- ТӨЛӨВЛӨЛТ –
- Ирээдүйд юу хийхээ урьдчилан тогтоож, шийдвэрлэх үйл ажиллагаа. * Аж ахуйг зорилго чиглэлтэй хөтлөн явуулах үзэл баримтлал
- Хүсэн хүлээж буй ирээдүйг төсөөлж, түүнд хэрхэн хүрэх шийдлийг
тодорхойлох үйл ажиллагаа юм.
- Стратегийн төлөвлөлт –
– нийт байгууллагын хүрээнд урт хугацааны (3-с
дээш) үйл ажиллагааны ерөнхий чиглэлийг тодорхойлж, дотоод
нэгжүүдийн (санхүү, хүний нөөц, үйлдвэрлэл, маркетинг гэх мэт) төлөвлөгөөний
үндэс суурийг бүрдүүлдэг.
Маркетингийн төлөвлөлт
байгууллагын стратегийн зорилго,
зорилтуудад хүрэхийн тулд тухайн нэгжид тодорхой хугацаанд (гол төлөв 1
жил) хийж гүйцэтгэх ажлуудыг, шаардагдах хөрөнгө, хариуцах эзэн,
гүйцэтгэлийг хянах хэмжүүртэй нь тодорхойлох үйл ажиллагаа.
Эрэлт таамаглах аргууд
- Чанарын аргууд – хүмүүсийн хувийн үзэл бодол,
туршлага дээр үндэслэсэн субъектив шинжтэй. * Хэрэглэгчээс болон борлуулалтын ажилчдаас авах
санал асуулга - Экспертийн үнэлгээ (Дельфи арга) * Туршилтын маркетин
- Тоон аргууд – өнгөрсөн үеийн тоон мэдээлэлд
шинжилгээ хийж дундаж үзүүлэлтийг
тодорхойлох, тэдгээр үзүүлэлтүүдийн зүй тогтол,
нөлөөлж байгаа хүчин зүйлс, тэдгээрийн
харилцан нөлөөллийг тодорхойлдог * Хугацааны цуваан шинжилгээ - Регресс, корреляцийн шинжилгээ
Экспертийн үнэлгээ
Борлуулалтын таамаглал хийх үед эксперт
буюу мэргэжлийн шинжээчдийн үнэлгээ ашиглахыг хэлнэ.
Дельфи арга (Delfi method)
хэд хэдэн үе шат дамжин нэгдсэн дүгнэлт гаргах
арга. Арга дараах байдлаар хэрэгжинэ:
- Туршилтын маркетинг –
- Хэрэглэгчид цаашид хийх худалдан авалтаа байнга төлөвлөөд байдаггүй,
экспертийн үнэлгээ хийх боломжгүй, эсвэл найдвартай биш тохиолдолд
туршилтын маркетинг явуулж болно.
- Хугацааны цуваан шинжилгээ (Time-series analysis) –
өмнөх
жилүүдийн өгөгдөл дээр тулгуурлан таамаглал дэвшүүлэх арга.
Трэнд
Хүн ам, технологийн дэвшил, хөрөнгө оруулалтын өөрчлөлттэй
холбоотой борлуулалтын хэмжээний өсөлт, эсвэл бууралт;
- Мөчлөг
Эдийн засгийн хөгжлийн мөчлөгийн үе шаттай холбоотой (өсөлт,
уналт, тогтворжилт) борлуулалтын хэлбэлзэл;
- Улирал
Жилийн тодорхой улиралд давтагдах борлуулалтын өөрчлөлтүүд.
Улирлын шинж чанартай хэлбэлзэл нь цаг агаар, ёс заншил, баяр наадмын
тэмдэглэлт үйл явдлуудтай холбоотой.
- Гэнэтийн тохиолдол
Урьдчилан хэлэх боломжгүй нийгмийн болон
байгалийн үзэгдлүүдтэй (дайн дажин, ажил хаялт, газар хөдлөлт, түймэр …) холбоотой.
*Дундаж үзүүлэлтийн арга
өмнөх үеийн тоон мэдээлэлд
тулгуурлан ирээдүйн эрэлт ямар байхыг тогтоодог.
- Энгийн арифметик арга –
өмнөх үеийн эрэлт ирээдүйн эрэлттэй
тэнцүү гэж үзнэ
- Гулсах (гулгах) дунджын арга
өнгөрсөн үеийн тоон мэдээллийг
ашиглан эрэлтийн төлвийг тодорхойлно. Өмнөх жилүүдэд болж
өнгөрсөн бүхэн давтагдана гэсэн үзэл дээр тулгуурладаг.
- Экспоненциаль жигдрүүлэлтийн (тэгшрүүлэлтийн) арга –
йрын
өнгөрсөн үеийн борлуулалтын хэмжээг чухалчилж, холын
өнгөрсөн үзүүлэлтүүдийн нөлөөллийг багасгадаг:
Жигнэсэн дундаж үзүүлэлт
Гулсах дунджийг тооцоолоход
ашигласан үзүүлэлтүүдийг ашиглан тодорхойлох боломжтой.
Регрессийн арга –
нэг хувьсагч нөгөө
хувьсагчаас хэрхэн хамаарч, цаашид хэрхэн
өөрчлөгдөхийг тооцоолно.
Чанар (Quality)
доголдол, гологдолгүй бүтээгдэхүүн. Хэрэглэгчийн
хэрэгцээг хангах чадамж. Чанартай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхийн тулд
Чанарын нэгдсэн удирдлагыг (Total Quality Management) хэрэгжүүлдэг.
- Онцлог шинж (Features
өрсөлдөгчөөс ялгарах давуу тал.
Үзэмж маяг (Style) –
хэрэглэгчийн анхаарлыг татах чадвар.
Хийц загвар (Design) –
гадаад үзэмж төдийгүй бүтээгдэхүүний бүтэц,
хийц, хэрэглээний ашиг тусыг илэрхийлдэг.
Сав баглаа боодол (Package)
Бараанд зориулагдсан тодорхой багтаамж
бүхий бүрхэвч. Хамгаалах, хэрэглээ, тээвэрлэлтийг хялбарчлах, хадгалах
хугацаа уртасгах, анхаарал татах, мэдээлэл өгөх үүрэгтэй.
- Шошго хаяглалт (Label)
брэндийг тодорхойлох, мэдээлэл өгөх,
сурталчлах үүрэгтэй.
