Dula Flashcards
Sino ang nagsulat ng kasabihin na “Ang mundo ay isang teatro…”
Shakespeare
Ito ay nahango sa salitang
Griyego na 2.___ na
nangangahulugang 3.___ o ___.
- Dula
2.”drama”
3.gawin o ikilos
Ito ay isang pampanitikang panggagaya sa buhay upang maipamalas sa tanghalan.
Dula
Ayon kay ___ ang dula ay isang imitasyon
o panggagagad ng
buhay.
Aristotle
Ayon kay ___ ang dula ay isa sa maraming
paraan ng pagkukwento.
Rubel
Ayon kay ___ ang dula ay isang uri ng sining na may layuning magbigay ng makabuluhang mensahe sa manonood
sa pamamagitan ng kilos ng katawan,
dayalogo at iba pang aspekto nito.
Sauco
Mga Sangkap ng Dula
SIMULA
a.)Tauhan
b.)Tagpuan
c.)Sulyap sa suliranin
GITNA
a.) Saglit na kasiglahan
b.)Tunggalian
c.)Kasukdulan
WAKAS
a.)Kakalasan
b.)Kalutasan
Ang mga kumikilos at
nagbibigay buhay sa
dula.
Tauhan
Ang panahon at pook
kung saan naganap ang
mga pangyayaring
isinasaad.
Tagpuan
Pagpapakilala sa problema
ng kwento. Pagsasalungatan
ng mga tauhan, o kaya’y
suliranin ng tauhan na sarili
niyang likha o gawa.
Sulyap sa Suliranin
Ito ay ang saglit na paglayo o pagtakas ng mga tauhan sa suliraning nararanasan.
Saglit na Kasiglaan
Maaaring sa pagitan ng mga
tauhan, tauhan laban sa kanyang
paligid, at tauhan laban sa kanyang
sarili; maaaring magkaroon ng higit
sa isa o patung-patong na
tunggalian.
Tunggalian
Sa puntong Ito nasusubok ang katatagan ng tauhan. Dito pinakamatindi at pinakamabugso ang damdamin o ang pinakakasukdulan ng tunggalian.
Kasukdulan
Ang unti-unting pagtukoy
sa kalutasan sa mga
suliranin at pag-ayos sa
mga tunggalian.
Kakalasan
Dito nawawaksi at
natatapos ang mga
suliranin at tunggalian
sa dula.
Kalutasan
Mga Elemento ng Dula
- Iskrip o Banghay
- Gumaganap o aktor/ Karakter
- Dayalogo
- Tanghalan
- Tagadirehe o Direktor
- Manonood
- Tema
Ito ang pinakakaluluwa ng
isang dula. Sa ___
nakikita ang ___ ng
isang dula.
Iskrip o Banghay
Ang anumang pook na
pinagpasyahang pagtanghalan
ng isang dula.
Tanghalan
Ang nagsisilbing tauhan
ng dula at nagsasabuhay
sa mga tauhan sa iskrip.
Aktor o Karakter
Siya ang nag-i-interpret sa iskrip
mula sa pagpasya sa itsura ng
tagpuan, ng damit ng mga tauhan
hanggang sa paraan ng pagganap
at pagbigkas ng mga tauhan.
Tagadirehe o direktor
Ang mga bitaw na linya ng mga
aktor na Siyang sandata upang
maipakita at maipadama ang
mga emosyon.
Dayalogo
Saksi sa isang pagtatanghal.
Hindi maituturing na dula ang
isang binansagang pagtanghal
kung hindi ito napanood ng ibang
tao.
Manonood
Ito ang pinakapaksa ng isang
dula.
Tema
Bahagi ng Dula
- Yugto (Act)
- Tanghal-eksena (Scene)
- Tagpo (Frame)
Mga Uri ng Dula
- Komedya
- Trahedya
- Melodrama o “Soap Opera”
- parsa
- Parodya
- Proberbyo
Kapag malungkot at kung
minsan pa ay nauuwi sa isang
matinding pagkabigo at
pagkamatay ng bida.
Trahedya
Kapag masaya ang tema,
walang iyakan at magaan sa
loob, at ang bida ay laging
nagtatagumpay.
Komedya
Kapag magkahalo naman ang lungkot at
saya, at kung minsan ay eksaherado
ang eksena, sumusobra ang pananalita
at ang damdamin ay pinipiga para lalong
madala ang damdamin ng mga nang sila
ay maawa o mapaluha sa nararanasan ng bida.
Melodrama o “Soap Opera”
Kapag puro tawanan at walang
saysay ang kwento, at ang mga
aksyoon ay puro “Slapstick” na
walang ibang ginawa kundi
magpaluan at maghampasan at
mga kabalbalan.
Parsa
Kapag mapanudyo, ginagaya ang
kakatwang ayos, kilos, pagsasalita at
pag-uugali ng tao bilang isang anyo ng
komentaryo, pamumuna o kaya ay
pambabatikos na katawa-tawa ngunit
nakakasakit ng damdamin ng
pinauukulan.
Parodya
Kapag ang isang dula ay may
pamagat na hango sa
bukambibig na salawikain, ang
kwento ay pinaiikot dito upang
magsilbing huwaran ng tao sa
kanyang buhay.
Proberbyo
May ___ sapagkat ang kaisipan at
damdamin ng tao, ang mga
pangyayari sa kanyang buhay, ang
kanyang pagkilos, kaanyuan,
pagsasalita at pag-unlad — tagumpay
man o kabiguan — ay isinusulat at
itinatanghal sa malikhain, maanyo at
makulay na paraan.
Sining
“Ang ___ ng dula ay Siya namang nagtuturo sa atin ng pagyari ng isang akdang pandulaan o paghahanda baga ng akdang tatanghalin, pagpili ng paksa, pagahahanda ng balangkas, paglikha ng tauhan at pagbibigay ng buhay sa paksang napili na umaalinsunod sa paglalahad, buhol o kagustuhan at kalutasan o kakalasan.”
- Julian C. Balmaceda
Agham
Dula sa Panahon ng mga Kastila
Mga Dulang Panrelihiyon :
• Senakulo
• Panuluyan
• Salubong
• Tibag
Ito ay tradisyonal na
pagsasadula ng mga
pangyayari hinggil sa mga
dinanas ni Hesukristo bago at
pagkaraang ipako Siya sa
krus.
Senakulo
Dulang itinatanghal sa
lansangan at nagpapamalas
ng paghahanap ng
pansamantalang tirahan nina
Maria at Jose doon sa
Bethlehem.
Panuluyan
Ito ay isang prusisyon na
ginaganap sa madaling-
araw ng Linggo ng
Pagkabuhay.
Salubong
Pagsasadula ito tungkol
sa paghahanap ni Reyna
Elena sa nawawalang
krus na pinapakuan kay
Jesus.
Tibag
Ang banghay nito ay
natutungkol sa
paglalabanan ng mga
Kristiyano at mga “___” o Muslim.
Komedya o Moro-Moro
Ito ay isang dulang may kantahan
at sayawan, na mayroong isa
hanggang limang kabanata, at
nagpapakita ng mga sitwasyon ng
Pilipino na may kinalaman sa
mga kwento ng pag-ibig at kontemporaryong isyu.
Sarswela
Dula sa Panahon ng mga Hapon
Dalawang uri ng dula :
• Legitimate Plays
• Illegitimate Plays
Ito ay binubuo ng mga
dulang susmusunod
sa kumbensyon ng
pagsulat at pagtatanghal nito.
Legitimate plays
Kabilang dito ang mga
stageshows.
Illegitimate plays
Ang ___ ay kombinasyon
ng mga pagpapatawa, musika,
mga sayaw at dulashows.
Stageshow