FILPILA 12 Flashcards
Ang apat na rason kung bakit laging nagsusulat ang tao
- Libangan
- Paglahad ng ideya o kaalaman
- Para makatamo ng kasanayan
- Para sa kanilang propesyon
Ano ang pagsulat ayon kay Mabilin, 2012?
Ang pagsulat ay ang pagpapahayg ng kaalamang hinding-hindi maglalaho.
Ang pagsulat ay naisasalin
Ang kaalaman nito ay mananatiling kaalaman.
Ang 5 na makrong kasanayan
Pagbasa
Pakikinig
Panonood
Pagsulat
Pagsasalita
Alin sa 5 na makrong kasanayan ang pinaka importante at bakit?
Sulat at Salita
Dahil dito naipapamalas ng tao ang kanilang alam sa pamamagitan ng paglabas ng impormasyon.
Ayon kay Royo, 2001 ano ang layunin ng pagsulat?
Ang makapagbahagi ng iyong mga ideya, kaalaman, paniniwala, at karansan.
Ayon kay Royo, bakit nakakatulong ang pagsulat?
Ang pagsulat ay nagbibigay ng plataporma upang maibahagi ng manunulat ang kaniyang saloobin at ideya. Mas nakikilala ng manunulat ang kanyang sarili (kalakasan/ kahinaan, tayog ng kaisipan at kamalayan)
Ano ang 2 uri ng sulatin ayon kay Mabilin?
Expresibo/ Personal: damdamin, ideya, saloobin
Sosyal/ Panlipunan: interactions– liham, pananaliksik, tesis…
Ano ano ang benepisyo ng pagsulat?
(keywords!)
1. Mag organisa sa OBHETIBONG pamamaraan
- Kasanayan sa PASGURI ng datos
- MAPANURING pagbasa
- MATALINONG paggamit ng silid aklatan
- Magdulot ng KASIYAHAN sa bagong-diskubreng impormasyon
- PAGKILALA at PAGGALANG sa mga gawa at akda
- PANGANGALAP ng datos sa iba’t-ibang batis ng kaalaman.
Mahalaga ang pagkakaroon ng ______ o _______ sa kung paano maging mahusay na manunulat.
Interes o Wastong kaalaman
Behikulo upang maisatitik ang impormasyong nakalap;
Wika
Tama o Mali: Mahalagang alamin kung anong klase ng wika ang wastong gamitin para sa iyong sulatin
TAMA
Ang pinaguusapan o tema ng sulatin
Paksa
Ang motibo ng pagsulat
Para kanino ang sulatin?
Ano ang nais mong ipahiwatig?
Layunin
Ang writing style o paano isinulat ang sulatin
Pamamaraan ng pagsulat
5 Pamamaraan ng pagsulat
Impormatibo
Ekspresibo
Naratibo
Deskriptibo
Argumentatibo
Ang uri ng pamamaraan ng pagsulat kung saan nais magbigay ng impormasyon ng manunulat
impormatibo
Ang uri ng pamamaraan ng pagsulat na nagbabahagi ng damdamin
Ekspresibo
Ang uri ng pamamaraan ng pagsulat na nagk’kwento sa sunod-sunod na pamamaraan
Naratibo
Ang uri ng pamamaraan ng pagsulat na naglalarawan ng katangian ng isang paksa
Deskriptibo
Ang uri ng pamamaraan ng pagsulat na naglalayong manghikayat o mangumbinsi
Argumentatibo
Tinatalakay nito ang pag analisa ng datos, lohikal na pagiisip, malinaw na pagpapaliwanag, at obhetibong pagsuri
Kasanayang pampagiisip
Dito makikita ang teknikal na aspekto ng pagsulat: wastong gamit ng bantas, paggamit ng maliit at malaking titik, tamang baybay, pagsulat ng makabuluhang pangungusap
Kaalaman sa wastong pamamaraan ng pasulat
Dapat ang kaalaman o impormasyon ang organisado, obhetibo, at masining
Kasanayan sa paghabi ng buong sulatin
Ano-ano ang mga uri ng sulatin? (MTPDRA)
Malikhain
Teknikal
Propesyonal
Dyornalistik
Reperensyal
Akademiko
Uri ng sulatin na nagbabahagi ng damdamin, saloobin, at naglalayong magbigay ng aliw
Malikhaing pagsulat
Uri ng sulatin na naglalayong talakayin at magbigay solusyon sa isang suliranin ng komunidad
Teknikal na pagsulat
Sulatin na ginagawa sa trabaho o propesyon (Lesson plan, medical report, etc…)
Propesyonal na pagsulat
Sulatin na ginagawa ng mga peryodista at ibinabahagi ng mga mamamahayag
Dyornalistik na pagsulat
Uri ng sulatin na nagbabahagi ng mga sanggunian at rekomendasyon
Reperensiyal na pagsulat
Uri ng sulatin na nagtatalakay ng mga resultang nakalap mula sa ginawang pagsisiyasat– sumusunod ito sa mga kumbensyon
Akademikong pagsulat
Kung marunong magsulat ng akademikong sulatin ang tao, siya ay maituturing?
Nakakaangat sa kompetisyon
Ano ang kailangan upang makagawa ng akademikong pagsulat?
kasanayan
ano ang akademya?
ang institusuong pang edukasyon
Ang wikang iba sa karaniwan o nakasanayan. Hindi ito ginagamit sa pang araw-araw na komunikasyon
Akademikong Filipino
Tama o Mali: Naniniwala si Vivencio Jose na mas maiintindihan ng bata ang kaalaman kung mababasa niya ito sa wikang alam niya
TAMA
Bakit itinuturo ang Akademikong Pagsulat sa mga highschool students?
Upang malinang at hubugin ang kaalaman nila sa pagsulat sa Akademikong Filipino
5 na katangiang dapat taglayin ng Akademikong pagsulat (OPMPP)
Obhetibo
Pormal
Maliwanag at Organisado
May Pananagutan
May Paninindigan
Ang nilalaman ng Akademikong pagsulat ay dapat nakabase sa katotohanan at hindi nababahiran ng sariling opinyon
Obhetibo
Ang Akademikong pagsulat ay dapat hindi gumagamit ng mga balbal o kolokyal na salita, at may pormal na himig
Pormal
Sa Akademikong pagsulat, dapat maayos ang pagkakasunod-sunod ng impormasyong inilalahad
Maliwanag at Organisadod
Kayang panindigan ng manunulat ang lahat ng kanyang isinulat– kaya din ng manunulat na tiyagain ang lahat ng pagsubok na dala ng pagsulat
May paninindigan
Ang paggalang sa mga may-akda at gawa ng iba
May pananagutan
Ang tatlong elemento para maging maayos ang pulong
Memorandum
Adyenda
Katitikan ng Pulong
Dokumento na nagbibigay kabatiran o paalala sa mga dadalo ng miting o pulong
Memorandum
Ano-ano ang magiging malinaw sa dadalo dahil sa memorandum
Ang paksa ng pulong
Ang mga inaasahan sa mga dadalo
Ano ang maihahanda ng mga dadalo dahil sa memorandum
Ang kanilang mga suhestiyon
Ang memorandum ay dapat bang maging mahaba o maikli
maikli (hindi ito isang liham)
Ayon kay Bargo, ano-ano ang kulay ng stationary na pwedeng gamitin?
Puti
Rosas
Dilaw
Ang simbolo ng puting stationary
Pangkalahatang kaalaman
Ang simbolo ng kulay rosas na stationary
Request to order
Ang simbolo ng kulay dilaw na stationary
Impormasyon para sa accounting o marketing department
3 uri ng memorandum ayon kay Bargo
Kahilingan
Kabatiran
Pagtugon
Bahagi ng Memorandum
- Letterhead/ Logo
- Bahaging Para kay
- Bahaging Mula kay
- Petsa
- Paksa
- Mensahe
- Lagda
Listahan ng lahat ng mga paksang tatalakayin sa pulong
Adyenda
Ano ang susi para sa isang matagumpay na pulong?
Sistematikong Adyenda
Kahalagahan ng pagkakaroon ng adyenda
(keywords!)
1. Mayroong impormasyon patungkol sa:
- paksa
- taong magtatalakay
- oras
- balangkas para sa pulong
- talaan o tseklist ng paksa
- maging handa sa pulong
- makapanatili ng pokus
Hakbang sa pagsulat ng adyenda
(keywords!)
- Magpadala ng memorandum sa email/ papel
- Tignan ang lagda ng katibayan mula sa mga kasapi
- Gumawa ng balangkas
- Ipadala ang sipi
- Sundin ang adyenda
Ang opisyal na talaan ng mga nasabi o napagdiskusyunan ng pulong
Katitikan ng pulong
Ano lamang dapat ang itatala sa katitikan ng pulong
mga importantend detalye lamang
Lathalain na naglalahad ng mga karanasan sa paglakbay
Lakbay sanaysay
Ano ang ibang tawag sa lakbay sanaysay?
Travelogue o travel essay
Ayon kay nonon carandang, ano ang tawag niya sa lakbay sanaysay
sanay lakbay
sanay: tao
sanaysay: sulatin
lakbay: paglalakbay
Ano-ano ang dahilan sa pagsulat ng lakbay sanaysay ayon kay Dr. Lilian Antonio
- Upang itaguyod ang lugar at kumita (travel blog)
- Upang magbigay patnubay sa mga manlalakbay (guide)
- Para maidokumento and pang sariling kasaysayan
- Para mailahad ang kasayasayan, kultura, at heograpiya ng lugar
Halimbawa ng lakbay sanaysay:
Mga deskripsyon sa Pilipinas na ginawa ni Antonio PIgafetta
The travels of Marco ni Marco Polo
Magkaroon ng kaisipang _____ sa halip na isang turista
manlalakbay
ang manlalakbay ay nadoon upang matuto– malinaw ang kanyang pakay. ang turista ay nandoon para magliwaliw
Gumamit ng _____ punto de bista
unang
mas personal pakinggan ito
tukuyin ang ____ ng iyong lakbay sanaysay
pokus
para hindi makalat ang nilalaman ng iyong sulatin
Ilahad ang mga importanteng _____ at kumuha ng mga larawan
detalye
makaktulong ito sa iyong mga mambabasa at sa kredibilidad ng iyong isinulat
ilahad ang iyong mga _____ o ______
realisasyon o natutuhan
ito ang pinaka puso ng iyong sulatin. ilahad kung paano nabago ang iyong kaisipan at paano umunlad ang iyong pagkatao
gamitin ang _____ sa pagsulat ng sanaysay
kasanayan
dito masusukat ang kaalaman mo sa paksa, dapat madami kang alam tungkol sa lugar upang maging mas malaman ang iyong sulatin