fil 7-12 Flashcards
isang komposisyon na kadalasan ay naglalaman ng pananaw o kuro-kuro ng may akda at kalimitang personal at nasa anyong tuluyan at may paninindigan ang taong sumulat nito
sanaysay
Itinuturing na intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas ng kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan.
kritikal na sanaysay
Katangian ng Sanaysay Ayon sa Uri Nito
nangangailangan ng maingat, maayos at mabisang paglalahad ng mga kaisipan
maanyo o pormal
Katangian ng Sanaysay Ayon sa Uri Nito
may sanggunian o batayan na kinikilala at paksa ay pinag-uukulan ng isang masusing pag-aaral
maanyo o pormal
Katangian ng Sanaysay Ayon sa Uri Nito
tila nakikipag-usap, pansarili ang himig at may kalayaan ang ayos sa pagpapahayag
palagayan o di-pormal
Katangian ng Sanaysay Ayon sa Uri Nito
karaniwang layunin ay magpakilala ng mahalagang kaalaman at kaakit-akit at kawili-wiling basahin
palagayan o di-pormal
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
- Pagpili ng tiyak na paksa
- Pagpormula ng isang thesis statement
- Pagtatakda ng isang conceptual framework
- Paggawa ng banghay
- Pagsulat at Pagrebisa
Pokus sa Proseso
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
Pormula: datos (fact) + saloobin / opinyon (value judgement)
ang sentro o pinaka-nucleus ng buong sanaysay
Pokus sa Thesis Statement
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
Halaw mula sa salitang konsepto, ang conceptual framework ay nagsisilbing malikhaing katawan ng buong sanaysay. Ito ang nagdidikta ng istruktura at paraan ng paglalahad ng datos
Pokus sa Conceptual Framework
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
- Maaring pagsanibin ang elemento at istruktura ng pamamahayag at panitikan sa pagsulat ng sanaysay. Ang tawag dito ay literary journalism.
- Lahat ng sanaysay ay may tatlong bahagi: simula, katawan at wakas.
- Tinatayang isa sa pinakanaabusong uri ng panitikan ang sanaysay dahil halos walang limitasyon ang istilong maaring gamitin sa pagsulat nito.
Pokus sa Istruktura
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
- Iwasan ang paggamit ng sunod sunod na mahahabang pangungusap.
- Gawing tiyak ang gamit ng wika. Huwag maging maligoy.
- Gumamit ng idyoma at tayutay kung kinakailangan.
Pokus ng Wika
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
- Paggamit ng retorikal na tanong
- Paggamit ng mga sipi
- Paggamit ng mga hiram na elemento mula sa panitikan
Pagsulat ng simula
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
Isang ideya, isang talata lamang
Pagsulat ng katawan
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
Dapat maitanim sa isipan ng mambabasa ang mensahe ng buong sanaysay.
Pagsulat ng konklusyon
Uri ng Sanaysay at Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sanaysay
- Lahat ng bagay ay nagbabago.
- Lahat ng bagay ay magkakaugnay
- Lahat ng bagay ay may patutunguhan
Pokus sa mga gamit sa pagsusuri Tools of Analysis
ang mensahe ay direktang ipinapahayag sa mga manonood
talumpati
ang mensaheng ipinapahayag ng manunulat ay nakararating sa mga tao sa pamamagitan ng pagsulat
sanaysay
maaaring matukoy bilang isang salaysay, mas maikli ang haba kung ihahambing sa isang nobela
maikling kuwento
Disiplina sa Pagsulat ng Sanaysay
maaaring isang sitwasyon o kaganapan o pwedeng isang tao o gamit na may kaugnayan sa pang-araw-araw na pamumuhay
tema
Disiplina sa Pagsulat ng Sanaysay
- panimula
- katawan
- pangwakas
balangkas
binibigyan tayo ng oportunidad na pansamantalang tumigil at pag-isipan ang nakasanayan
paglalakbay
maaring dokumentaryo, pelikula, palabas sa telebisyon o ano mang bahagi ng panitikan na nagpapakita at nagdodokumento ng iba’t ibang lugar na binisita at karanasan dito ng isang turista at dokumentarista
travelogue
- nagbibigay ng ideya sa mga manlalakbay ang aasahang makita, mabisita, madanas at makain sa isang lugar
- malaki ang tulong para sa mga nagpaplano ng bakasyon
lakbay sanaysay
Ayon sa kanyang artikulong “The Art of the Travel Essay,” ang isang mapanghikayat na lakbay-sanaysay ay dapat makapagdulot hindi lamang ng mga impormasyon kundi ng matinding pagnanais na maglakbay.
Patti Marxsen
Ayon kay_____, ang sanaysay ay pagsasalaysay ng isang nakasulat na karanasan ng isang sanay na pagsasalaysay.
Alejandro G. Abadilla
Elemento ng Lakbay-Sanaysay
anuman ang nilalaman ng isang sanaysay ay itinuturing na paksa dahil sa layunin sa pagkakasulat nito at kaisipang ibinahagi
tema at nilalaman
Elemento ng Lakbay-Sanaysay
maayos na pagkakasunod-sunod ng ideya o pangyayari
anyo at istruktura
Elemento ng Lakbay-Sanaysay
mga ideyang nabanggit na kaugnay o magbibigay-linaw sa tema
kaisipan
Elemento ng Lakbay-Sanaysay
mainam na gumamit ng simple, natural, at matapat na mga pahayag
wika at estilo
Elemento ng Lakbay-Sanaysay
- inilalarawan ang buhay sa isang makatotohanang salaysay
- masining na paglalahad na gumagamit ng sariling himig ang may-akda.
larawan ng buhay
“May Dalawang Anak na Bading si Rio Alma sa Jakarta” (Marso 27, 2015)
John Iremil Teodoro