Begrippen Flashcards
reflective stance
iedereen is subjectief en kan nadenken wie je zelf bent om vervolgens te onderzoeken hoe jouw onderzoek dan beïnvloed gaat worden
naturalisme
het probleem van begrijpen en verklaren in de sociale wetenschappen
reductionisme
het probleem van het verhouding tussen holisme en individualisme in de sociale wetenschappen
normativiteit
de vraag naar normen, waarden en regels in de sociale wetenschappen
systems (holisme)
structuur maatschappij doorslaggevend voor gedrag individu. Je wordt beïnvloedt door het collectief.
Practices (holisme)
sociale werkelijkheid wordt bepaald door regels
agents (individualisme)
wetten horen bij individueel gedrag. Individuen volgen bepaalde wetten.
actors (individualisme)
je moet in de huid van een ander kruipen om het gedrag te verklaren
holisme
sociale werkelijkheid bekijken vanuit het geheel (groepen)
individualisme
sociale werkelijkheid opvatten als een verzameling van individuen
empirische methode
systematische waarneming
analytische methode
ontleedbaar in logische elementaire uitspraken
klassieke rationaliteit
resultaten altijd wetenschappelijk onderbouwen
- logische redeneren
- empirische bewijsvoering
kenmerken empirisch-analytische methode
- klassieke rationaliteit
- betekeniscriterium (analytische uitspraken en synthetische uitspraken)
- verificatie en confirmatie
- theorie vrije waarneming
kritisch rationalisme (Karl Popper)
- feilbare ratio (kritisch/rationalisme)
- flasificatie-criterium (hypothese of theorie is wetenschappelijk als het weerlegbaar/falsifieerbaar is)
- theoriegeladenheid (doordat je al concepten en definities in je hoofd hebt, zie je iets en vul je het automatisch al in )
epistemische waarden
waarden die te maken hebben met kennisontwikkeling. precisie en reikwijdte
niet-epistemische waarden
maken morele oordelen, ideologische opvatting of religieuze overtuigingen deel uit van de gronden die de aanname of verwerping van wetenschappelijke claims bepalen
constitutieve waarden
geen alternatief. noodzakelijk (bijvoorbeeld nauwkeurigheid)
contextuele waarden
geven op toevallige wijze vorm, niet noodzakelijk
Objectiviteit volgens Helen Longino
- recognized avenues of criticism = er zijn erkende fora die het mogelijk maken om kritisch debat te voeren
- shared standards = het debat is gebaseerd op algemeen gedeelde criteria
- community response = er wordt ingegaan op kritiek en standpunten en aannames worden zo nodig aangepast in het licht van de kritiek
- equality of intellectual authority = alle leden van de gemeenschap worden als intellectueel gelijkwaardig beschouwd
inductie
je probeert een nieuwe theorie te creëren
deductie
je probeert een bestaande theorie te toetsen
construct validity
zijn concepten realistisch of instrumentalistisch
opstellen generalisaties
- patronen in empirische data
- constructie van relatively open-ended sensitizing concepts
- besef van beperkt perspectief
- ruimte voor diversiteit
strategische consensus
gelijk of waardering geven niet vanwege inhoud maar omdat het in jou belang is
rationele consensus
je vindt dat de inhoud klopt
postulaat van adequaatheid (Schultz)
de onderzochten moeten de concepten van de sociale wetenschappers altijd begrijpen
Algemene uitspraak Geertz
niet concentreren op het individu maar op de cultuur waar het individu deel van uitmaakt
covering-law-model (Hempel)
al het mogelijke menselijk gedrag proberen te vangen door algemene wetten
explanandum
het effect, hetgeen dat verklaard moet worden
explanans
hetgeen dat uitlegt, law + initial condition
2 strategies binnen de speltheorie
- dominantie strategie = een optimale strategie voor een speler, zonder afhankelijk te zijn van de strategie van andere spelers
- nash equilibrium = niemand kan het dan beter doen door eenzijdig van keus te veranderen. Evenwichtssituatie
functionalisme
biedt antwoord op waarom vraag, waarom een verschijnsel optreedt en wat de functie is van een verschijnsel binnen het groter geheel
emic
door vanuit een binnen-perpectief de betreffende groep te benaderen en te beschrijven in hun eigen taal
etic
juist vanuit een buitenperspectief de betreffende groep benaderen en beschrijven en uiteindelijk in de taal van de wetenschap uit te drukken
normen van Merton
- communism = als een wetenschapper resultaat boekt, dan moet hij laten zien hoe hij dit bereikt heeft. hij moet het delen en openbaar maken
- universalism = als een wetenschapper naar buiten komt met een resultaat, dan wordt de andere wetenschapper geacht om de inhoud te beoordelen
- disinterestedness = de persoonlijke opvatting en gevoelens van de onderzoekers mogen geen invloed uitoefenen op de resultaten
- organized sceptism = systematisch wantrouwen ten opzichte van elk resultaat geboden
denotatie
taal geeft een beschrijvende en feitelijke weergave van de werkelijkheid
connotatie
taal roept beelden op die betekenissen bepalen
cartesiaans dualisme
wisselwerking tussen onstoffelijk geest en stoffelijk lichaam. Trekt lichaam en geest ver uit elkaar
strong thesis of value-freedom
wetenschap is objectief zodra waarden geen rol spelen in het onderzoek (is een ideaal)
moderate thesis of value-freedom
wetenschap is objectief wanner alleen epistemische waarden constitutief zijn. morele en politieke overwegingen moeten altijd contextueel blijven
logical positivism (Smith)
wordt gekeken naar formele logica om een objectief beeld te creëren van kennis. ieder statement moet te observeren zijn en speculaties mogen geen oordeel uitmaken. het doel is wetenschap reinigen van speculaties
falsification
als onderzoek wordt gebaseerd op bijvoorbeeld alleen case studies hoe kan er dan uitspraak worden gedaan over sociale mechanismes (in strijd met logical positivism)
ideal types (Weber)
moeten typische motieven, attitudes en betekenissen omvatten. leggen een verband tussen waarneembare gedragingen door de motivaties te identificeren.
paradigma (Kuhn)
universeel erkende wetenschappelijke prestatie die een tijdlang modelproblemen en oplossingen biedt voor een gemeenschap van beoefenaars
2 redenen dat paradigma verschuivingen irrationeel en onlogisch zijn
- er bestaat geen pure objectiviteit mening al gevormd voor verschuiving
- verschuiving kan komen doordat hogere macht dit wil. wordt dus niet gesteund door onderzoekers dus irrationeel
authority
bewegingen die actoren binnen het onderzoeksproces doen om op de manier te spreken/schrijven over het sociale proces of fenomeen dat wordt bestudeerd. Denk aan ooggetuigen
authenticity
bezorgdheid over de betrouwbaarheid en de geldigheid van onderzoek wordt verlegd naar bezorgdheid over onderzoek dat de moeite waard is en waarbij wordt nagedacht over de impact ervan op de leden van de cultuur of gemeenschap. controversieel voor kwalitatief onderzoek
reflextivity
in sociale wetenschappen zijn de onderzoekers onderhevig aan dezelfde sociale krachten als die zij bestuderen
bracketing
negeren eigen opvattingen, waarden en overtuigingen
full disclosure
het zo goed mogelijk beschrijven van je eigen positie
asymmetry thesis (Evans-Pritchard)
valse overtuigingen en onlogische gevolgtrekkingen hebben uitleg nodig, ware en logische overtuigingen niet
cultural relativism
culturen moeten begrepen en geëvalueerd worden volgens hun eigen normen en waarden over wat goed, fout, geaccepteerd en rationeel is
principle of charity
je moet iets interpreteren zodat je gesprekspartners meestal een echte/ware overtuiging hebben. een wetenschapper die het interpreteert moet er vanuit gaan dat de mensen met wie hij spreekt competente en geloofwaardige gebruikers van hun eigen taal zijn
deductive-nomological (Hempel)
- moet een wet of reeks wetten bevatten die een algemene relatie tot uitdrukking brengen tussen antecedent of een uitgangstoestand en de gebeurtenis die verklaard moet worden
- moet beginvoorwaarden beschrijven
- moet aantonen hoe de wet en de beginvoorwaarden logischerwijze de te verklaren gebeurtenis met zich meebrengen
3 soorten individualisme
- theoretisch = van mening dat de theorieën van de sociale wetenschappen kunnen worden afgeleid uit theorieën van de psychologie
- ontologisch = alleen mensen en hun eigenschappen bestaan
- verklarend = verklaringen in de sociale wetenschappen moeten verwijzen naar individuele acties
multiple realizability
veel termen op sociaal niveau zijn van toepassing op een onbeperkte verscheidenheid van individuele regelingen
remainder argument
elke definitie op sociaal niveau kan door middel van termen op individueel niveau een herinnering achter laten op sociaal niveau
strong methodological individualism
alleen betrekking op individuen
moderate methodological individualism
aantal referenties van individuen, maar kijkt ook naar het geheel
joint intentions
in elkaar grijpend paar van individuele intenties, samen met gemeenschappelijke kennis
commodification
wetenschap gedreven door geld en krijgt een economische waarde
2 redenen dat Mertoniaanse waarden belangrijk zijn
- bevorderen gemeenschapsgevoel
2. niet-lokale betekenis en kan worden gebruikt als heuristische bron voor formulering nieuwe wetenschappelijke waarden
status function
x telt als y in conditie c, als niet waarden voor c worden voldaan telt x niet meer als y (chocoladetaart)