1 Flashcards
مشخصات نظم و نثر دورهی مشروطه از نظر استعلامی چیست؟
به سمت ساده نویسی(نثر)
عامیانه شده و محاورهای(نثر)
عربی زدایی شده(نثر)
طنزپردازی(نثر و نظم)
قالب شکنی(نظم)
از اصطلاحاتی مانند فرهنگ ضرب المثلها استفاده میشود(نظم)
قالب شعری مستزاد باب میشود(نظم)
نخستین روزنامههای روشنگر در ایران چه نام داشتند و به همت چه کسانی نوشته یا تهیه میشدند؟
کاغذ اخبار:میرزای شیرازی
روزنامهی اخبار دارالخلافهی تهران:امیرکبیر
طلایه داران داستان نویسی در اواخر دورهی قاجار و اوایل عصر معاصر در ایران از نظر استعلامی چه کسانی بودند؟ یک اثر مهم از هر کدام نام ببرید
صنعتی زاده: رستم در قرن بیستم
صادق هدایت: بوف کور
بزرگ علوی: چشمهایش
تاثیرگذاران هنر نمایشی در آغاز دورهی پهلوی را معرفی کنید
بهرام بیضایی
غلامحسین ساعدی
نام ۴ نفر از محققان حوزه ادبیات را بنویسید
پرویز ناطق خانلری
ملک الشعرای بهار
دهخدا
معین
مشخصات قالب شعر نیمایی را بنویسید و چه کسانی از نیما پیروی کردند
وزن دارد، بسیاری از آنها قافیه هم دارد و به طور کلی در قالب شعری همانندی با قالبهای قدیم بیشتر از ناهمانندی است
اخوان ثالث
شاملو
فروغ
مشخصات شعر موج نو
مشخصهی اصلی آن ابهام است
با نوشتار سوررئالیستی اروپا قابل قیاس است
وزن را رها کرده
اولین منظومهی نیما یوشیج چه نام دارد و این منظومه در چه قالبی نوشته شده است؟
افسانه
قالب تا حدی کلاسیک
شعر ققنوس چه بن مایهای دارد؟
اجتماعی و انسانی
نظر اخوان ثالث دربارهی شعر چیست و اشعارش چه مشخصهای دارند؟
معتقد است قالبهای شعر فارسی همیشه زنده و جاندارند و شاعر میتواند هم چنان که در قالبهای نیمایی شعر میسراید از قالبهای کهن نیز استفاده کند
وزن را با شعر فارسی همراه و همدم میداند و کلام بیوزن را شعر کامل نمیداند
ویژگیهای شعر:
نقل و روایت
توصیف حالتهای درونی خویش در شعرهای تغزلی
احساس شاعر همراه با نوعی تفکر و اندیشه جلوهگر است
مشخصات شعر سهراب سپهری
سرشار از تصاویر شاعرانه، مضامین و مفاهیم عرفانی و فلسفی
جهان را از دیدگاه هنر محض مینگرد
به همه چیز و همه جا رنگ شعر میدهد
همهی اشیا برای او معنویت دارند
تمام ذرات عالم عاطفه و احساس دارند
خیالات ظریف و تصاویر زیبا در سراسر اشعار او
مشخصات شعر شاملو
شعر را در خدمت و برای مردم میداند
گه گاه از اوزان نیمایی به اشعار بیوزن روی میآورد
شعر سپید را به میدان شعر امروز میکشاند
شفیعی کدکنی را معرفی کنید و درونمایهی شعری او را بگویید
از پرمایهترین و آگاهترین شاعران روزگار ما
زبان او در شعر نرم و پرتوان است
انواع ترجمه را با توجه به نگاه کوروش صفوی نام ببرید و توضیح دهید
ترجمهی تحتاللفظی
ترجمهی آزاد
ترجمهی جمله
ترجمهی ارتباطی
ترجمهی معنایی
بین ترجمهی شفاهی و مکتوب تفاوت هست، الزاما یک نفر نمیتواند در هر دو ترجمه موفق باشد
ویژگیهای ترجمهی تحت اللفظی
واحد ترجمه در آن واژه است
در این مرحله برای برگردان بسیاری از شبه جملهها واژههای مرکبی به کار میرود که معادل دقیقی در زبان مقصد ندارند
ویژگیهای ترجمهی جمله
واحد ترجمه جمله
قواعد دستوری و شیوهی آرایش واژگان در زبان مقصد رعایت میشود
مفهوم جملهی معادل براساس مفهوم جملهی زبان مبدأ در نظر گرفته میشود
هر یک از جملات متن زبان مبدأ با حفظ معنی تک تک واژهها به جملهای در زبان مقصد ترجمه میشود
ویژگی ترجمه آزاد
واحد ترجمه عبارت یا پاراگراف است
مترجم در چنین مرحلهای پیام متن و زبان مبدا را در مجموعهی جملاتی از زبان مقصد به دست میدهد
افزایش و کاهش در نهایت خود به کار میرود
وقتی متن زبان مبدا ترجمه ناپذیر باشد تنها راه حل ترجمهی آزاد است
ویژگی های ترجمهی ارتباطی و معنایی
ترجمهی ارتباطی: تعهد به خواننده
ترجمهی معنایی: تعهد به نویسنده
آفرینش آدم(تاریخ بلعمی): نوعی ترجمهی ارتباطی و آزاد
یوسف و زنان مصر: معنایی و بدون افزایش
ایلیاد(سعید نفیسی): در تقسیم بندی اول آزاد
در تقسیم بندی دوم ارتباطی
در ستایش آن چه من سوزاندهام: ترجمهی ارتباطی
ترانههای شرقی: ارتباطی
وداع با اسلحه(ترجمه نجف دریابندری): گریز از معنایی به ارتباطی و برعکس(کفهی اول آن معنایی است)
ترجمهی اشعار: غالبا ارتباطی
ادبیات عامه را تعریف کنید
ادبیات عامه محصول فرهنگ و هنجار خود مردم است و تولید کنندهی به خصوص ندارد
شامل لالاییها،افسانهها،متلها،آوازهای سرِ زمین هنگام برداشت محصول،مثلها
ادبیات عامه بازتاب چه اموری در زندگی است؟
زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم
شیوهی کار و تولید آنها
رفتار و منش و اخلاق و احساس و اندیشه و مذهب و اعتقادات جامعه
دو اصلی که ساختمان ادبیات عامه بر آن بنا شده
تخیل(افسانهها و اسطورهها)
واقعیت
علت گوناگونی انواع ادبیات عامه چیست؟
انطباق با نظام اجتماعی و تفکر آن جامعه
حاصل و بازتاب ذهن جمعی افراد جامعه
در تحلیل ادبیات عامه به چه مواردی باید التفات داشت؟
برخی بینش ها و تلقیهای اجتماعی
اعتقادات مذهبی
باورهای موهوم اقوام ابتدایی
مشخصات ادبیات عامهی فولکلور را بنویسید
عموما مکتوب نیست
بین مردم به طور شفاهی میچرخد
نشاندهندهی عقاید و افکار مردم
از مشترکات فرهنگی یک ملت و عامل پیوند آنها
قالبهای منظوم ادبیات عامه را نام ببرید.
ترانه،تصنیف،دوبیتی،چارپاره،نوحه،لالایی،چیستان، شروه، بحر طویل، متل و بازیهای منظوم
انواع روایتهای منثور ادب عامه را نام ببرید.
افسانه،اسطوره،قصهها،ضربالمثلها(به دو صورت عامه منظوم و عامه منثور که کفهی آن سنگینی بیشتری میکند)
مشخصات داستانهای اسطورهای عامه را بنویسید
در جوامع ابتدایی اسطوره گزارشی حقیقی بوده است
اسطورهها عموما متضمن اصولی عقیدتی و ایمانی هستند که دربارهی اصل جهان،بشر،زندگی و مرگ،خصایص انسان و حیوان و… در قالب داستان مطالبی را ارائه میدهند.
شخصیتهای آن معمولا آدمیزاد نیستند ولی صفات و خصوصیات آدمیزادگان را دارند.
اسطوره معمولا از جامعهای به جامعهای دیگر منتقل میشود.
مثال:قوس قزح،بختک،مشی و مشیانه،نسناس،قاف،سیمرغ و اژدها
مشخصات افسانهها را بنویسید
در این نوع به خوبی میتوان واقعیتهای زندگی، اعمال و افکار و عواطف انسانی را ترسیم و تصویر کرد
زبان قصهها ساده و روایی است و ساختمان آنها پر رمز و راز
افسانهها محل ظهور عوامل متافیزیکی و عناصر غیر طبیعی و خوارق عادات است.
زمان و مکان قصهها مبهم و وقایع و حوادث کلی است و رابطهی علی و معلولی در آنها دیده نمیشود
شخصیتها غیر پویا و ثابتاند
قهرمانان یا خوبند یا بد، حد وسطی وجود ندارد. این اشخاص مظهر آرمانها و خوشیها و کام یابیها و ناکامیهای گویندگان و شنوندگان قصهها هستند
انواع افسانهها را با توجه به دسته بندی چهارگانه معرفی کنید
۱-افسانههای خیالی: شامل حوادث و ماجراهای عجیب با موجودات وهمی و جادویی…
۲-افسانههای حقیقی: که بیان زندگی روزمرهی مردم است با اندکی اغراق و مبالغه
۳-افسانههای تاریخی: که سرگذشت شگفت انگیز پهلوانان، شاهان و امیران است.
۴-افسانههای مطایبه آمیز: که بیشتر جنبهی هزل و شوخی دارند.
بر این چهار نوع دو قسم قصههای حیوانات و قصههای رمزگونه را میتوان افزود.
قصههای عامیانه مکتوب گذشته
سمک عیار
داراب نامهی طرسوسی
قصهی امیرحمزه
امیرارسلان نامدار
طوطی نامه
سندباد نامه
متلها چه نوع ادبیاتی هستند و چه مشخصاتی دارند؟
متلها به شکل نثر مسجع و آهنگدار در میان مردم رواج دارد و غالبا مربوط به احوال حیوانات و پرندگان است
یکی از اقسام قصهها و افسانهها به شمار میرود
مثلهای منثور و منظوم از کجا به وجود آمدند
بازماندهی حکایات و داستانهایی است که به علت گذشت زمان و دگرگونیهای فرهنگی و اجتماعی ، داستان آن ها منسوخ شده است و تنها مثل آنها باقی مانده است، برای هر ضرب المثل داستانی ساختهاند که دلالت بر آن مثل دارد
چیستانها را معرفی کنید
چیستانها از صورتهای دیگر ادب عامه است که خصوصیات و کیفیاتی از حیوانها و گیاهان و… را در طبیعت و زندگی عادی مردم به استعاره و تمثیل تصویر و توصیف میکنند و پاسخ و نام آن را جویا میشوند
هزل و هجو در اشعار شاعران تا ابتدای قرن ششم چگونه بوده است؟
هزل از آغاز ادبیات بعد از اسلام در اشعار شعرای ایران به چشم میخورد ولی در اوایل، با آن چه امروز ما هجو مینامیم مترادف بوده؛یعنی بگو مگوی شاعران بین خودشان -که غالبا با الفاظ رکیک،معایب و نقایص نحوهی زندگی و حتی نقایص جسمانی یکدیگر را برملا میکردند و عملا چیزی در حدود فحش و ناسزای منظوم بوده است-
در زبان بسیاری از شعرای قرن چهارم تا ششم هجری مثل منجیک ترمذی،منوچهری،دامغانی،خاقانی و…. همین معنی و محتوا را از هزل استنباط میکنیم.
اولین نمونهی هزل در مقابل جد در کدام اثر و شعر کدام شاعر قدیمی دیده میشود و چه مشخصهای دارد؟
در کتاب حدیقه الحقیقه سنایی
یک قشر ظاهری مزاح و شوخی و یک مغز و هستهی درونی حاوی اندیشه و فکر خاص
شاعران مشهور هزل گو(در مقابل جد) تا قرن هشتم چه کسانی بودند؟
سنایی(قرن۶)
سعدی(قرن۷)
عبید زاکانی(قرن۸)
اولین و مشهورترین طنز نویس معاصر چه کسی بود؟
دهخدا
حسب حال نویسی را تعریف کنید و دو نمونهی جهانی بیاورید.
خاطرات و یادداشتهایی که گاه اشخاص در گزارش احوال خود مینویسند.
حسب حال: بنیامین فرانکلین
شعر و حقیقت اثر گوته
دو نمونه حسب حال نویسی قبل و بعد از مشروطه را با ذکر نام نویسنده معرفی کنید.
قبل مشروطه:
بدایع الوقایع: محمود واصفی
یادداشتهای اعتماد السلطنه
بعد مشروطه:
حیات یحیی: حاج میرزا یحیی دولتآبادی
خاطرات مشفق کاظمی
شرح زندگانی من از کیست؟ چه ژانری دارد؟ موضوع و محتوای آن چیست؟
عبدالله مستوفی
از آثار شیرین نثر فارسی در صد سال اخیر
یک دورهی تاریخ اجتماعی و اداری عصر قاجار را به کمک حافظهی خود با بیانی روان و نثری شیرین نقل کرده است
ادبیات داستانی را در معنای جامع تعریف کنید
ادبیات داستانی در معنای جامع آن به هر روایتی که خصلت ساختگی و ابداعی آن بر جنبهی تاریخی و واقعیاش غلبه کند اطلاق میشود
از این رو ظاهرا باید همهی انواع خلاقهی ادبی را در بر بگیرد اما در عرف نقد امروز به آثار روایتی منثور ادبیات داستانی میگویند
ادبیات داستانی همهی انواع آثار روایتی منثور را در بر میگیرد.خواه این انواع از خصوصیت شکوهمندی ادبیات تخیلی برخوردار باشد یا نباشد. یعنی هر اثر روایتی منثور خلاقهای که با دنیای واقعی ارتباط معنیداری داشته باشد در حوزهی ادبیات داستانی قرار میگیرد.
ترجمهی داستانهای منثور از چه زمانی رایج شد؟ آن را توضیح دهید.
از دورهی صفویه
نوشتن روایتهای بلند عامیانه نیز از دیرباز در سنت ادبی وجود داشت؛ فضای تاریخی-فرهنگی دورهی صفویه توجه به داستانهای منثور عامیانه-مذهبی با روحیهی سلحشوری را دامن زد
اولین نمونههای رمان را نام ببرید
نخستین نمونههای رمانگونهی ایرانی در زمینهای کاملا سنتی اما با رویکردی انتقادی و نوگرایانه عرضه شد
کتاب احمد نوشتهی طالباف
سیاحتنامهی ابراهیم بیگ نوشتهی زین العابدین مراغهای
اولین رمان تاریخی چه نام دارد؟ آن را معرفی کنید
رمان شمس و طغرا نوشتهی محمد باقر میرزا خسروی
حد فاصل میان ادبیات جدید و قدیم ایران است
تاثیر رمانهای فرانسوی به ویژه الکساندر دوما در آن آشکار است
تاثیر مسلم افسانههای ایرانی و داستانهای منظوم نظامی و پیروان وی در آن به چشم میخورد
اولین رمان اجتماعی چه نام دارد؟ آن را کامل معرفی کنید.
رمان تهران مخوف نوشتهی مشفق کاظمی
داستان سرگذشت عشق جوانی از یک خانوادهی نجیب اما تنگدست با دختر عمهی خود که پدرش از اشراف ثروتمند است تصویر میشود
دو عنصر تازهی تقابل دو طبقهی اجتماعی و مرکزیت عشق به این داستان اهمیت ویژه میدهد
در موقعیتهای مناسب به تشریح و تحلیل شرایط اجتماعی-فرهنگی حاکم بر جامعه میپردازد
شخصیتهای داستان هم نمایانگر فرآیندهای اجتماعی و هم نمایشگر خصوصیات فردیاند
در این رمان برای نخستین بار در متن جریانهای داستانی صفات زشت عمومی مانند رشوه خواری و خیانت و فساد طبقات حاکم و دستگاههای دولتی فاش میشود
ویژگیهای مهم رمانهای اولیه را توضیح دهید
حاصل تقابل و تعارض سن و نوآوریند
متاثر از رمان نویسی جدیدند و عناصر نوینی درون خود میپرورانند
حاصل برخی سنتهای دیرپای ادبی-فرهنگی
عناصر جدید: پرداخت روانشناسی شخصیت، تحلیل سیاسی -اجتماعی محیط، میهن پرستی، توصیف واقعنمایانهی مناظر، طرح وضع زنان و مسئلهی فحشا، نماد گرایی و کاهش تدریجی فضای داستانی در برخی رمانها
عناصر سنتی: تاثر از فن پردهداری و نقالی، پیروی از سنت نقل قول، کاربرد نامه در داستان، شیوهی نقل داستان در داستان، چهرهی تغزلی و شاعرانهی راوی، مداخلههای توصیفی راوی، حضور راویان برون رویدادی و شخصیتهای ثابت و تغییرناپذیر
چه موضوعاتی در رمانهای اولیه تا سال ۱۳۲۰(دورهی پهلوی اول) مطرح شده است؟
سقوط دختران در منجلاب فساد و فحشا
زندگی در خانههای فساد و روابط روسپیان و منشا اجتماعی مشتریان آنها
تصویر محیطهایی همچون کوچه پس کوچهها، میخانهها، فاحشه خانهها، بازارها، ادارات و مدارس دلمرده
ترس از تنهایی و وحشت از آینده
میل به بیماری و خودکشی
ابتلا به بیماریهای مقاربتی و سل
فضای هرج و مرج
دیوان سالاری
توجه به فقر و جهل
چه عاملی سبب گسترش دیدگاه انتقاد ادبی تا سال ۱۳۳۲ در ایران شده است؟
ظهور نویسندگانی مانند صادق هدایت و بزرگ علوی و صادق چوبک
ترجمهی آثار انتقادی-اجتماعی ادبیات روس و آثار دیگری از ادبیات جهان
مهمترین رمان اجتماعی-سیاسی دههی سی را نام ببرید. محتوایش گویای چیست؟
چشمهایش اثر مشهور بزرگ علوی
موضوعات مرکزی آن مبارزهی سیاسی، تبعید، عشق و زیبایی
«مدیر مدرسه» جلال آل احمد چه محتوایی دارد و چه رمانی محسوب میشود؟
در این رمان اوضاع فرهنگی اجتماعی، مدرسه و نظام آموزش و پرورش، دیوان سالاری، رشوه و انتقاد از نفوذ بیگانگان مورد توجه و نقادی قرار گرفته است
آل احمد در این اثر نثری تلگرافی و شتابان دارد
دربارهی «سنگ صبور» چه میدانید؟ نام نویسنده و محتوای آن چیست؟
از رمانهای مهم و تاثیرگذار دههی ۵۰ نوشتهی صادق چوبک
در آن به موضوع تعدد زوجات و باورهای خرافی و مقولهی حرامزادگی پرداخته شده
چوبک در این رمان به شیوهی نقل مبتنی بر حدیث نفس و تک گویی درونی روی آورده است
در مجموع داستان حاصل حدیث نفسهای شخصیتهای اصلی و فرعی داستان است
در این رمان به ذهنیت گرایی و تلخ نگری روشنفکران، تلاش معاش، توجه به آدمهای فراموش شدهی اجتماع، تنهایی، فقر، فحشا، تجاوز و کشتن زنان روسپی پرداخته شده
چوبک در این اثر جنبههای چرک و آلودهی زندگی را بیپرده به نمایش گذاشته
وی در پرداخت زبان و لحن شخصیتها به تنوعی کمنظیر دست یافته و گرایش بومیگرایی در زبان را مورد توجه قرار داده
رویکرد منتقدان نسبت به «سووشون» سیمین دانشور را بنویسید
برخیاز منتقدان آن را نخستین رمان کمال یافته در زبان فارسی میدانند
در رمانهای دههی ۶۰ به چه مسائلی پرداخته شده؟
علاوه بر موضوع جنگ به موضوعات چون روایت زندگی چند نسل از یک خاندان و تحلیل فرایندهای تاریخی-اجتماعی در پیوند با آن خانواده، تغییر و تحول نظام اجتماعی، فروپاشی سنتهای بومی در رمان «اهل غرق» نوشتهی منیرو روانی پور و بیگانگی حاصل از بحران اجتماعی و درگیری کهنه و نو در رمان «سمفونی مردگان» نوشتهی عباس معروفی و گرایش به روزمرگی، توصیف صحنههای عرق خوری و تریاک کشی در برخی از رمانها مانند شب هول نوشتهی هرمز شهدادی و…
فریدون توللی بنیانگذار چه شعری است؟
شعر نو تغزلی
محتوای غنایی و عاشقانه دارد
شعر تصویری
حمیدی شیرازی از چه مضامینی بیشتر استفاده کرده؟
اجتماعی
وطنی
تاریخی
عاشقانه
قوی زیبا اثر اوست