Biofizike kol.1 Flashcards
Cka studion kinematika
Studion zhvendosjen e trupave ne raport me njeri tjetrin, pa analizuar faktoret qe e shkaktojne ate.
Si mund te njihet levizja e nje thermije?
Ne rast se percaktohen:
Trajektorja e levizjes
Origjina
Ekuacioni
Cka eshte shpejtesia?
Shpejtesia eshte ndryshimi i pozicionit te nje objekti per nje kohe te caktuar.
Cka eshte shpejtesia e castit?
Shpejtesia e castit eshte matje e shpejtesise se nje objekti ne nje moment specifik.
Si eshte formula per shpejtesine e castit?
v=dr/dt
Cka eshte nxitimi
Eshte ndryshim i shpejtesise ne raport me kohen
Formula e nxitimit?
a=v/t=m/s2
Cka eshte nxitimi i castit?
Eshte nxitimi i objektit ne nje moment te caktuar ne kohe.
Pra, eshte shkalla e ndryshimit te shpejtesise ne lidhje me kohen.
Ndryshe eshte edhe thjesht nxitim.
Formula per nxitimin e castit
a=dv/dt
Cka eshte nxitimi mesatar
Shpejtesia mesatare e ndryshimit te shpejtesise gjate intervalit te kohes dt.
Formula per nxitimin mesatar
ames=dv/dt
Cka eshte nxitimi tangjencial
Eshte nxitim i cili karakterizon (tregon) shpejtesine e ndryshimit te vleres se shpejtesise.
Me tjera fjale, tregon sa shpejte rritet numri.
Si shenohet nxitimi tangjencial?
at=dv/dt
Cka eshte nxitimi normal
Tregon se sa shpejt ndryshon drejtimi i shpejtesise.
Si shenohet nxitimi normal
an=v2/r
Shpjego levizjen e njetrajtshme drejtvizore
Kur nxitimi eshte zero, dhe shpejtesia qendron konstante (si ne modul, edhe ne drejtim).
Psh. ne veture mbajme konstante 50km/h ne drejtim te njejte.
a-= 0 dhe v=v0
Cka eshte levizja njetrajtesisht e ndryshuar
Levizje ne te cilen nxitimi eshte konstant. Psh. renia e lire e objektit, gjithashtu kryhet nen veprimin e forces gravitacionale
Cka studion dinamika
Levizjen mekanike te trupave duke analizuar shkaqet e saja, ndryshe nga kinematika
Cka quajme force
Cdo veprim i cili eshte i afte te ndryshoj levizjen apo formen e nje trupi
Cka duhet njohur per percaktimin e nje force
Duhet njohur:
Pika e zbatimit (the exact location at which force is applied)
Suporti i saj (drejteza sipas te ciles vepron)
Kahu (sipas te ciles forca orvatet ta shtyje piken e zbatimit)
Moduli (the number that tells the strength of the force)
Nga eshte i drejtuar nxitimi normal?
Gjithnje nga qendra
Trego ligjin e pare te Newton
Cdo trup ruan gjendjen e qetesise ose te levizjes drejtvizore perderisa ndonje force nuk vepron mbi te.
Prandaj, edhe shpejtesia e saj nuk ndryshon.
Cka thote ligji i dyte i Newton
F=ma
Nxitimi qe fiton nje trup me mase nen veprim te forcave, perpjesetohet me rezultanten e tyre F.
Cka thote ligji i trete i Newton?
Nese nje trup vepron mbi nje trup tjeter me force, atehere ky i fundit kunderpergjigjet me te njejten force ne modul (vlere numerike), por me kah te kundert.
Formula per ligjin e trete te Newton?
F2,1=-F1,2
Shkruaj formulen per ligjin e dyte te Newton?
F=mxa
Cka eshte forca e ferkimit
Force e cila paraqitet kur rreshqasim nje trup mbi nje siperfaqe. Ka gjithmone kah te kundert me forcen.
Cka eshte tensioni?
Kur nje litar e terheq trupin, ai ushtron mbi te tension. Andaj themi se litari eshte i tensionuar.
Cka quajme pune?
Pune kryhet kur forca zhvendos piken e zbatimit
Formula per punen?
A= F x ds= F x ds x cosalpha
Puna matet me?
Xhul J
Cka eshte fuqia
Puna e kryer ne njesi te kohes
Formula per fuqine
P= dA/dt
Njesia per fuqine
W=J/s
Kur themi se nje trup ka energji
Kur ai eshte i afte te kryej pune
Zvogelimi i kujt jep punen e kryer
Zvogelimi i energjise
Cka thote energjia kinetike
Cdo trup ne levizje ka energji
Formula per ndryshimin e energjise kinetike
A1,2=K2-K1
Cka eshte energjia potenciale?
Eshte energjia e mbajtur nga një objekt për shkak të pozicionit të tij në lidhje me objektet e tjera. Psh toka me topin e ngritur lart.
Sa lloje te energjise potenciale kemi?
Dy lloje:
Gravitacionale - ka te beje me pozicionin e objekteve qe terhjekin njeri tjetrin si pasoje e gravitetit
Elastike - ka te beje me ngjeshjen, zgjatjen apo deformimin e nje objekti.
Formula per energjine potenciale gravitacionale
Ep=mgh
Formula per E.P elastike
Ep= 1/2 kx2
Formula per energjine mekanike
Em=Ek+Ep=const
Forca jokonservative eshte
Nese puna varet nga trajektorja qe kalon trupi
Shembull i forces jokonservative
Ferkimi. Puna e ferkimit varet nga: Pika nisese, mberritjes dhe trajektorja e ndjekur
Cka ndodh me energjine mekanike kur vepron forca e ferkimit
Energjia nuk ruhet, por zvogelohet dhe shnderrohet si psh:
Ne energji te brendshme
Ne energji valore (ndodh me shpesh)
Kur do te jete nje trup ne ekuiliber
Ne ato pozicione ku EP perreth saj eshte
Minimale
Maksimale
Konstante
Kur eshte nje ekuiliber i qendrueshem
Kur EP eshte minimale
Si shenohet forca levizese dhe rezistente te levat
F dhe R
Si quhen levat e llojit te pare
Leva ekuilibri
Si quhen levat e llojit te dyte
Leva force
Si quhen levat e llojit te trete
Leva shpejtesie
Cilit lloj te levave i takon koka
Llojit te pare
Cilit lloj te levave i takon kemba
Llojit te dyte
Cilit lloj te levave i takon parakrahu dhe nofulla
Llojit te trete
Ku e ka koka piken mbeshtetese O
Ne kycin atlaso-oksipital
Forca R ne koke perfaqesohet nga kush?
Nga forca e rendeses ne koke
Ku gjendet pika mbeshtetese O tek kemba
Tek gishtat
Nga kush ushtrohet force e rezistences tek kemba
Nga rendesa e trupit, vija ku vepron forca kalon neper kycin e kembes (ankle)
Nga kush ushtrohet force levizese F tek kemba
Nga muskujt e pulpes dhe tendina e akilit (Calves)
Ku gjendet pikembeshtetja O tek parakrahu
Ne kycin e berrylit
Nga kush ushtrohet forca levizese F tek parakrahu
Nga biceps brachii
Nga kush ushtrohet forca rezistences R tek parakrahu
Nga shuma e forces qe ka vet parakrahu, dhe forca e peshes te ngarkeses qe ka dora.
Trego F,R dhe O per nofullen
Jane:
F - muskujt pertypes
R = dhemballet
O - ramus mandibularis
Cka quajme fluid
Trup i cili nuk ka forme te caktuar dhe mund te rrjedhe
Kush ben pjese te fluidet
Lengjet qe ngjeshen shume pak - kane sip te lire
Gazet qe ngjeshen teper.
Cka quajme force e shtypjes
Forca qe vepron pingul mbi siperfaqe
Si quhet forca e shtypjes ndryshe
Trysni
Cka quajme shtypje
Madhesine skalare qe percakton forcen e cila vepron pingul mbi nje siperfaqe
Formula per shtypjen
p=F/s , njesia Pa=N/m2
Cilat njesi perdoren per te treguar shtypjen?
Ne praktike perdoren:
mmHg - milimetri zhive
Bari
atm - atmosfera
Cka eshte shtypja hidrostatike?
Eshte shtypje e cila eshte gjithmone pingule me elementin qe shqyrton.
Shkruaj ligjin e Stevinos per dy pika ne nje fluid me prehje?
p=p0+dgh
Formula per shtypje ne cfaredo pike dhe thellesie?
p = po+ρgh
Nga kush perfaqesohet forca levizese F tek koka
Nga muskujt extensor ndermjet occipitalis dhe pjeses se poshtme te qafes.
Me cka eshte e barabarte sistemi i energjise kinetike, nese ajo ndryshon
Me shumen e puneve te kryera nga forcat e jashtme dhe te brendshme
Cka eshte energjia kinetike e sistemit
Shuma e EK tek te gjitha trupat qe e perbejne nje sistem
Cka eshte momenti i forces
Madhesi fizike qe paraqet levizjen qe ben trupi nen veprimin e nje force. Kjo levizje varet nga pozicioni i pikes se zbatimit.
Me cka eshte i barabarte ndryshimi i energjise kinetike?
Me punen qe kryen ajo force qe vepron mbi trup.