hfs 6 Flashcards
ovulatie
14e dag van een gemiddelde menstruatie cyclus, eitje komt uit de eierstok in de lichaamsholte en wordt opgepikt door de fimbriae van de eileider
zona pellucida
laagja van de eicel
hyaluronidase
enzym wat de spermacel uitscheidt om de zona pullucida op te lossen, waardoor de spermacel het eitje kan penetreren
kans op bevruchting toenemen
- vaccinaties bijhouden
- genetisch testen
- bloedsuikerspiegel
- stoppen met drugs, alcohol en tabak
zygote
bevruchte eicel
embryonale fase
eerste 8 weken
verschillende lagen embryo
- ectoderm
- endoderm
- mesoderm
ectoderm
centraal zenuwstelsel en huid
endoderm
organen, spijsverteringsysteem en adenhalingssysteem
mesoderm
spieren, skelet, verbindingsweefsel en voortplantingssysteem
cefalo-caudale volgorde
eerst het hoofd en daarna het lichaam
foetus
vanaf 9 weken tot geboorte
support system embryo
- placenta
- navelstreng
- amniotic fluid
- uitscheiding human chorionic gonadotropin
placenta
massa van weefsel wat het embryo omvat in vroege ontwikkeling en zorgt voor voeding voor de groei
navelstreng
wordt gevormd in de vijfde week van de embryonale ontwikkeling en zorgt ervoor dat de voedingsstoffen bij de foetus terechtkomen
amniotic fluid
onderhoudt de foetus met een constante temperatuur en dienst als een stootkussen voor mogelijke beschadigingen
uitscheiding human chorionic gonadotropin
hormoon dat gemeten wordt bij zwangerschapstesten
eerste trimester
kleine massa cellen ingenesteld in de baarmoeder, ontwikkeld tot een foetus
tweede trimester
vrouw kan de baby voelen bewegen en de arts kan de hartslag van de foetus waarnemen vanaf 18e week
derde trimester
foetus draait in de baarmoeder in de lengteligging om zo in hoofd-naar-bendeden ligging te komen
week 3-4
ontwikkeling van het hoofd, zenuwstelsel begint te vormen en ruggengraat is gevormd
week 5
vorming van navelstreng
week 4-8
ontwikkeling uitwendige lichaamsdelen; ogen, orden, armen, handen, vingers, benen, voeten en tenen, ontwikkeling organen
week 14
foetale beweging of versnelling
week 18
foetale hartslag kan worden waargenomen door arts
week 24
foetus is gevoelig voor licht in geluid in de baarmoeder
week 28
vetafzettingen worden gevormd, waardoor baby mollig uitziet
week 29-geboorte
snelle groei
fysieke veranderingen moeder 1e trimester
- toename hormonen
- borsten zwellen en tintelen
- vaker plassen
- sommige ervaren ochtend misselijkheid
- toename vaginale afscheiding
- vermoeid of slaperig
psychologische veranderingen 1e trimester
- emotionele staat varieert
- angst miskraam
- hogere levels stress
fysieke veranderingen 2e trimester
- bewustwording foetale houding
- edma (vocht vasthouden)
- colostrum; dun, melkachtig gekleurde vloeistof
psychologische veranderingen 2e trimester
- angst miskraam verminderd
- spanning rondom bevalling nog niet aanwezig
- kleinere kans depressie
- iets minder gespannen
fysieke veranderingen 3e trimester
- baarmoeder groot en hard
- meer foetale activiteit
- braxton-hicks; pijnloze samentrekkingen van de baarmoeder
psychologische veranderingen 3e trimester
- eerder benoemde patronen
risico’s moeders met overgewicht
- hypertensie
- gestational diabetes
- keizersnee
risico’s voor de baby
- spina bifida
- hydrocephalus
- gespleten gehemelte
effecten antibiotica
kan foetus beschadigen, gekleurde tanden, doofheid
effecten alcohol
foetaal alcohol syndrome; uiterlijke kenmerken en een laag IQ en dus laag cognitief functioneren
cocaine
risico vroeggeboorte en laag geboortegewicht
marijuana
risico op vroeggeboorte, verminderde foetale groei en laag geboortegewicht
steroiden
masculinisatie van de vrouwelijke foetus
roken
vertraagde foetale groei doordat minder voeding en zuurstoffen naar het kind kunnen, astma, cognitieve problemen, ADHD en antisociaal gedrag
SSRI’s
lager geboorte gewicht, slechte neonatale adaptie
chemische stoffen
verf, cosmetica en schoonmaakmiddelen: aandachtstekort en hyperactiviteit
problemen bij zwangerschappen
- ectopic pregnancy
- pseudocyesis
- zwangerschaps-geindduceerde hypertensie
- vroeggeboorte
- virale infectie tijdens de zwangerschap
- aangeboren afwijkingen
- miskraam
ectopic pregnancy
buitenbaarmoederlijke zwangerschap, bevruchte eitje nestelt zich ergens anders dan de baarmoeder
pseudocyesis
schijnzwangerschap
hypertensie
- hypertension
- pre-eclampsia
- eclampsia
hypertension
verhoogde bloeddruk
pre-eclampsia
vergoode bloeddruk gepaard met gegeneraliseerde edma enproteinuria
eclampsia
verhoogde bloeddruk, stuiptrekkingen, mogelijke coma en dood
vroeggeboorte
vroegtijdig bevallen is de belangrijkste complicatie. er is een cognitieve en motorische beperking/verslechtering en ze laten angst, depressie en aandachtsproblemen zien
virale infectie tijdens zwangerschap
bepaalde virussen kunnen door de placentrale barriere heen komen en schade toebrengen aan de foetus
aangeboren afwijkingen
kunnen komen door middelengebruik of genetische/chromosomale afwijkingen
vruchtwaterpunctie
haalt wat vruchtwater uit baarmoeder om te onderzoeken of er afwijkingen zijn
miskraam
wanneer een zwangerschap op een natuurlijke oorzaak stopt
begin van de bevalling
- afscheiding van bloederig slijm
- Braxton-Hicks kunnen verergeren
eerste fase bevalling
samentrekkingen veroorzaken effacement (uitdunning) en dilation (ontsluiting) bij de baarmoederhals
begin eerste fase
weeen ver uit elkaar, effacement en dilation gaan door
later eerste fase
weeen vaker en intenser, ontsluiting tussen 5-8 cm
overgangsfase
weeeen zijn sterk, ontsluiting van 8-10 cm, toenemende pijn en vermoeidheid
tweede fase bevalling (delivery)
baarmoederhals is helemaal uitgezet, hoofd baby begint te bewegen richting vagina
episiotomy
inknippen wanneer er niet genoeg ruimte is voor de baby om eruit te komen
derde fase bevalling
placenta komt los van de wand van de baarmoeder en nageboorte vind plaats
keizersnee
chirurgische procedure wat voor bevallen wordt gebruikt. wordt een snee gemaakt door de buikspieren en baarmoeder wand
lamaze methode
ontspanning en gecontroleerd ademen, helpt tijdens bevalling
postpartum blues
stemmingwisselingen, depressief gevoel, geirriteerd
postpartum depressie
milde tot gemiddelde depressie na de bevalling gekenmerkt door depressieve stemming, insomnia, huilerigheid en gevoel van ontroereikendheid
postpartum psychosis
zeldzame ernstige depressie, wordt gekenmerkt door rusteloosheid, irriteerbaarheid, onderbroken slaap, ongeorganiseerd gedrag
prolactine
stimuleer borsten om melk te produceren
oxytocine
stimuleert borsten om melk vrij te geven
onvruchtbaarheid
refereert naar niet zwanger kunnen raken van een vrouw of een man die niet kan bezwangeren
oorzaken onvruchtbaarheid vrouw
- eileider ontsteking
- ovulatieproblemen
- blokkade van de eileiders
- vijandig slijm
- blootstelling aan schadelijke stoffen
- roken
- alcohol of drugs
oorzaken bij mannen
- infectie voorplantingsysteem
- laag aantal zaadcellen
- obesitas
- omgevingsoestrogeen
- blootstelling aan bisfenol
- hoge leeftijd
behandelingstechnieken onvruchtbaarheid
- kunstmatige inseminatie
- spermabank
- reageerbuisbaby
- embryo-transfer
- GIFT
kunstmatige inseminatie
sperma wordt kunstmatig in de vagina, baarmoeder of eileiders gebracht
spermabank
bevroren sperma
reageerbuisbaby (IVF)
sperma en een eitje worden samengevoegd in schaaltje tot er meerdere embryo’s zijn, en worden erna de baarmoeder in geplaatst
ISCI
verbeterde versie van IVF, enkele spermacel in cytoplasma van ei geinjecteerd
embryo transfer
embryo wordt van de baarmoeder van de ene vrouw overgebracht naar de baarmoeder van een andere vrouw
GIFT
sperma en eitjes worden verzameld en samen in de eileider gestopt