Dil ve Anlatım Flashcards
Sosyal gösterge
Insanlar için ortak bir anlam taşıyan göstergelerdir
Doğal gösterge
Kendiliğinden ortaya çıkan göstergeler
Belirtke
Kendi dışında bir konuyu ifade eden, toplumca anlamı belirlenen göstergelerdir
Görsel Gösterge
Gösteren ve gösterilen arasında benzerlik söz konusudur
Simge
Gösterilenin bir özelliğinden dolayı gösterenle ilişki kurduğu göstergelerdir
'’Yeşil pencereden bir gül at bana, ışıklarla dolsun kalbimin içi’’
Sanatsal
'’Hava kirliliğinin hızla artmasının bir nedenide özel otomobillerin yaygınlaşmasıdır’’
Göndergesel
'’Mecaz anlamlı sözcükler, anlamı zenginleştirir’’
Dil ötesi
'’Eşyalarınızı bu kenara bırakın’’
Alıcıyı harekete geçirme
'’Sizi gördüğüme ne kadarda sevindim’’
Heyecan bildirmesi
Söylemek istediğimi anladınız, değil mi?’’
Kanalı kontrol işlevi
Ural Dilleri
Macarca
Fince
Estonca
Altay Dilleri
Türkçe Moğolca Mançuca Tunguzca Japonca Korece
Tek heceli diller
Çince, Tibetçe ve Vietnam dili, bazı himalaya ve Afrika dilleri ile Endonezya dilleri bu gruba giren dillerdir.
Bu gruba giren dillerde kelimeler, tek heceden meydana gelmiştir. Kelimeler ek almaz ve çekime girmez
Bu dillerde çekimin ifade ettiği anlam ya başka bir kelime ile verilebilmekte ya da kelimenin geliş sırasından anlaşılmaktadır
Eklemeli diller
Tek ve çok heceli kelime kökleri ile bunlara eklenen çeşitli ekler bulunmaktadır.
Ekler sayesinde yeni kelimeler türetilmekte ve çekimli şekiller yapılmaktadır.
Bu eklemeler sırasında kelime köklerinde değişiklik olmaz.
Bu gruba giren diller Türkçe, Moğolca, Mançuca, Tunguzca gibi Altay dilleri ile Fince, Macarca gibi Ural dilleridir.
Bu gruba giren diller, ön ekli veya son ekli olabilir.
Türkçe, sondan eklemeli dillerdendir
Çekimli diller
Kelime çekime girince veya yeni kelimeler yapılırken çoğu zaman köklerde değişiklik olur.
Bu dillerde az sayıda ek kullanılmakla beraber genellikle gramer ifadeleri, kökün içten kırılması ile aldığı şekillerle karşılanır. Bu değişiklik çoğu zaman kökü tanınmaz hale getirir. Hint-Avrupa dilleri bu özelliktedir.
Bazı dillerde ise kelimenin değişmesine karşılık, kökte bulunan esas sesler korunur. Sami Dil Ailesi’nden olan diller bu gruptandır ve Arapça bu grubun en tipik örneğidir.
Dil Göstergesi
Kelimeler ve cümleler birer dil göstergesidir
Eski Türkçe ne zaman
7-13 y.y arası
Göktürk Dönemi
Göktürk kitabeleri (ilk yazılı metin)
Uygur Dönemi
Altun Yaruk
Irg Bitig
Sekiz Yükmek
Kalyanamkara - Papamkara
Karahanlı Dönemi
Kutadgu Bilig
Atabet’ül Halkayık
Divan -ı Lugat -it Türk
Divan -ı Hikmet
Batı Türkçesi ne zaman
12-21 y.y. arası
Eski Anadolu Türkçesi ne zaman
13-15 y.y. arası
Eski Anadolu Türkçesi
Yunus Emre Dönemi
Garipname
Mantıku’t tayır
Osmanlı Türkçesi Dönemi ne zaman
15-20 y.y. arası
Çağdaş Dönem ne zaman
- y.y…
Çağdaş Dönem
Türkiye Türkçesi
Azeri Türkçesi
Türkmen Türkçesi
Gagavuz Türkçesi
Kuzeydoğu Türkçesi
Kuzey Türkçesi (Kıpçak Türkçesi)
Doğu Türkçesi (Çağtay Türkçesi)
Göktürk Kitableleri
Tonyukuk, Bilge Kağan, Kül Tigin Kitableleri
Atabetü’l Hakayık
Karahanlı Dönemi (Eski Türkçe)
Küçük Ağa
Türkiye Türkçesi
Irk Bitig
Uygur Türkçesi
Mantıku’t Tayr
Eski Anadolu Türkçesi
Mesnevi
Eski Anadolu Türkçesi Dönemi
Tonyukuk Yazıtı
Göktürk Türkçesi
Hüsn-ü Aşk
Osmanlı Türkçesi Dönemi
Garipname
Eski Anadolu Türkçesi
Siham-ı Kaza
Osmanlı Türkçesi