Mikrobiyoloji-Funguslar Flashcards
Mantar bilimi?
Mikoloji
Mantarların hücre yapıs?
Ökaryot
İnsanlarda hastalık yapma özelliğine sahip olan mantar çeşitleri?
küfler ve mayalar
ipliksi mikrofunguslar?
küfler
ipliksi makrofunguslar?
mayalar
makrofunguslar?
şapkalı mantarlar
Mantarlar kaç derecelerde yaşayabilir?
25-35 celcius
Mantarlar için ideal besiyeri?
Saboraud glikoz agar
Mantarlar için ideal pH?
6.5-7
Mantarların üreme süresi?
1 gün-1 ay
koloni oluşturabilen mantar çeşitleri?
maya ve küf
Doğada kaç farklı tür mantar vardır?
1.500.000
Kaç tür mantar insanlarda ve hayvanlarda hastalık yapıcı bir etkiye sahiptir?
400
Mantar infeksiyonlarının %90 ınını kaç tür oluşturur?
10-20 tür
Mantarlar hangi organik asit yapımında kullanılabilir?
sitrik asit (aspergillus)
Mantarlar hangi aşı yapımında kullanılabilir?
Hepatit B aşısı (S. cerevisiae)
Mantarlar nelerim yapımında kullanılabilir?
- besin kaynağı
- ekmek mayası, şarap ve bira yapımı
- bazı kokulu peynirler
- meyve suyu yapımında
- antibiyotikler
- diğer ilaçlar
- organik asitler
- streoidler ve hormonlar
- aşılar
Hücre membranında sterol bakteri ve mantar karşılaştırma?
mantar-var
bakteri-yok (mikoplazma hariç)
Sporların mantar ve bakterilere sağladığı yararlar karşılaştırma?
mantar-eşeyli ve eşeysiz çoğalmayı sağlar
bakteri-olumsuz koşullarda yaşamayı sağlar
ipliksi yapılar(filamentöz) mantar ve bakteri karşılaştırma?
mantar-var
bakteri-yok
filamentöz?
ipliksi yapılar
Isı diformizmi?
Farklı ısılarda farklı şekillerde üreme
Isı diformizmi mantar vs. bakteri?
mantar-oda koşullarında küf, 37 derecede maya
bakteri-dimorfizm yok
Hareket mantar vs. bakteri?
mantar-yok
bakteri-bazıları
üreme şekli mantar vs bakteri?
mantar-eşeyli veya eşeysiz
bakteri-ikiye bölünme
Mantarların metabolizması?
organik karbona gereksinim duyarlar, zorunlu anerop değil
bakterilerin metabolizması?
bazısı zorunlu anerop
Mantarlarda kapsül yapısı?
polisakkarit
mantarlarda kapsülün verdiği özellikler?
- antijenik
- antifagositik
- virülans faktörü
Mantarlarda hücre duvarı hangi mantarlarda görülür?
Bölmeli hiç yapısına sahip mantarlarda görülür
Protoplast?
Hücrenin içindeki canlı kısım (h. duvarı olmayan hali de denilebilir)
Mantarların hücre duvarının %80 i neyden oluşur?
polisakkaritler
Mantarların hücre duvarının yapısında bulunan polisakkaritler?
Kitin, kitozan, glukan, mannan, galaktoz ve selüloz
Mantarlarda hücre duvarının fibriller özelliği neyden gelmektedir?
kitin ve selüloz
Mantarlarda hücre duvarının kuvveti ve dayanıklılığı neyden gelmektedir?
glukanlar
Mayaların hücre duvarının büyük bir kısmını oluşturan o polisakkarit?
mannan
Mantarların hücre duvarının yapısında bulunan temel moleküller?
- polisakkaritler
- protein
- lipit
Mantarların hücre duvarının yapısında temel bileşenlerden farklı olarak neler bulunur?
- melanin bileşenleri
- inorganik elementler
- fosfatlar
- aminopolisakkaritler
Mantarların sitoplazmik membranını oluşturan moleküller?
- fosfolipid
- protein
- streroller
Mantarların sitoplazma membranında yer alan permeaz enzimlerinin görevi?
Madde geçişlerini düzenler
Mantarların sitoplazma membranında bulunan sterollerin yapısı?
hem polar hem de apolar (amfipatik)
Sonuç olarak mantarların sitoplazma membranında bulunan pervaz enzimleri ve sterollerin görevi?
- absorbsiyon
- sekresyon
Sekresyon?
salgılama
vakuol?
koful
Mantarlarda yer alan lomazom nedir ve görevi?
Sitoplazmanın girinti yapmış hali olarak bulunur,
görevi-salgısal aktivite ve sitoplazma sentezi
Mantarlarda lizozom bulunur ama aynı zamanda kitozom da bulunur, onun içerdiği enzim?
kitin sentetaz enzimi
Tıbbi önemi olan mantarlar 4 gruba ayrılır?
- ascomycetes
- basidiomycetes
- zygomycetes
- deuteromycetes
Ascomycetes?
eşeyli çoğalı, askospor
Basidiomycetes?
eşeyli çoğalır, basidispor
zygomycetes?
eşeyli çoğalır, zigospor
deuteromycetes?
(fungi imperfecti)-eşeysiz
Küf mantarlarının temel yapı birimi
hif
Hiç topluluğuna ne denir?
miçel(yum)
Miçelin besilerinde görünümüne ne denir?
koloni
BİLGİ SHOT
Hifler çok çekirdekli olabilir
Hifler 2 gruba ayrılır bunlar:
- blmeli hifler
- bölmesiz hifler
Hifler gösterdikleri morfolojik yapılara göre sınıflandırılabilirler?
- raket hif
- nodüler cisimcik
- sarmal hif
- favus şamdanı
- taraksı hif
Miçeller 3 tipe ayrılır?
- vejetatif miçel
- aerial miçel
- reprodüktif miçel
vejetatif miçelin görevi?
Besiyerinin içine girerek mantarın beslenmesini sağlar
Aerial miçelin görevi?
Besiyerinin yüzeyinden yukarı doğru uzanan miçel
Reprodüktif miçelin görevi?
Mantarların çoğalmasını sağlayan sporların bulunduğu miçel
Bilgi SHot
Bazı hifler yalancı hif olabilir
Gerçek hif vs yalancı hif üreme
hif-apeksi lineer(yatay) olarak uzar
yalancı hif-tomurcuklanma ile oluşur
terminal hücre nedir?
üreme özelliğini tamamen kaybetmiş olan hücre
hif vs yalancı hif terminal hücre?
hif-ana hücreden daha uzundur ve silindirik yapıdadır
yalancı hif-ana hücreden daha kısa ve yuvarlak yapıdadır
hücre duvarı hif vs. yalancı hif?
hif-boğumlanma yapmaksızın uzanır
yalancı hif-boğumlanma gösterir
bölmeler hif vs yalancı hif?
hif-düzgündür
yalancı hif-kıvrıktır
Mantarlarda hücre duvarında 2 tür bölme bulunabilir?
- basit bölme
- dolipor bölme
Mayaların mikroskop yapıları?
- yuvarlak, oval ve silindir biçiminde
- tek hücreliler
- yalancı hif oluşturabilirler
- boyutları 2-10x3-16um arasında
mayaların hücre duvarı yapısı?
glikoz+mannoz ve lipit,protein,kitin az oranda
dermatofit?
hayvanlarda ve insanlarda deri hastalıklarına sebep olan mantarlara verilen ad
Küf kolonilerinde dermatofitler?
- microsporum
- trichophyton
- epidermophyton
küf kolonileri hangi hislerden oluşur?
- aerial
- reprodüktif
bilgi shot
küfler genellikle saprofit özelliktedir
maya kolonileri örnek
- candida
- saccharomyces cinsi
- dimorfik mantarların 37 derecedeki hali
mayaların mikroskobik özellikleri?
yumuşak, mukoid ve nemli
-oval, yuvarlak kenarlı
mantar kolonileri
- küf kolonileri
- maya kolonileri
- membranöz koloniler
- granüler koloniler
- pleomorfik koloniler
membranöz kolonilerin özellikleri
-darmatofit
ince deri veya membranöz özellikte
-az miktarda serial hislere sahip
granüller koloniler
- dermatofitler
- kolonide fazla sporulasyon gözlemlenmişse serial hif azalır ve koloni granülasyon gösterir
pleomorfik koloniler?
-dermatofitlerde sık
-Uzun süre pasaj sonucunda koloninin ortasında veya kenarlarında beyaz, steril ve kadife görünümünde hifaların oluşması.
-orta veya kenarında beyaz veya kadife hisler
-renkli kolonilerde daha belirgin
*reprodüktif hislerin oluşmaması
genellikle mutasyon sonucu
mantarlarda büyüme nerden
-hiflerin genelde uç kısımlarından (apikal), apikal hücrelerdeki sitoplazmanın öne doğru uzamasıyla olur
mantarlarda büyüme nasıl daha hızlı olabilir?
ortamdaki suyun azalmasıyla
mantarlarda büyüme hangi mantarlarda daha belirgin
bölmeli olanlarda
mantarlarda hangi kısım daha incedir büyüme sırasında
apeks
mantarlarda büyüme sırasında apekste olan işlemler?
lizis ve sentez işlemleri
Mantarlarda üreme?
- Mantarlar sporulasyon ile eşeyli veya eşeysiz üreyebilirler.
- Miçelyumlar olgunlaşır ve hislerde (aerial) çeşitli şekillerde sporlar
- hiften ayrılarak serbest hale gelir
- çimlenerek kendine özgü mantarı oluşturur.
sporlarla üreme?
- çevre koşullarına çok dayanıklı olup doğada uzun yıllarca kalabilir.
- spordan germinasyon (çimlenme, filizlenme) sonucu dışarı doğru bir jerm tüp uzanır.
- Bu tüp kendine özgü hisleri oluşturur
Eşeysiz sporlar?
- artrospor
- blastospor
- klamidospor
- konidiyospor
- sporangiyopor
eşeyli sporlar
- askospor
- basidiyospor
- oospor
- zigospor
Artrospor?
- hiflerde çok büyük bir şekil değişikliği görülmez
- reprodüktif hifler, enine septumlara bölünür
- biçimleri genelde oval veya silindirik
- hifler ayrıldıktan sonra serbest kalırlar ve uygun ortamda çimlenirler
- dermatofit özellik gösterir
blastospor?
Ascomycetes ve maya mantarlarında
- hiflerin çeşitli yerlerinde tomurcuklar
- çoğalma bu sporlarla olur.
- hiflere veya ana hücreye yapışık olabilir
klamidospor?
- bakteri sporuna benzer
- çevresel koşullara çok dayanıklı
- hiflerin orta, yan ve uçlarında bulunur
- hücrelerin bazıları büyür, gelişir, protoplazmaları yoğunlaşır
- mucorazeae ailesi
konidiyospor?
Ascomycetes ve Deuteromycetes sınıfı
- sporlar (konidiyum)
- özel reprodüktif liflerin (konidiyofor) yanlarında veya uçlarında meydana gelir.
- bazı sporlar doğrudan fertil hif üzerinde oluşmaktadır.
Konidiyopor hangi mantarlarda meydana gelir?
aspergillus ve penicillum
konidiyosporun yapısı?
genellikle yuvarlak, armut, puro şeklinde
-büyük veya küçük yapılarda -büyüklüğü mantar ayrımında kullanılmaktadır
Konidiyosporlarda dermatofitlerde ( microsporum, trichophyton) aynı hif üzerinde 2 farklı tür konidiyum bulunabilir?
- mikrokonidiyum-tek hücreli
- makrokonidiyum-çok hücreli
sapsız(sesil) konidyum
saplı(pedikulat) konidyum
Sporangiyospor?
- özel hiflerin farklılaşmasıyla oluşur
- Phycomcetes sınıfı
- Sporlar (sporangiyospor) özel hiflerin (sporangiyofor) uçlarında oluşan keseler (sporangiyum) içinde bulunur.
sporangiyumların altında olan destekleyici yapılar?
kolumella
Rhizopus?
sporangiyospor
Eşeyli sporlarda 4 aşama bulunur?
1-gamet veya cinsel organ hücrelerinin oluşumu
2-Bu organların birleşmeleri (plasmogami)
hemen sonra nükleer birleşme (karyogami)
3-haploit mantarlarda mayoz
4-sporların oluşumu ve gelişimi
Askospor?
- Ascomycetes sınıfı
- Eşeyli sporlar askus denilen genişlemiş ve uzamış hücre keseleri içinde bulunur.
- Aynı veya ayrı hiflerde, birbirine komşu 2 hücrenin birleşmesi sonucu askosporlar meydana gelir.
Askosporlar oluştuktan sonra?
-asklar, askosarp diye adlandırılan açık veya kapalı özel yapılar içerisinde bulunur.
askokarplar 3 gruba ayrılırlar
- tabak gibi açıksa-apotezyum
- kapalı ise-kleistotezyum
- yuvarlak ise- peritezyum
basidiyospor?
-Basidiomycetes sınıfı
-basidiyumların gelişmesi
basidiyosporların oluşması
-her çekirdek için bir tane stereigmata oluşur
oospor?
- Oomycetes sınıfı
- erkek gamet: anteridyum
- dişi gamet:oogonyum
- oosporlar:
- kalın duvarlı, yuvarlak ve içleri besinle doludur
Zigospor?
- Zygomycetes sınıfı
- Gametler somatik hiflerin dallarından orijin alır ve aynı mantar üzerinde (homotallik)
- İki cins kametin birbirine doğru uzamasıyla ve birleşmesiyle zigospor oluşur.
- nukleusları kaynaşır
- etrafı kalın bir muhafaza ile çevrilir
mantarların oluşturduğu yüzeysel enfeksiyonlar?
- piedra
- pityriasis versicolor
deri enfeksiyonu?
- dermatofitoz (derilerde)
- onikomikoz (keratin dokularda)
derialtı enfeksiyonu?
- miçetom (apse tarzı)
- kromoblastomikoz
- sporotrikoz
Sistemik enfeksiyon
- blastomikoz
- kriptokokkoz
deri enfeksiyonu sonrası tüm dokuya yayılmaya bağlar enfeksiyon görülebilir , bunu adı?
dissemine enfeksiyon,
-Cryptococcus enfeksiyonu