.
trifosforan amonowo-magnezowy
kamica
dużo akantocytów
krwinkomocz kłębuszkowy
wałeczki gruboziarniste w moczu
uszkodzenie kanalików
pH moczu
5-6
c.w. moczu
1.015-1.025
białko granica
15mg/dL
glukoza granica
30mg/dL
ketony granica
5mg/dL
azotyny norma
negatywny
bilirubina norma
negatywny
urobilinogen norma
0.2-1.0 mg/dL
krew norma
negatywny
leukocyty norma
negatywny
askorbinian norma
negatywny
bakterie mikroskop
nie wykryto
erytrocyty mikroskop
0-2 w polu
leukocyty mikroskop
0-5 w polu
nabłonki wielokątne mikroskop
nieliczne w polu
nabłonki przejściowe mikroskop
nieliczne w polu
osmolalność moczu
275-290 mOsm/kg H2O
krwinkomocz kłębuszkowy norma
erytrocyty dysmorf >60%
akantocyty >5%
kryteria AKI
- nagłe pogorszenie funkcji nerek
- jeden z:
wzrost kreatyniny w sur. o =>3 mg/dL w 48h
co najmniej 1.5x ⬆️kreatyniny w 7 dni
diureza <0.5mL/kg/godz. trwająca 6h
kryteria PChN
powyżej 3 mscy jeden z 1. GFR<60ml/min/1.73m2 2. • albuminuria>30mg/gkreat. • nieprawidłowości w osadzie moczu • zmiany strukt. nerek w diag. obraz. • zmiany w hispat nerki • stan po transplantacji nerki