4 Flashcards
Wat voor staatsvorm heeft het Koninkrijk der Nederlanden en Nederland zelf?
Technisch gezien is het Koninkrijk der Nederlanden is (een soort) federatie, want het bestaat ook uit Aruba etc., waarbij de afzonderlijke landen zelf hun soevereiniteit kunnen indelen.
Feitelijk gezien heeft het land Nederland (‘Europese’ Nederland) in het koninkrijk zo’n enorme zeggenschap die de zeggenschap van de andere landen overschaduwt, en daardoor als gedecentraliseerde eenheidsstaat gezien wordt. Al het zeggenschap komt centraal vanuit Den Haag.
Wat is het cruciale verschil tussen een eenheidsstaat en federatie?
Bij een federatie mogen de bevoegdheden van de deelstaten niet zomaar worden afgenomen door de centrale overheid.
Gedecentraliseerde eenheidsstaat
Soevereiniteit bij de centrale overheid, maar lagere overheden hebben zelfstandige bevoegdheid
Uit welke 4 landen bestaat het Koninkrijk der Nederlanden?
- Aruba
- Curacao
- Sint-Maarten
- Nederland
Wat zijn de 3 openbare lichamen van Nederland?
- Bonaire
- Sint Eustatius
- Saba
Het huis van Thorbecke/verticale structuur Nederland
- Rijksoverheid
(Advocatenorde) - Provincies
(Waterschappen) - Gemeenten
Verschil territoriale decentralisatie en functionele decentralisatie
Territoriale decentralisatie: het land wordt verdeeld in provincies en gemeenten op basis van het grondgebied.
> Waterschappen; alle waterschappen zijn territoriaal ingedeeld.
Functionele decentralisatie: als bevoegdheden niet zozeer worden toegekend op basis van waar die overheid zich bevindt, maar op basis van de functie die die betreffende organisatie gaat uitvoeren.
> Advocatenorde: bepaalde regels waaraan advocaten zich moeten houden, kunnen het best door de beroepsgroep zelf worden opgesteld.
> Waterschappen: niet alleen ingedeeld op basis vanwaar zij zich bevinden, maar zij hebben ook hun bevoegdheden toegekregen omdat zij zich bezighouden met het waterbeheer in Nederland.
Verschik autonomie en medebewind
Autonomie (sterkste decentralisatie vorm):
De decentrale overheden (organen van provincies en gemeenten) mogen zelf bepalen dat er een bepaalde regel komt en mogen zelf bepalen wat er in de regeling komt te staan.
> Autonome bevoegdheid herkennen: afkomstig uit gemeentewet of provinciewet
Medebewind:
Er is geen mogelijkheid voor de decentrale organen om zelf te bepalen of die bepaalde regeling/bevoegdheid wordt uitgeoefend/er komt, die wordt daartoe gedwongen.
> Afkomstig uit andere wet dan gemeentewet of provinciewet
Deconcentratie
- Geen vorm van decentralisatie
Een bepaalde bevoegdheid van het Rijk wel op verschillende punten in Nederland wordt uitgevoerd, maar er is geen enkele mogelijkheid voor initiatief op decentraal niveau en er is geen enkele ruimte om zelf te bepalen hoe de bevoegdheid wordt ingevuld.
Waar bestaat de Centrale Overheid uit?
- Het Rijk: Staten-Generaal, regering/kabinet, minister-president
Waar bestaan de decentrale overheden uit?
- Provincie: provinciale staten, college van gedeputeerde staten, commissaris van de koning (art. 6 Provw.)
- Gemeente: gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders (B&W), burgemeester (art. 6 Gemw.)
3 functies burgemeester
- Voorzitter gemeenteraad (art. 9 Gemw.)
- Voorzitter college van B&W (art. 34, tweede lid, Gemw.)
- Eigenstandige bevoegdheden (art, 170 e.v. Gemw.)
Verschil autonome regelgevende bevoegdheid en regelgevende bevoegdheid: vaststelling verordening
Autonome regelgevende bevoegdheid:
- Volgt uit Gemeentewet > Algemene wettelijke grondslag!
- Gemeenteraad (art. 147, eerste lid, Jo. Art. 149 Gemw.)
Regelgevende bevoegdheid:
- Volgt uit andere wet dan Gemeentewet (een bijzondere wet) > specifieke wettelijke grondslag!
Waarom is onderscheid tussen autonomie en medebewind van belang? (2)
- Centrale overheid mag sneller interveniëren in uitoefening medebewindsbevoegdheden dan in uitoefening autonome bevoegdheden.
-Grenzen medebewindsbevoegdheden worden bepaald door bijzondere wet waarin bevoegdheid aan gemeentebestuur wordt toegekend.
Inrichting gemeentebestuur
Inwoners: kiezen Gemeenteraad
>
Gemeenteraad: adviseert regering over burgemeester
>
Regering: benoemt en ontslaat burgemeester
>
Burgemeester & Gemeenteraad: burgemeester is lid en voorzitter van het College van B&W en de raad benoemt en ontslaat wethouders van het College B&W
Verschil burgemeester en minister-president
Burgemeester heeft in het B&W ook eigen bevoegdheden (met name op terrein Openbare Orde), die de minister-president niet heeft.
3 argumenten vóór decentralisatie
- Checks and balances
= Evenwicht tussen alle bestuurslagen - Differentatie
= Verschillende behoeften in verschillende gemeentes - Bestuur dicht bij de burgers
= kleinere gemeentes kunnen gemakkelijker een knoop doorhakken, gaat toch alleen de lokale bevolking aan
3 argumenten tegen decentralisatie
- Inefficiënt
= Conflicten tussen decentrale en nationale organen - Discriminatie
= Differentiatie kan leiden tot discriminatie - Wie kent de lokale bestuurders?