wat is toegepast onderzoek
- vaststellen van een praktijkprobleem en daarvoor een oplossing ontwikkelen en evalueren
- doel: realiteit beïnvloeden, veranderen en verbeteren
synoniemen toegepast oz
- beleidsgericht, beleidsinformerrend, praktijkgericht
stap 1 in de cyclus
- praktijkprobleem
-> definieren
-> herkomst; context
-> draagvlak; stakeholders moeten het probleem erkennen - eind: probleemstelling voor toegepast onderzoek
stap 2 in de cyclus
- diagnose
-> diepgaande analyse van het probleem
door : - huidige situatie te beschrijven via kwalitatief, kwantitatief en literatuuronderzoek
- gewenste situatie te beschrijven
om inzicht te krijgen in de kloof tussen waar we staan en waar we naartoe willen -> laat toe doelstellingen te formuleren
wat voor onderzoek wordt toegepast in de beschrijving van het huidige probleem
- beschrijvend empirisch onderzoek
kwantitatief: omvang vh probleem, onderzoeken in de breedte
kwalitatief: aard vh probleem, onderzoeken in de diepte
=> laten beiden toe de ernst vh probleem in kaart te brengen
wat kan een literatuuronderzoek voor voordeel hebben
- het is een inspiratiebron
- hoe wordt het probleem elders aangepakt, zijn er voor en nadelen aan een aanpak, zijn er theoretische modellen
-> die maken dat je de gemeenschap betrekt en kan opteren voor systeemverandering
stap 3 in de cyclus
plan
= obv de doelstellingen uit stap 2
- doelstellingen concretiseren
- plan de campagne opstellen; welke acties onderneem ik, hoe pak ik dat aan
= de onderdelen van de interventie
- vastleggen wat de beoogde effecten van de interventie zijn en welk meetinstrument je gaat gebruiken om dit te evalueren
- aandacht hebben voor onbezorgde effecten (zeker de ongewenste)
wat zijn de componenten van een interventie (qua mensen)
- stuurgroep
- zorgcoördinator
- educatieprogramma
- ondersteuning
- navormingsprogramma
- zorgprotocol
- audit en feedback
=> dragen er toe bij dat de interventie vooruit gaat en de kwaliteit gewaarborgd blijft
stap 4 in de cyclus
- interventie op het menselijk gedrag
-> via facilitatie, overtuiging, ‘bestraffen’ en conditioneren
wat is het ‘nadeel’ aan de interventie en wat is daardoor belangrijk
- het kan heel veel tijd vergen
- belangrijk om de interventie te evalueren via proces evaluatie
proces evaluatie
= onderzoeken of de interventie ingebed/geimplementeerd is
- of de interventie goed verloopt, of er struikelblokken zijn, of die efficiënt is
- evalueren via kwalitatief of kwantitatief onderzoek
waarom is de implementatie van de interventie zo belangrijk
- het bepaalt mee het succes van de interventie
- anders zouden de beoogde effecten beïnvloed kunnen worden
- het zou ongewenste effecten in de hand werken
stap 5 in de cyclus
- product/effect evaluatie
- evalueren of de beoogde effecten bereikt zijn
- kijken of er neveneffecten van de interventie zijn
hoe wordt effect evaluatie uitgevoerd
- via experimenteel onderzoeksdesign: de waargenomen evolutie vergelijken met een controlegroep en kijken of er significante verschillen zijn
- ook kwalitatief onderzoek:
de ptn hun verhaal laten doen
waar moet je voor opletten bij effect evaluatie
- causale interpretatie
- de evolutie is niet altijd toe te schrijven aan de interventie
- zeker in een niet gecontroleerde setting
- daarom is een experimenteel design aangewezen ( labo setting is sws niet mogelijk voor dit soort onderzoek)
- associatie is niet altijd = causatie!
methodes van toegepast onderzoek
- evaluatieonderzoek
- registraties
- participatief actieonderzoek
evaluatieonderzoek
- planevaluatie
- voorbereidend
- interventie-ontwikkeling
- advies over het opzetten van een interventie
- bv evaluatie gezondheidszorg in gevangenissen - procesevaluatie
- interventie-implementatie
- begeleiden bij toepassen vd interventie
- is de interventie goed ingebed, w die juist toegepast, zijn er problemen - product/effect evaluatie
- interventie-effectiviteit
- evalueren van de uitkomsten van de interventie
- kijken naar de effecten en neveneffecten van de interventie en of de doelstellingen behaald zijn
bv screening baarmoederhalskanker
registraties
= herhaaldelijk registreren van de toestand in de bevolking -> monitoring
- enerzijds: om een interventie te ontwikkelen
- anderzijds: een reeds geïmplementeerde interventie te evalueren
voorbeelden van registraties
- nationale gezondheidsenquete van sciensano
- intermutualistisch agentschap: opvolgen van gezondheiduitgaven
- registreren van overlijdens -> laat toe om trends te zien in overlijdensoorzaken en daar in in te grijpen
cyclus van registraties
registratie -> kijken of er bepaalde trends zijn -> interventie ontwikkelen -> opvolgen en evalueren van de interventie via registratie
participatief actieonderzoek
3 elementen
participatief
- co creatie
actie
- actie om de situatie te veranderen
- actie is opgesteld met het idee van co creatie
- minder vooronderzoek, de diagnose is niet zo empirisch onderbouwd als bij traditioneel toegepast onderzoek
onderzoek
- obv kennis, theorieën, methodes uit wetenschappelijk onderzoek
- stakeholders nemen vaak het voortouw waarbij onderzoeker als katalysator dient
- minder evaluatie
cyclus van actie onderzoek
plan
act
observe
reflect
- cyclus w snel doorlopen
- minder evaluatie, eerder observatie
wat is het idee achter het participatieve aspect
activering en empowerment van de gemeenschap
-> empowerment is niet evident om te bereiken omwille van setting of moeilijke thema’s
verschil traditioneel toegepast onderzoek en participatief actieonderzoek
traditioneel
- kennis genereren, delen, implementeren
- grote kloof tussen onderzoeker en gemeenschap
actie onderzoek
- onderzoeker grijpt actief in op de realiteit
- kennis delen, genereren, implementeren is een gedeeld proces
- stakeholders/gemeenschap nemen een gelijke positie aan tov de onderzoeker
